Başkasına “Yük Olma” Korkusu: Yardım İstemek Neden Bu Kadar Zor?

Başkasına “Yük Olma” Korkusu: Yardım İstemek Neden Bu Kadar Zor?

İnsan bazen hayatı kendi yaptığı o kusursuz planlarla yönetebildiğini sanıyor. Ben de öyle sanıyordum.

Yurt dışında yaşayan herkes bilir o duyguyu. Takvim aylar öncesinden işaretlenir. WhatsApp gruplarında haftalar öncesinden geri sayım başlar. “Şu gün geliyorum.” “Bu akşam kesin buluşuyoruz.” “Şuraya gideceğiz.” “Bunu mutlaka yapacağız.”

Aylarca özlediğin o insanlar ve o şehir için listeler yaparsın. Bavulunu sadece kıyafetlerle değil; birikmiş devasa beklentilerle, hasretle ve heyecanla doldurursun. Amsterdam’dan İstanbul’a uzanan o uzun, yorucu ama umutlu yolun sonuna geldiğinde, derin bir nefes alıp “Nihayet buradayım, şimdi başlıyoruz” dersin.

Ben de öyle yaptım.

Sonra daha tatilin en başında, sıradan bir kaldırımdan düştüm.

İlk başta ayağımın sadece burkulduğunu sandım. İki gün boyunca o hafif acıyı görmezden gelip üzerine basmaya devam ettim. Ama acı inatçıydı. Türkiye’ye varmanın heyecanı yerini hastane koridorlarına bıraktı. Acil servis, röntgenler, tomografiler…

Sonuç buz gibi bir sesle yüzüme söylendi:

“Çatlak var. Kırık var.”

Ayağım anında alçıya alındı.

En az bir ay üzerine basmamam gerektiği söylendi.

O an sedyede otururken fark ettim ki; aslında alçıya alınan sadece ayağım değildi. Bütün o kusursuz planlarım, heveslerim, aylarca hayalini kurduğum o bir aylık tatilim de dört duvar arasına ve koltuk değneklerine sıkıştırılmıştı.

Göremediğim insanlar oldu.

Gidemediğim yerler kaldı.

Ama en kötüsü… Ailem bana hizmet etmek zorunda kaldı.

İnsan çok sevildiğini biliyor elbette. Ama yine de günün sonunda kendini devasa bir yük gibi hissetmekten alıkoyamıyor.

Sanırım o süreçte beni en çok şaşırtan, kendi içimde verdiğim bu savaştı. Su istemek bile zor geldi. Bir bardak su için başkasına seslenmek…

Bebeğimi kucağıma alıp istediğim yere götürememek… Birinci yaşına basmak üzere, dünyayı keşfetmek için çırpınan ve sana ellerini uzatan bebeğinin karşısında yerinden bile kalkamamak… Her basit adım, her doğal ihtiyaç için birine muhtaç olmak.

Hayatım boyunca ilk kez gerçekten başkasına bu kadar “bağımlı” hissettim.

Ve inanın bana bu his, ayağımdaki kırığın sızısından çok daha ağırdı.

Sonra on gün geçti.

Kontrole gittim. Yeni bir röntgen çekildi, yeni bir muayene yapıldı.

Doktor bu kez bambaşka bir şey söyledi:

“Aslında kırık yok.”

İlk teşhis yanlıştı.

Ayağım on gün boyunca boşu boşuna alçıda kalmıştı.

İnsan böyle bir habere nasıl tepki verir, gerçekten bilmiyorum. Derin bir oh çekip sevinmeli miydim? Yoksa dört duvar arasında kaybettiğim, kendimi hırpaladığım o on güne mi isyan etmeliydim?

Ben yine de derin bir nefes alıp, “Vardır bunda da bir hayır.” dedim.

Çünkü o hapsedilmiş on gün, bana normal şartlarda koştururken yıllarca durup da düşünmeyeceğim şeyleri düşündürdü. İnsan dışarıdaki o gürültülü hayat durunca, mecburen kendi içini dinlemeye başlıyor.

Ben de kendimi dinledim.

Kurumsal hayatta iyi liderler için hep söylenen meşhur bir söz vardır: “Sen olmadığında da sistem tıkır tıkır çalışıyorsa, iyi bir liderlik kurmuşsun demektir.”

Bunu ilk kez kendi kişisel hayatım için düşündüm.

Ben durduğumda, etrafımda neler duruyor?

Hayatımın ne kadarı gerçekten bir sisteme bağlı, ne kadarı tamamen benim kontrolüme, benim koşuşturmama bağımlı?

Ve o koltukta otururken çok daha ağır bir şey fark ettim:

Yardım istemek, birine yardım etmekten çok daha zormuş.

Karşı taraf bunu size hissettirmemeye çalışsa da, insan içinde görünmez bir mahcubiyet, gizli bir suçluluk taşıyor. Sanki sadece var olduğun için sürekli özür diliyorsun. Sanki varlığın sevdiklerine zahmet veriyormuş gibi bir ağırlık çöküyor omuzlarına.

Oysa dönüp kendime sordum; aynı durumda sevdiğim biri, eşim veya dostum olsa, ona bunu bir saniye bile hissettirir miydim? Asla.

Kendimize gösteremediğimiz o şefkati, başkalarına ne kadar da kolay, ne kadar da cömertçe gösterebiliyoruz.

Belki de hayat o kaldırımla bana bir çelme takıp, “Beklentilerini biraz hafiflet.” dedi.

Belki, “Her şeyi kendi ellerinle kontrol etmeye çalışma, bırak bazen de işler ters gitsin.” dedi.

Belki de sadece, “Çok yoruldun, artık biraz dur.” dedi.

Ya da etrafımda gerçekten kimlerin beni koşulsuzca, sevgiyle taşıdığını görebilmem için o yoğunluğun ortasında bana küçük, zorunlu bir mola verdi.

Bunlardan hangisi olduğunu hâlâ tam olarak bilmiyorum.

Ama bugün şunu çok iyi biliyorum:

İnsan bazen hiçbir kemiği kırılmadan da kırılabiliyor.

Bazen ortada yanlış kaynamış bir teşhis olmadığı hâlde bir adım bile atamıyor.

Ve bazen acı çeken şey bedeni değil; ruhu, hayata bakışı, kontrol sandığı yanılgıları oluyor.

Bugün o günlere geriye dönüp baktığımda, o yanlış teşhisi veya koltuk değneklerini hatırlamıyorum.

Sadece o acziyetin içinde yeniden tanıştığım o kadını hatırlıyorum.

Ayağımı değil.

Kendimi.