İSVEÇ’TE 480 GÜN, TÜRKIYE’DE 16 HAFTA: DOĞUM İZNI GERÇEĞI

Türkiye’deki Doğum İzinlerinin Yetersizliği

Bir Annenin Sistem Eleştirisi!

Süt iznimin bittiği bu günlerde, Türkiye’deki doğum izinlerinin yetersizliğinden dem vuruyorum. 2026 yılı itibariyle çalışan annelerin yaşadığı zorluklar ve beklentiler…

Photo by Helena Lopes on Unsplash

Süt İznim Biterken Aklımdan Geçenler…

Bugün itibariyle süt iznim bitti. O yüzden biraz duygusalım. Çünkü 1,5 saat bile olsa işten erken çıkıp oğlumun yanına gidebilmek iyi geliyordu.

Genelde İstanbul şartlarında eve erken varabilmek kolay değildir ancak ben bu konuda çok şanslıydım. Ev ve iş yerim birbirine çok yakın olduğu için oğluma erkenden kavuşabiliyordum.

Eve gider gitmez oğlumu emziriyor, onunla vakit geçiriyordum. Şimdi bu durum biraz gecikecek.

Eğer Medium üyesi değilseniz hikayeyi ücretsiz okumak için tıklayın!

Oğlum artık 1 yaşında. Bildiğiniz gibi devletin annelere doğumdan sonra süt izni için verdiği hak 1 sene. Bu bir sene boyunca annelerin iş yerinden 1,5 saat erken çıkma hakkı var.

Ben aslında bugün süt izninden ziyade ülkemizdeki doğum izinlerinin yetersizliğinden bahsetmek istiyorum.

Türkiye’deki Doğum İzinlerinin Yetersizliği

Photo by Muhamad Harun Rabiyudin on Unsplash

Yıllardır haber sitelerinde ve sosyal medyada doğum izninin uzatılması ile ilgili dolanan haberler var. Ben daha hamileyken bile görmüştüm bu haberleri ve umutlanmıştım. Ancak doğum izinleri ile ilgili güncellenen henüz hiç birşey yok.

Genel olarak çıkan haberlerde kadınlar için doğum izninin 16 haftadan 24 haftaya çıkarılacağı ve bunun yakında mecliste görüşüleceği dile getiriliyor. Üstelik düzenlemenin, memur ya da işçi fark etmeksizin, çalışma hayatındaki tüm kadınları kapsayacağı belirtiliyor. İnşallah diyelim.

İşçiler için babalık izninin ise 5 günden 10 güne çıkarılması planlanıyormuş. Gerçekten 10 gün çok olmuş, keşke bu kadar çıkarmasalar!

Doğum İznindeki Mevcut Uygulama Nasıl? | 2026 Ocak Ayı İtibariyle

Mevcut durumda, kadınlar doğumdan önce 8 hafta, doğumdan sonra 8 hafta olmak üzere toplamda 16 hafta (Çoğul gebelikte 18 hafta) ücretli izin kullanabiliyor. Yani yaklaşık 4 ay!

Çalışan Anne Olmanın Yükü: 16 Hafta İzin Bize Yetiyor mu?

Photo by Jonathan Borba on Unsplash

16 haftalık yani 4 aylık yasal izni doğumdan sonra olarak düşünmeyin. Çünkü yukarıda da belirttiğim gibi hamileliğin sonlarına doğru, doğumdan önce 8 hafta izin alabilme hakkımız var. Peki bu ne demek?

Eğer zor bir hamilelik geçiriyorsanız, ayakta durmakta zorlanıyorsanız, sürekli uzanmanız gerekiyorsa bu 8 haftayı paşa paşa kullandınız diyelim. Kaldı mı size doğumdan sonra 8 hafta. Yani bebeğinizi doğurdunuz ve devlet size onun yanında kalmanız için yaklaşık 2 ay izin veriyor!

Bu durumda 2 aylık bebeğinizi bırakıp işe başlamanız bekleniyor. Hadi iyimser olalım. 2 ay demeyelim. Ama yine de en iyimser tahminle 3,5 aylık bebeğinizi bırakıp işe dönmeniz gerekiyor.

Ben bu konuda oldukça şanslıydım. Neredeyse son haftaya kadar çalıştım. Hamileliğimin sadece son haftası evdeydim. Sona doğru işe gitmek kolay olmadı ancak iznimin doğumdan sonraya kalması için elimden geldiğince işe gittim.

Zaten yasal olarak gebeliğin en geç 37. haftasında izne ayrılmak gerekiyor. Yani siz 41. hafta da dahi doğum yapsanız 37. haftada size çalışamaz raporu veriliyor.

Tabii ki her zaman cepte ücretsiz izin hakkımız var. Ancak bu ekonomik koşullarda, üstelik yenidoğan bebeği olan bir ailenin masraflarını da düşünürsek ücretsiz izne çıkmak öyle kolay değil.

Ben Bu Durumda Ne Yaptım?

Şanslıyım ki 30 iş günü civarı bir iznim vardı ve ben bu süreçte tüm izinlerimi kullanmayı tercih ettim. Böylece yaklaşık 1,5 ay iznimi uzatabildim. İsteseydim ücretsiz izin hakkımı da kullanarak iznimi daha da uzatabilirdim, ancak yapmadım.

Neyse ki ben şanslıyım. Bebeğime hem babannesi, hem annenesi bakıyor. Ama bu kadar şanslı olmayan birçok kadın var. Eğer bakacak kimse yoksa iki çözüm var ya tamamen işten ayrılmak ya da bakıcı tutmak. Maalesef bu iki seçenek de ekonomik olarak sizi oldukça eksiye düşürecektir.

İsveç’te Doğum İzni

Aslında bugün bu yazıyı kaleme almama sebep olan bir video çıktı karşıma. Reelsi aşağıda paylaşıyorum.

[embed]14K views | 🇸🇪 İsveç'te Yaşam: Dünyada Eşi Benzeri Olmayan Kurallar 👶 480 Gün Ebeveyn İzni! Anne… 🇸🇪 İsveç'te Yaşam: Dünyada Eşi Benzeri Olmayan Kurallar 👶 480 Gün Ebeveyn İzni! Anne toplamda 480 gün ücretli izin…www.facebook.com

Biraz araştırınca gördüm ki, İsveç’te ücretli doğum izni 480 günmüş. Aslında bu izne ebeveyn izni deniliyor. Her ebeveyne mahsus 90 gün izin ayrılıyor. Yani babalara da 90 gün izin veriliyor. Üstelik baba bu 90 günlük izni anneye devredemiyor.

Kalan izin günleri ise eşitlik ve ortak sorumluluğu teşvik etmek için isteğe bağlı olarak anne ve baba arasında paylaşılabiliyor. Yani bu izin sadece anneye değil, babaya da verilebiliyor.

[embed]

Şimdi diyebilirsiniz ki; burası Türkiye, İsveç değil. Elbette ki bunun farkındayım. Ancak farklı ülkelerin uygulamalarından ilham alarak kendi sistemimizi daha iyi hale getirebiliriz.

İşin Bir de İşveren Tarafı Var

Ben tabii ki işin çalışan kısmındayım. Bu yazıyı da bir çalışan bakış açısıyla kaleme aldım. İşin bir de işveren tarafı var, farkındayım.

Sonuç olarak; her iki tarafı da memnun edebilecek bir orta yol bulunabilir ve şartlar iyileştirilebilir. İnşallah çok yakında doğum izninin uzatıldığına dair gerçek haberleri okuruz.

Çünkü 16 hafta gerçekten çok az!

Okuduğunuz için teşekkürler.

Gizem.

Kaynaklar: https://www.bbc.com/turkce/articles/c4g58p3m29no

[embed]Hayatın Çekmeceleri: 2025'i Kapatıp 2026'yı Açarken… Zor Bir Yılın Ardından.mediumturkiye.com

[embed]NEDEN BU GEREKSİZ HÜZÜN? Eski yazılarımı okuyarak başladım güne. Şunu fark ettim:turkiyeyayini.com

[embed]VİZYON PANOSUNUN ARKASINDAKİ BİLİM Evrene Mesaj Göndermeyi Bırakın, Beyninizi Hackleyin!mediumturkiye.com

[embed]Vizyon Panosu Yapmak Hayatımı Değiştirdi! Vizyon Panosu Nasıl Yapılır? Vizyon Panosu Gerçekten İşe Yarıyor mu? Evet, Yarıyor…medium.com