Schopenhauer Bugün Yaşasaydı Instagram’ı Siler miydi?

Eğer 19. yüzyılın karamsar ama keskin zekâlı filozofu Arthur Schopenhauer bugün yaşasaydı, büyük ihtimalle modern dünyanın en popüler alışkanlıklarından birine oldukça mesafeli yaklaşırdı: sosyal medya. Özellikle de Instagram’a.
Schopenhauer insan doğasına dair oldukça sert bir gözlemciydi. Ona göre insanın temel motivasyonu “isteme”ydi — bitmeyen bir arzu döngüsü. İnsan sürekli ister, elde eder, sonra yeniden ister. Bu döngü hiçbir zaman tam anlamıyla tatmin olmaz. Peki Instagram bu döngünün neresinde duruyor?
Muhtemelen tam merkezinde.
Bugünün dijital dünyasında Instagram yalnızca fotoğraf paylaşılan bir platform değil; aynı zamanda görünürlük, onay ve kıyaslama ekonomisinin en canlı sahnelerinden biri. İnsanlar mutlu anlarını, başarılarını, kusursuz görünen hayatlarını paylaşıyor. Fakat Schopenhauer’ın gözünden bakarsak burada başka bir şey daha var: sürekli başkalarının hayatlarıyla yapılan bir karşılaştırma.
Filozof bir yerde şöyle der:
“İnsan başkalarının mutluluğunu gördükçe kendi mutsuzluğunu daha çok hisseder.”
Instagram akışını birkaç dakika kaydırdığınızda bunu hissetmek zor değil. Birinin tropik bir adada tatili, bir başkasının kariyer başarısı, bir diğerinin kusursuz ilişkisi… Gerçeklikten çok seçilmiş anların vitrini.
Schopenhauer büyük ihtimalle bu vitrini “modern çağın irade tiyatrosu” olarak görürdü. İnsanların yalnızca yaşamak için değil, görünmek için yaşadığı bir sahne.
Peki ne yapardı?
Muhtemelen iki ihtimal var.
Birincisi: Instagram’ı tamamen silerdi. Çünkü Schopenhauer yalnızlığı ve içsel düşünceyi oldukça değerli görüyordu. Ona göre gerçek düşünce kalabalığın gürültüsünden uzakta doğar.
İkincisi: Hesabını açık tutar ama kimseyi takip etmezdi.
Belki de yalnızca sessizce izlerdi. İnsan doğasının yeni versiyonunu inceleyen bir filozof gibi.
Ama şu kesin: “like” sayısını önemsemezdi.
Schopenhauer için insanın değeri, başkalarının ona verdiği onayla ölçülemezdi. Aksine, gerçek bilgelik çoğu zaman kalabalığın alkışından uzak bir yerde bulunur.
Belki de bugün yaşasaydı bize şu soruyu sorardı:
Gerçekten yaşıyor muyuz, yoksa yalnızca gösteriyor muyuz?
Ve belki de cevap vermeden önce hepimiz bir kez daha ekranımıza bakardık.