TELEMETRY ve Tarayıcı Güvenliği

Herkese selamlar arkadaşlar, bu yazımda sizlerle chatgpt ile yaptığım bir sohbeti paylaşmak istiyorum. Bu sohbet Burp Suite ile bir çalışma gerçekleştirmeye çalışırken yaptığım araştırma sonucu ortaya çıktı ve sizlerle de paylaşmak istedim.

Öncelikle Burp ile yakaladığım bir isteği incelerken şöyle bir şey gördüm ve bunu chatgpt’ye şu şekilde sordum ; “ Host: incoming.telemetry.mozilla.org bu ne demek ? ” ve chat’in bana verdiği cevap şu oldu;

“ “Host: incoming.telemetry.mozilla.org” ifadesi genellikle bir cihazda, tarayıcıda veya ağ kayıtlarında (logs) görülen bir host/adres bilgisidir.

Ne anlama gelir?

• Mozilla’nın Telemetry Sunucusudur.
• Firefox gibi Mozilla ürünleri, isteğe bağlı olarak kullanım istatistikleri, performans verileri ve hata bilgilerini toplamak için “telemetry” adı verilen bir sistem kullanır.
• Bu veriler incoming.telemetry.mozilla.org adresine gönderilir.

Yani bu ifade şunu gösterir: Cihazınızda veya uygulamanızda çalışan Mozilla yazılımı, Firefox Telemetry verilerini Mozilla’ya göndermeye çalışıyor veya göndermiş.

Bu zararlı bir şey mi? Hayır. Mozilla bunu gizlilik odaklı ve açık şekilde yaptığını belirtir. Ama isterseniz Firefox ayarlarından telemetry’i kapatabilirsiniz:

Ayarlar > Gizlilik ve Güvenlik > Veri Toplama ve Kullanım bölümünden kapatabilirsiniz.

Dilersen ayrıntılı şekilde nasıl kapatabileceğini adım adım anlatabilirim. “

Ben de devamında şu soruyu sordum; “ kapatırsam bu cihazıma veya verilerime bir zarar verir mi, ve sence kapatmak mı gerek yoksa açık kalması mı daha güvenli ? ” Elcevap;

“🔒 1. Telemetry’yi kapatırsam cihazıma zarar gelir mi?

Hayır. Telemetry tamamen gönüllü istatistik toplama özelliğidir. Kapatırsan:

• Firefox’un gönderdiği performans/metrik verisi azalır
• İnternete biraz daha az arka plan bağlantısı yapılır
• Gizlilik biraz daha artar

Cihazın normal çalışmaya devam eder.

🛡️ 2. Açık bırakmak mı daha güvenli, kapatmak mı?

Açık bırakmanın artıları

• Mozilla’ya performans ve hata verisi gönderilir → Firefox iyileşir
• Tarayıcı sorun yaşarsa Mozilla bunu daha kolay analiz eder

Açık bırakmanın eksileri

• Az miktarda da olsa kullanım verisi gönderilir (tarayıcı çökme raporları, performans istatistikleri vb.)
• Daha fazla telemetri bağlantısı olur → gizlilik hassassanız gereksiz

Kapatmanın artıları

• Gizliliğin artar
• Tüm kullanım alışkanlığı verilerinin Mozilla’ya gitmesi engellenir
• Arka planda daha az bağlantı oluşur

Kapatmanın eksileri

• Mozilla’ya katkı yapmamış olursun (sorun raporları gibi)

✔️ Benim önerim ne?

Gizlilik istiyorsan → KAPAT

En yaygın tercih budur; güvenlik uzmanlarının çoğu telemetry’i kapatır.

Mozilla’ya katkı yapmak ve gelişime destek olmak istiyorsan → AÇIK bırakabilirsin

Ama gizlilik açısından gerekli değil. “ Buna karşılık ben de şunu sordum tabi varolduğunu biliyordum ama detaylı bilgim yoktu; “peki telemetry ile aynı işlevi yapan bişey diğer tarayıcılarda da var mı ? “ Chat’in cevabı;

“Kısaca: Evet, aynı şey diğer tarayıcılarda da var — hatta çoğu tarayıcı Firefox’tan çok daha fazla veri topluyor. “Telemetry” sadece Mozilla’nın bu özelliğe verdiği isimdir. Diğer tarayıcılarda farklı isimlerle ama aynı amaçla bulunur.

Aşağıda en net özet:

🌐 1. Chrome / Chromium (Google Chrome, Edge, Opera, Brave, Vivaldi vs.)

✔️ Var mı?

Evet. Çok daha fazla var.

📌 Adı nedir?

• Usage Statistics
• Crash Reports
• Metrics Reporting
• Enhanced Spell Check
• Diagnostic Data
• Sync logs
• RLZ tracking (Chrome’a özgü bir izleme yöntemi)

🔍 Ne toplar?

Chrome, Firefox’tan daha agresif veri toplar:

• Kullanım istatistikleri
• Çökme raporları
• Performans ölçümleri
• Bazı kullanım davranışları
• Reklam ölçüm verileri
• Otomatik doldurma/arama geliştirme istatistikleri

Varsayılan olarak açıktır.

🌐 2. Microsoft Edge

✔️ Var mı?

Evet. Telemetry’nin en yoğun olduğu tarayıcılardan biridir.

📌 Adı:

• Required Diagnostic Data
• Optional Diagnostic Data
• Browser Usage Data

Microsoft sistem genelinde de “Telemetry” kelimesini kullanır.

🌐 3. Safari (Apple)

✔️ Var mı?

Var ama çok sınırlı.

📌 Adı:**

• Analytics
• Crash Data

Apple açıkça belirtir ve çoğu veri cihazda işlenir, Apple’a gitmez.

🌐 4. Brave

✔️ Var mı?

Var ama çok az ve çoğu kapalı olarak gelir. Brave, “telemetry-free browser” diye reklam yapar ama yine de:

• Çökme raporları
• Kullanım ölçümleri isteğe bağlı olarak vardır.

🌐 5. Tor Browser

✔️ Var mı?

Hayır (neredeyse sıfır). Tor tarayıcı telemetry’yi kapalı halde gelir çünkü gizlilik önceliklidir.

📊 Genel Sonuç

Tarayıcı Telemetry Miktarı Varsayılan Durum ;

Firefox Orta Açık

Chrome Çok yüksek Açık

Edge Çok yüksek Açık

Safari Düşük Kapalı / sınırlı

Brave Düşük Kapalı (çoğu)

Tor Yok Kapalı

✔️ Gizlilik açısından en temiz tarayıcı hangisi?

1. Tor (maksimum gizlilik)
2. Brave
3. Firefox (telemetry kapalı ise)
4. Safari
5. — uzak farkla — Chrome / Edge en son sırada “

Bu sohbetten de gördüğümüz gibi tarayıcılar verilerimizi fazlasıyla toplayıp kullanıyorlar. Bu verilerimizi sözde kişiselleştirilmiş, daha iyi tarayıcı deneyimi sunmak için ve tarayıcı ayarlarını iyileştirmek için kullanıyorlar. Tabi bazı tarayıcılar bunları üçüncü taraf kurum ve kuruluşlarla da paylaşıyor. Chat’in dediğine göre en çok veri toplayan tarayıcılar Chrome ve Microsoft Edge. Bunları takip eden Safari var ve daha sonra Brave ve Tor geliyor. Ve chat bu tarayıcılardan en güvenli olanının Tor ve Brave olduğunu söylüyor. Ne kadar güvenilir orası tartışılır tabiki ama söylenebilecek bir diğer şey de bu “telemetry” ayarlarının tarayıcılarda kapatılabildiğidir. Tarayıcı ayarları kısmından daha az verilerimizin toplanması için bu ayarlamaları gerçekleştirebilirsiniz.

Ben uzun süredir Brave tarayıcısını kullanıyorum ve bunu tercih etme sebebim de tamamen güvenli olmasıydı. Şimdi daha iyi anlıyorum neden daha güvenli olduğunu. Umarım sizlere de faydası olmuştur, iyi okumalar dilerim.