Bilgilendim De Duruldum

Koştum ardından yoruldum.

Photo by Growtika on Unsplash

Müzeyyen Senar’ın şarkısını hatırlar mısınız? Ne diyordu:

Bilgilendim de duruldum Koştum ardından yoruldum Binlerce bilgi öğrendim de, öğrendim de En son hepsinden vazgeçtim

Sanırım böyle demiyordu. Umarım gerçek şarkıyı unutturmamışımdır size!

Bilgi Nedir?

TDK’ya sorarsak şöyle der:

İnsan aklının erebileceği olgu, gerçek ve ilkelerin bütünü; bili, malumat. Öğrenme, araştırma veya gözlem yolu ile elde edilen gerçek. Duyu organları yoluyla algılama, hayal gücü ve bellek yardımıyla zihnin ilk olarak kavradığı temel düşünceler.* *Verinin anlam kazanmış biçimi.

Başka kaynaklarda başka tanımlar da vardır:

Olguların gerçek yönleriyle kavranması. Varlıklarla ilgili, akılda kesin yargının oluşması. Bilenin zihninde bilinenin formunun oluşması. Düşüncenin gerçeğe tam uygun olması. Kesin olsun olmasın, bir kavram veya bir önermenin algılanması.

Bilgi, Bilişimde ‘Veri’ (Data) Sözcüğüyle De İfade Edilir

Veri, ham gerçek enformasyon parçacığına verilen addır. Veriler ölçüm, sayım, deney, gözlem ya da araştırma yolu ile elde edilmektedir. — Vikipedi

Neyi Biliriz? Nereye Kadar Biliriz?

Tanımlar çok ama bir karar vermek lazım. Hangi tanım en doğrudur? Bir şeyi gerçekten bilebilir miyiz? Kısmi bilme var mıdır? Az bilmek bilmekten sayılır mı?

İşte biz insanlar bunları tartışırken kuantum dünyasında başka şeyler olmaktadır. Meğer bilgi ya da veri ‘kimin baktığına’ göre değişmekteymiş. Daha doğru ifadeyle, aslında ‘değişmemekte’, gözlemciye veya soru sorana (bilgiyi kimin aradığına göre) farklı sonuçlar elde edilmekteymiş!

Yoksa kuantum adam mı kayırıyor?! Sana, bana göre farklı mı davranıyor?

Hayır. Düşünce kalıplarını tamamen değiştireceğimiz günler yakındır. Çünkü bu soruların yanıtı bizi ‘bilginin bambaşka doğası’ ile tanıştırabilir.

‘Quantum Disorder’

New Scientist yazısıyla edindiğimiz yeni ‘bilgiler’ okuyucuları biraz afallatıyor.

Görsel kaynağı: New Scientist. Çeviri: Google

‘Quantum Disorder’ konusu şu çağrışımları da vermiyor mu:

1. Bilgi fetişizmini bir kenara koymamız gerekiyor!
2. Çünkü, mutlak bilgiye ulaşmak pek mümkün değil.
3. ‘Arayana’ göre değişiyor.
4. Kurduğun kompozisyona göre yeniden anlamlanıyor.
5. Bir görecelikten başka göreceliğe geçiyor.
6. Belki çözüm şudur: ‘El ele, birlikte, aynı vizyonla ve aynı şekilde’ aranırsa, belki aynı anlam düzeyinde bir bilgi yakalayabiliriz. 🌀

Akla Gelen Sorular

Koçluk bağlamı da diyebiliriz.

🔹Bilgilenerek neleri elde edebiliriz? 🔹Elde ettiklerimiz, hangi bilgilenmelerle oldu? 🔹Bilgi ne zaman yorar?

İleri Okuma ve Dinleme

Müzeyyen Senar şarkıları dinleyerek okuma deneyiminizi hafifletebilirsiniz. Örneğin, “Bir İhtimal Daha Var”. New Scientist’e göz atabilirsiniz (05 Mart 2025 tarihli, Carmela Padavic-Callaghan’ın makalesi). Bilgi ile ilginin ilişkisini araştırabilirsiniz; belki buradan ilgisizlik kavramına ulaşıp başka bir sosyal yaraya derman bulursunuz. Hâlâ yorulmadım derseniz, TDK ve Vikipedi’ye de tıklayıverin. Sonuçta, göreceksiniz, hepimiz burada buluşacağız!

Son Not

Bu yazı bitmez! Kuantum belirsizliği açısından bakarsak, yazı, yeni düşünceler ve katkılarla güncellenebilir. Dikey, yatay ve diagonal olarak genişletilebilir. Her okuyucu bir aynadır ve tüm aynalar bir araya gelirse; ne olacağını biliyorsunuz ;) Şimdi, aynanızdan ışınlar yollayarak, yorumlarla bu yazıya ateş edebilirsiniz. Ben hazırım.