ABD ve Kanadalı çiftçiler Trump ticaret savaşının ortasında yükselen gübre fiyatlarıyla karşı karşıya

Sınırın her iki tarafında da bahar ekimlerinin başlamasına sadece haftalar kala, zaten düşük tahıl fiyatlarıyla karşı karşıya olan Kanadalı ve ABD’li çiftçiler bir başka ekonomik darbeye hazırlanıyor: Kuzey Amerika ticaret savaşının ortasında daha da yüksek gübre faturaları.

ABD ve Kanada arasındaki ticari gerilimler nedeniyle bazı tarımsal tedarik maliyetleri şimdiden keskin bir şekilde yükseldi. ABD Başkanı Donald Trump, aylarca gümrük vergisi tehdidinde bulunduktan sonra geçen hafta Kanada ürünlerinin çoğuna %25 gümrük vergisi getirmiş, Perşembe günü ise gübre de dahil olmak üzere bazı ürünlere bir aylık erteleme getirmişti. Kanada Perşembe günü yaptığı açıklamada planlanan ikinci dalga misilleme gümrük vergilerini 2 Nisan’a kadar erteleyeceğini duyurdu.

Birçok ABD’li çiftçinin topraklarına potasyum eklemesi gerekiyor, bu nedenle çoğu Kanada’nın Saskatchewan eyaletinden gelen potas gübresi kullanıyorlar. Kanadalı çiftçiler de genellikle topraklarına fosfor eklemeye ihtiyaç duyduklarından, çoğu Florida’dan gelen fosfatı satın alıyorlar.

Gübre çoğu çiftçinin en büyük girdi maliyetidir. ABD Tarım Bakanlığı 2024 yılında toplam mısır üretim maliyetlerinin %22'sinin gübreden kaynaklanacağını tahmin ediyor ve buna işçilik, makine ve genel giderler de dahil. Tarifeler öncesinde potas fiyatı 3 Ocak’ta short ton başına 303 dolardan 28 Şubat’ta 348 dolara yükseldi.

StoneX’ten gübre analisti Josh Linville, “Potas, tarifelerin yarattığı tüm karmaşa (ve) korku içinde fiyat gücünü gördü,” dedi. “Potas fiyatlarının yükselmesi için güçlü temel nedenler vardı, ancak sonunda onu yakalayan tarife korkuları oldu.”

Analistler, fosfat fiyatlarını tahmin etmenin daha zor olduğunu ancak kasırgaların Florida madenlerini ve ürünü üreten tesisleri vurmasından bu yana yükseldiğini söyledi. Kanada’nın daha fazla misilleme gümrük vergisi uygulaması halinde Kanada’da fiyatlar yükselebilir.

DAHA BÜYÜK GÜBRE FATURALARI

ABD, çiftçilerinin kullandığı potasın %90'ını ithal ediyor ve bu ithalatın %80'i yakınlardaki Kanada’dan geliyor ve bunu yerli üretimle ikame edemiyor. Illinois Üniversitesi ve Ohio Eyalet Üniversitesi’nden bir ekip tarafından 4 Şubat’ta yapılan bir analizde, “%25'lik tarifenin tam olarak uygulanması, Kanada’dan temin edilen (potas) için fiyatları ton başına 100 dolardan fazla artırabilir” denildi.

Çiftçiler yalnızca bir ürünü yetiştirmek için ödedikleri para ile satabildikleri para arasındaki farktan para kazanıyor, dolayısıyla maliyetleri ton başına 100 dolar artırmak çiftçi gelirlerine büyük bir darbe vuracaktır.

Kanada ABD’nin tek potas tedarikçisi olmasa da en yakın tedarikçisi. Rusya ve Belarus diğer büyük oyunculardır, ancak Ukrayna’daki savaştan etkilendiler, yaptırımlar ve liman yasakları bu ülkelerin ürün ihraç etme kabiliyetine zarar verdi.

Kanada fosfatı ABD’den ithal ediyor, Fas gibi diğer kaynaklar ise uzak ve ürün almak zor. Eğer Kanada ABD fosfatına gümrük vergisi uygularsa, bu durum Kanadalı ithalatçılar ve çiftçiler için fiyatları yükseltecektir.

Bazı analistler, Kanada’daki gübre şirketlerinin gümrük vergileri uygulanmadan önce ABD’li toptancılara potas tedarik etmek için acele ettiğini, bu nedenle ABD’li çiftçilerin erken ilkbahar ekimi için yeterli arza sahip olması gerektiğini söylüyor. Ancak perakendecilere daha yüksek fiyatlar ödemek zorunda kalacaklar.

Bir emtia analiz firması olan ICIS’ten analist Mark Milam, “Gübre endüstrisi Kasım ayından beri bunun geleceğini biliyordu, bu yüzden hazırlıklıydılar ve şimdi bunun nasıl sonuçlanacağını görmek için hazırlanıyorlar” dedi.

Bir gübre şirketi yöneticisi, ABD’li çiftçilerin gübre fiyatlarının %25'e kadar yükselmesine hazırlıklı olmaları gerektiği konusunda uyardı.

Nutrien’in başkanı ve CEO’su Ken Seitz, 25 Şubat’ta BMO Küresel Metaller, Madencilik ve Kritik Mineraller Konferansı’nda yaptığı açıklamada, “Tarifelerin maliyetinin ABD çiftçisine yansıtılacağına inanıyoruz” dedi. / **Kaynak**