Mükemmel Bir Mükemmelsizlik

√2 (Karekök 2)

9. sınıf matematik kitabında karşımıza çıkınca, sohbetin ve paylaşımın konusu oluverdi.

Matematiğin şaşırtan detaylardan biri: irrasyonel sayılar. Basit görünümlü, şirin ama çetin ceviz! Rasyonel sayılar kümesinde yer alıyor gibi duran ama asla a/b şeklinde gösterilemeyen. Virgülden sonrası asla tekrar etmeyen, bitmeyen.

Nasıl olur da, kenarları 1 birim olan karenin köşegeni karekök 2 oluverir!

Şimdi şaşkınlığı ve matematiğini bir kenara bırakıp başka yansımalarına bakalım.

Anlıyoruz ki, yaşamda her şey “rasyonel kümenizde” yer almaz.

Beklenmedik sonuçlar ve “mükemmel görülmeyen” çözümler vardır.

Cebimizdeki paraya göre en ucuz ürünü satın almak, beklenen, rasyonel bir davranıştır.

Toplumda, ortak faydaya aykırı ve bireysel çıkarlara ters düşen davranışlar, beklenmeyen, irrasyonel sonuçlar doğurabilir.

Ekonomi gibi “mantık” gerektiren alanlarda insanlar, “irrasyonel” duygularla hareket eder, “rasyonelliği” bozar.

Toplumsal davranış, bireysel davranışların teker teker toplamı değildir.

Yoksulluk, eşitsizlik gibi bazı sorunların ideal ve mükemmel çözümleri yoktur.

Getirilen çözümlerin “virgülden sonrası” bir türlü durmaz.

“Domino etkisi” ve “sosyal çalkantılar”, karekök 2'ye benzer!

Sistematik ve mantık dolu iki “rasyonel” insan arkadaş olurlar. İletişimleri beklenmeyenlerle doludur. Virgülden sonrasını belirlemek (yani, sorunları çözmek), sonsuz çaba gerektirir.

Çözüm yolunda hiç durmadan ilerlemek, karekök 2'yi karekök 2 yapar!

İrrasyonel, rasyonelin zıddı mıdır?

Mükemmelsizlik, mükemmellik ile çatışmakta mıdır?

Kesin kurallar ile sonsuz yorumlar arasında bir gerilim olduğu açık.

Hukukta, siyasette, toplumda “karekök 2'yi” hissederiz.

Kültür, sınıf, ideoloji gibi farklı alanları bir araya getirdiğimizde, ortaya yine “karekök 2'ler” çıkar.

Düzenler sarsılır. Paradigmalar zorlanır. Devrimler olur. Bitmez!

Modernlik, küresellik, yapay zeka, birer “karekök 2'dir”.

Peki ya sen ve değer verdiklerin?

Karekök 2'nin neresindesiniz?