‘Bayer’in Toksik İzleri’ Tarımsal Kimyasalın Küresel Lobiciliği

Kurumsal Avrupa Gözlemevi’nin ‘Bayer’in Toksik İzleri’ Hakkındaki Raporu, Politika Yapıcılar Dahil Gıda ve Tarım Sisteminin Güvenliğiyle İlgilenen Herkesin Yakından İlgilenmesini Hak Ediyor

Corporate Europe Observatory (CEO), çok yakın zamanda Alman tarım kimyasalları devi Bayer’in glifosat ve GDO’ları teşvik etmek için nasıl yoğun bir şekilde lobi faaliyeti yürüttüğünü veya “özel çıkarlarını takip etmek için kamu politikasını ele geçirmeye” çalıştığını ortaya koyan ‘Bayer’in Toksik İzleri’ başlıklı bir rapor yayınlayarak büyük bir kamu hizmeti sundu. Joao Camargo ve Hans Van Scharen tarafından yazılan bu rapor, Bayer’in “tohum ve pestisit pazarları üzerinde tekelci kontrolünü sürdürdüğü, toksik ürünlerine yönelik düzenleyici itirazlarla mücadele ettiği, yasal sorumluluğu sınırlamaya çalıştığı ve siyasi nüfuz kullandığı” toksik izini takip ediyor.

Bu CEO raporu, Alman çokuluslu Bayer’in küresel çapta 100.000'den fazla kişiyi istihdam eden dünyanın en büyük ilaç ve tarım şirketlerinden biri olduğunu söylüyor. Yüksek tehlikeli ürünlerinin neden olduğu çok ciddi sağlık sorunlarıyla ilgili çok kapsamlı yasal işlemlerle karşı karşıya kalmasına rağmen, “glifosat ve yeni GDO’ları zorlamaktan, tarım modelinin iklim açısından akıllı olduğunu iddia etmeye kadar değişken bir gelecekte ayakta kalma” planları var.

CEO raporunda, kapsamlı bir araştırmaya dayanarak, “Şirketin genel işleyiş biçiminin, farklı siyasi rejimlerle yakınlaşmak veya pazar gücünü, büyüklüğünü, finansal varlıklarını ve lobiciliği temel araçlar olarak kullanarak ürünlerini ve tekel modelini dayatmak için dikkatli bir şekilde siyasi baskı oluşturmak” olduğu belirtiliyor.

Bayer, AB’nin tartışmalı herbisit glifosatı 10 yıl daha yeniden onaylaması nedeniyle son zamanlarda tekrar manşetlerde yer aldı. Bu, “Glifosatın son on yılda, Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı’nın (IARC, bir Dünya Sağlık Örgütü ajansı) şirketin en çok satan pestisitini “insanlar için muhtemelen kanserojen” olarak sınıflandırmasından bu yana yoğun incelemeye tabi tutulmasına rağmen gerçekleşti . ABD’de Bayer’in pestisitin kullanımıyla bağlantılı kanser nedeniyle tek bir davacıya 2,25 milyar ABD doları tazminat ödemesi emredildi (daha sonra bir yargıç tarafından 400 milyon ABD dolarına düşürüldü).”

“Toplamda, Bayer şu ana kadar glifosatın ana bileşeni olduğu pestisit Roundup ile ilişkili 170.000'den fazla dava ile karşı karşıya kaldı . Şirket, 2024 itibarıyla hala 60.000'den fazla beklemede Roundup davası olduğunu tahmin ediyor. ABD’li hukuk firması Wisner Baum’a göre, davaların yaklaşık yüzde 60'ı milyarlarca dolar değerindeki bireysel davalardaki kararlar veya yaklaşık 11 milyar ABD doları değerindeki toplu bir Roundup uzlaşma anlaşması yoluyla çözüldü. Sonuç olarak şirketin hisseleri düşmeye devam ediyor: 2018 yazından bu yana, dev tarımsal kimyasal glifosat üreticisi Monsanto’yu 63 milyar avroya satın aldığından beri yüzde 70 düştü

Ancak raporda şöyle deniliyor:

“Bayer, kimyasallar ve tohumlar üzerindeki tekel kontrolünü artırma iş modelini izliyor. Bayer-Monsanto ve diğer birleşmelerden sonra, sadece dört şirket dünya tohum pazarının yüzde 60'ını kontrol etti . Analizler, Bayer’in yüzde 17'lik bir payla küresel tohum pazarında lider şirket olduğunu gösteriyor. Ayrıca kimyasal bitki koruma pazarında da baskın bir oyuncu . Sonuç olarak, AB’nin sıkıntılı Yeşil Mutabakatı’nın temel yönlerini baltalamaya kararlı görünüyor. Ve örneğin ürünlerinin Avrupa’da kullanım için satılması çok toksik kabul edildiğinde (engeller bulduğu yerlerde bile) bunları yine burada üretecek ve bunun yerine yasaklı maddeleri küresel güney de dahil olmak üzere dünyanın dört bir yanındaki diğer ülkelere ihraç edecek. Şirketin, giderek daha pahalı ürünlerine bağımlılık yaratan ve sürdüren küresel bir tarım modelini teşvik etme konusunda uzun bir geçmişi var

CEO raporunda ayrıca şunlar söyleniyor:

“Son örnekler, tarım kimyasalları devinin Tayland, Meksika ve ABD gibi ülkelerdeki politikaları ve hatta yasaları sorgulama veya değiştirme yeteneğini gösteriyor… Bayer’in planları gıda, çiftçiler ve toplumlar için rahatsız edici bir gelecek vaat ediyor; çevresel ve sağlık sonuçları ne olursa olsun, gelecekteki şirket karlarını güvence altına almak için sürdürülebilir tarımı ve gerçek iklim çözümlerini baltalayan bir gelecek.”

Güçlü lobi faaliyetleriyle ilgili olarak bu rapor bize şunu söylüyor:

“Tarımsal kimyasal sektöründeki önemli aktörler, diğer adıyla ‘Büyük Toksikler’, şu anda AB düzeyinde sektör bazında en büyük lobi harcaması yapanlar arasında yer alıyor ve en üst sırayı Büyük Teknoloji ve Büyük Enerji ile kapmak için yarışıyor. AB lobi kayıtlarına göre, Bayer AG 2023 yılında AB lobiciliğine 7 ila 8 milyon avro harcadı. Bu, herhangi bir kimya şirketi tarafından beyan edilen en büyük meblağ ve Bayer’in AB lobiciliğine harcadığı en yüksek miktar. Buna önemli bir uyarı eklemeliyiz: bunlar fiili gönüllü bir kayıtta kendi kendine beyan edilen rakamlardır. Monsanto geçmişte, glifosatın yeniden yetkilendirilmesini güvence altına almak için lobi kampanyasında çalışması için lobi firması Fleishman-Hillard’ı işe aldı ancak sicile 14,5 milyon avroluk sözleşmeyi beyan etmedi .

“Monsanto-Bayer, Monsanto Belgeleri’nin yayınlanmasıyla bu glifosat lobi kampanyası bağlamında ifşa edildi. Bayer, Mayıs 2019'da Monsanto biriminin Fransız savcılar tarafından çeşitli Avrupa ülkelerindeki gazeteciler, politikacılar ve diğer etkili kişiler hakkında dosyalar derlediği için soruşturulduğunu kabul etti. Soruşturma, Monsanto’nun pestisitlere ilişkin pozisyonlarını etkilemek amacıyla gazeteciler ve milletvekilleri de dahil olmak üzere 200 Avrupalı ​​isme ilişkin bir dosya hazırladığını ve sürdürdüğünü iddia eden Le Monde gazetesinin yaptığı bir şikayetin ardından açıldı.”