İbn Rüşd’e Göre Din ve Felsefe İlişkisi

İbn Rüşd’e göre felsefe Allah’ın yaratmış olduğu her şeyi - sanat eserlerini - Allah’ın delaletiyle incelemektir. Bunun yanında Rüşd felsefenin ve vahyin doğru orantılı olduğunu Faṣlü’l-Maḳâl’da belirtmiştir. Buna karşın Rüşd, çevresinden ve dönemin filozoflarından eleştirilere maruz kalmıştır. Bu eleştirilerden bir tanesi basitçe felsefe ile ilgilenenlerin dinden çıkması bu nedenle de felsefenin dinle bağdaşmadığı ve kabul edilemez olarak nitelendirilmesidir. Rüşd bu eleştirilere cevap olarak birileri dinden çıktı diye bu ilmin yasaklanamayacağını söylemiştir. Rüşd mutasavvıf, sufi, kelamcıların vb. dinden çıkmasının nedenini felsefe olarak görmemiştir. Dinden çıkanların sebepleri için prensipler koymuştur. Bu prensipler dinden çıkanların zeki ve kabiliyetli olmaması, bireylerin usul takip etmemesi, felsefe ile bir üstadın ya da biligili bir kişinin rehberliğinde uğraşmamaları ve bireylerin nefislerini terbiye edememiş olmasıdır.

Kaynak:

Faṣlü’l-Maḳâl, Endülüs Yayıncılık, İkinci Baskı, 2021