Windows Güncellemesi SSD’lerinizi Bozabilir: Bunun İçin Ne yapılmalı?

• *Windows kullanımı cidden bırakılmalı-*

Microsoft’un yayınladığı bir Windows güncellemesi, on binlerce kullanıcıyı mağdur eden ciddi bir krize neden oldu. KB5036878 (ve Insider programındakiler için KB5036620) güvenlik güncellemeleri, belirli koşullar altında SSD ve hatta bazı SATA SSD’lerin bozulmasına, erişilemez hale gelmesine ve veri kaybına yol açıyor.

Bu yazıda, bu sorunu neyin tetiklediğini, hangi kullanıcıların risk altında olduğunu, sorunun nasıl çözülebileceği gibi konulardan bahsedeceğim.

Sorun Nedir ve Nasıl Ortaya Çıkıyor?

Sorunun özü, yüksek disk kullanımı ile tetiklenen bir yazılım hatası. Şu iki koşulun aynı anda gerçekleşmesi durumunda SSD’nizde soruna yol açabiliyor:

1. SSD’nizin doluluk oranı %60'ın üzerindeyse,
2. Ve diskinize 50 GB üzerinde tek seferde büyük bir dosya transferi yapıyorsanız veya sürekli veri yazıyorsanız.

Bu koşullar sağlandığında, sistemde yaşanan bir ön bellek (buffer) hatası, SSD denetleyicisinin (controller) sıfırlanmasına veya hata vermesine neden oluyor.

Karşılaşabileceğiniz İki Tür Hata:

1. Hafif Hata (Geçici): SSD’niz Windows’ta aniden kaybolur. Dosya Gezgini donabilir veya çökebilir. Ancak bilgisayarınızı yeniden başlattığınızda disk tekrar görünür hale gelir. Bu, sorunun erken bir uyarısıdır.
2. Ciddi Hata (Kalıcı): SSD’niz tamamen erişilemez hale gelir. Disk, BIOS dahil hiçbir yerde görünmez. Bölümleme tablosu (partition table) bozulabilir ve sürücü “RAW” (okunamaz) formatda görünebilir. Bu durumda verilerinize ulaşmak için özel kurtarma yazılımları gerekebilir veya diski tamamen formatlamak zorunda kalabilirsiniz.

Hangi Marka ve Modeller Etkileniyor?

İlk başlarda sorunun sadece Phison ve Innogrit denetleyici kullanan SSD’lerde olduğu düşünülse de, yapılan testler ve kullanıcı raporları sorunun marka ve denetleyiciden bağımsız, çok daha yaygın olduğunu ortaya koydu. Şimdi bazı markalardan bahsedeceğim. Bu markalardaki sorunlar çözülmüş olabilir ya da listeye başka markalar eklenmiş olabilir. Dikkatli olmaya çalışın.

Etkilendiği Rapor Edilen Bazı Modeller:

• MSI: Spatium M480 gibi modeller
• Crucial: P3 Plus ve diğerleri
• Kingston (Kyoxia): XR Plus G4 ve diğerleri
• SanDisk: Extreme Pro M2
• Western Digital: Blue SN550, Blue SN570, Red SA500
• Corsair: MP510, MP600
• ADATA: Legend 800, XPG SX8200
• HP: FX 9000
• SK Hynix: Platinum P41

Önemli Not: Sorun sadece NVMe M.2 SSD’lerle sınırlı değil. Bazı SATA SSD’lerin de bu durumdan etkilendiği kullanıcı raporları arasında.

Etkilenmediği Belirtilen Modeller (Şimdilik):

• Samsung: 990 Pro, 980 Pro, 870 EVO
• Western Digital: Black SN750, Black SN850, Blue SA510
• Solidigm: P44 Pro (Eski Intel SSD bölümü)
• Seagate: FireCuda 530
• Crucial: T700

Üreticiler ve Microsoft Ne Diyor?

• Phison: Konu hakkında resmi bir açıklama yaparak, sorunun sektör genelini etkilediğini kabul etti. Microsoft ve iş ortaklarıyla çözüm için çalıştıklarını ve en kısa sürede bir güncelleme tavsiyesi yayınlayacaklarını duyurdu.
• Microsoft: Sorunun farkında olduklarını ve araştırdıklarını belirten standart bir açıklama yaptı. Ancak mağdur olan kullanıcılar için herhangi bir geri ödeme, değişim politikası veya somut bir tazminat açıklaması henüz yok.

Ne Yapmalısınız? Çözüm ve Korunma Yolları

Microsoft resmi ve kalıcı bir düzeltme yayınlayana kadar aşağıdaki adımları takip etmenizi öneriyorum.

1. Güncellemeyi Hemen Kaldırın (En Kesin Çözüm):

• Ayarlar > Windows Update > Güncelleme geçmişi yolunu izleyin.
• “Güncellemeleri kaldır” veya benzeri bir seçeneğe tıklayın.
• Listeden KB5036878 (veya Insider sürümü kullanıyorsanız KB5036620) güncellemesini bulup kaldırın.
• Bilgisayarınızı yeniden başlatın.

2. Otomatik Güncellemeleri Geçici Olarak Durdurun:

• Güncellemeleri kaldırdıktan sonra, Windows’un aynı güncellemeyi tekrar yüklemesini engellemek için otomatik güncellemeleri geçici olarak duraklatın. (Ayarlar > Windows Update > Güncellemeleri duraklat)

3. Büyük Dosya Transferlerinden Kaçının:

• Güncellemeyi kaldıramıyorsanız veya kaldırmak istemiyorsanız, SSD’nizin doluluk oranını %60'ın altında tutmaya ve 50 GB’ı aşan büyük dosya transferleri yapmamaya özen gösterin.

4. Verilerinizi Yedekleyin:

• Bu belirsizlik sürecinde, önemli verilerinizi mutlaka farklı bir diske (harici HDD/SSD, bulut depolama vb.) yedekleyin.

Mağdur Olduysanız Ne Yapacaksınız?

SSD’niz bu güncelleme sonrasında tamamen bozulduysa ve garanti kapsamındaysa, üreticinizin garantisine başvurun. Ancak üreticilerin “yazılımsal bir hatadan kaynaklandı” diyerek garantiyi reddetme ihtimali bulunuyor. Bu durumda, Microsoft’un bu süreci nasıl yöneteceği ve üreticilerle nasıl bir anlaşmaya varacağı belirsiz.

Hala vaktiniz varken yani herhangi bir bozulma durumu olmadıysa bence linux’a geçin. Bir sürü güzel çiçek varken siz eskiden kalma hafif solmuş bir çiçekten nektar toplamaya çalışıyorusunuz. Linux’a geçin özgür olun.

Halil İbrahim Eroğlu