Pascal’ın Kumarbazı

Pascal’ın Kumarbazı, Modern Teologlar tarafından tarafından kullanılan bir argümandır. her ne kadar insanlar fark etmeseler de bu argümanı çokça kez kullanırlar. Pascal’ın Kumarbazı argümanı özetle şu şekildedir:

1 — Tanrı vardır veya yoktur. 2 — Tanrı’nın olmaması durumunda Tanrı’ya inananlar hiçbir şey kaybetmez. 3- Tanrı’nın olması durumunda Tanrı’ya inanmayanlar azap çekerler. 4- Tanrı’ya inanmak, inanmamaktan daha mantıklıdır. Çünkü yoksa bile kaybedilecek hiçbir şey yoktur. Ancak var ise, kazanılacak çok şey vardır.

Argüman temel olarak Tanrı’ya inanmak, inanmamaktan daha kârlıdır der. Ancak bu argümanda şöyle bir sıkıntı vardır ki, Tanrı’ya inanıp inanmama durumu bir ticarete bağlanmıştır. ‘’Tanrı’ya inanırsan kazanırsın, inanmazsan kaybedersin’’ mantığı argümanın temelindedir. İman işi kalben olması gerektiği için ticari yollardan ziyade, daha çok Tanrı’dan ‘’etkilenme’’ durumuna bağlı olması gereklidir.

Tanrı’ya bu argüman ile inandığınızı varsayalım. Bu zaman da şöyle bir sorun ortaya çıkıyor; ‘’Hangi inancın Tanrısı gerçek?’’. Sonuçta, Deist, Determinist veya Panteist Tanrı inancında (Spinoza’nın Panteizm’de Tanrı modeli hariç) herhangi bir ödül-ceza sistemi bulunmaz . Eğer ki bu inançlardan birine sahip olmayacaksan, hangi Tanrı’ya inanman gerektiğini bilmen gerekli. Sonuçta sadece teistik inançlarda bir ödül-ceza sistemi vardır, ancak deistik ve deterministik inançlarda herhangi bir ödül-ceza sisteminden söz edilemez bile. Diyelim ki İncil’de ki Tanrı’ya inanarak öldün ancak öldüğünde inandığın Tanrı’dan ziyade, seni hiçbir ödülle karşılamayan bir Tanrı olduğunu gördün. Veya tam tersi şekilde; Deistik bir Tanrı’ya inanarak öldün ancak İncil’de ki Tanrı gerçek ve seni cezalandırıyor. Bu durumda, Tanrı’ya inanarak ölmenin neresi kârlı?

Ek olarak şöyle bir sorun vardır ki; bireyin Tanrı’ya inanıp da olmadığını görme durumunda kaybedecek hiçbir şeyi olmayacak demek çok saçmadır. Sonuçta, birey tüm yaşantısını o inancın dogmatizmine kendini adayarak geçirmiştir ve aklını tüm yaşantısı boyunca bir ‘’hiçliğe’’ inanarak geçirmiştir. Bu sebepten ötürü de birey tüm yaşantısında deneyimlemek isteyebileceği, ancak sırf Tanrı inancı olduğundan ötürü deneyimleyemediği şeylerin pişmanlığını çekebilir. Müslümanlar zinaya bulaşamıyor, alkol içemiyor, domuz eti tüketemiyor, örnekler çoğaltılabilir.

İşin özü, Pascal’ın Kumarbazı; hem çok fazla inanç olması, hem ahlaki olarak bir Tanrı’ya inanmak için çok çıkarcı bir savunmada olması, hem de insanların dünyevi yaşama verdikleri değerler ve kaybedecekleri şeyler açısından çok yetersiz bir argümandır.