Twee 16-jarigen in dezelfde stad. De één krijgt gratis schoolboeken, de ander betaalt zich scheel.

Waarom we de onrechtvaardige financiële drempel voor onze mbo-studenten moeten afbreken, en alle leermiddelen gratis moeten maken.

Door Faouzi Achbar

Stel je voor. Twee leerlingen. Allebei 16 jaar oud. Allebei opgegroeid in dezelfde Rotterdamse wijk. Ze fietsen ‘s ochtends bij elkaar in de straat weg.

De een zit op de havo. Schoolboeken? Volledig gratis. Geregeld door de overheid. De ander zit op het mbo. Schoolboeken? Helemaal zelf betalen. Een gepeperde rekening op de mat.

Zelfde leeftijd. Zelfde stad. Compleet andere regels.

Hoe leg je dat in vredesnaam nog uit aan jongeren die aan het begin van hun leven staan?

De onmisbare motor van de stad

Laten we even heel eerlijk zijn over wie we hier financieel benadelen. Mbo-studenten zijn de toekomstige loodgieters, de verpleegkundigen, de elektriciens, de bakkers, de IT-beheerders en de kappers van deze stad.

Zij vormen de absolute ruggengraat van onze maatschappij. Zonder hen staat Rotterdam letterlijk stil. Er brandt geen licht, er wordt niet gebouwd, en de zorg piept en kraakt.

Maar als dank voor het kiezen van een vak waar we als samenleving schreeuwend behoefte aan hebben, presenteren wij ze wél de rekening. Wij laten hen wél betalen voor hun dikke theorieboeken. Voor hun verplichte digitale licenties. Voor hun onmisbare leermiddelen.

En dat allemaal terwijl hun leeftijdsgenoten op het voortgezet onderwijs — die exact dezelfde leeftijd hebben — alles probleemloos en gratis in de schoot geworpen krijgen.

Een onzichtbare financiële muur

Dit gaat al lang niet meer over kleine, symbolische bedragen.

Voor sommige Rotterdamse gezinnen is de torenhoge boekenlijst van een mbo-opleiding het letterlijke verschil tussen wel of niet kunnen starten met een studie. Zeker in tijden waarin alles duurder wordt, verandert een opleiding in een luxeproduct.

Dat heeft helemaal niets meer te maken met kansengelijkheid. Dat is een snoeiharde financiële drempel. Een muur, opgetrokken door de overheid, precies op het moment dat een jongere wil gaan bouwen aan zijn of haar toekomst.

Er is momenteel een landelijke ‘tegemoetkoming’ van €60 voor minderjarige mbo’ers. Zestig euro. Voor een heel schooljaar aan boeken, software en materialen.

Dat is geen oplossing. Dat is een bescheiden pleister op een complexe botbreuk.

“Voor sommige Rotterdamse gezinnen is de torenhoge boekenlijst van een mbo-opleiding het letterlijke verschil tussen wel of niet kunnen starten met een studie.”

Geen gunst, maar een keihard recht

Het is tijd dat we stoppen met marchanderen en dit onrecht bij de wortel aanpakken. Het móét anders.

Onze eis is simpel en rechtvaardig: álle leermiddelen gratis. Voor álle mbo-studenten.

Niet als een tijdelijke subsidie. Niet als een sympathieke gunst van de politiek. Maar als een fundamenteel recht. Precies zoals we dat al decennialang doodnormaal vinden voor leerlingen op de middelbare school.

Want als we in deze stad en in dit land met droge ogen beweren dat we ‘kansengelijkheid’ belangrijk vinden, dan moeten we dat nu ook écht gaan waarmaken.

Niet met holle woorden. Maar met boeken. Niet met vage politieke beloftes voor in de toekomst. Maar met keihard beleid, hier en nu.

Een talentvolle student die niet kan doorleren simpelweg omdat de boeken te duur zijn? Dat is een maatschappelijk faillissement. Dat mag in geen enkele welvarende stad meer voorkomen. En al helemáál niet in Rotterdam.

Rotterdam maak je niet alleen. Rotterdam maken we samen.

Faouzi Achbar is Wethouder Welzijn, Samenleven, Sport en Digitale Inclusie in Rotterdam, en lijsttrekker voor DENK Rotterdam voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2026. Hij strijdt voor een stad waarin afkomst of de dikte van je portemonnee nooit je toekomst mag bepalen.