Güzel gören, güzel görünür

Fotoğraf göndermişsin. Fotoğrafta hem sen görünüyorsun hem senin gördüğün görünüyor. O kumsalı, uzanıp giden o engin maviyi ben de severim. Şimdi senin benim sevdiğim manzaraya bakışın benim de manzaram oldu. Fotoğrafa bakarken, senin baktığına bakıyorum, böylece senin bakışına katılıyorum. Senin benim bakmak istediğime bakışın şimdi sana bakışımı güzelleştiriyor. Güzeli güzel gören sen, o güzelden de güzel görünüyorsun.

Photo by joshua yu on Unsplash

Evet, orası güzel. Şimdi fark ediyorum ki güzellik yalnızca orası değil. Senin o güzele güzelce bakman orasını bir başka orası yapıyor. Oranın güzel olmasından daha güzeli, senin orada olman, oraya güzel bakıyor olman.

Bakışın güzelliği görünür kılıyor.

Düşünsene, isim bile koyamadığımız galaksilerden biri sonsuz derinlikte uzayda, zifiri karanlıkta çılgınca akıyor şimdi. Kendisine bir bakış arıyor onca akış. Şu sıralar bir dağ yamacında bir kardelen başını uzatıyor. Göreni yok; belki hiç kimseye görünmeden sessizce solacak.

Son zamanlarda, karanlığına terk etmediğimiz galaksilerin fotoğraflarını çekebiliyoruz. Nasıl da seviniyordur o galaksiler değil mi? Az şey değil, bir çift gözün dikkatini çekmek, gariban galaksi ismini öğreniyor, yeniden doğuyor.

Kardelen bir bakışa değince, sanki daha bir kardelen oluyor; o bakışa taşıyor, o bakışın ardındaki bilince bulaşıyor. Yeniden açıyor.

Evet, bakış güzelliği uyandırıyor.

“Nichts Schöneres unter der Sonne, als unter der Sonne zu sein…”

— Ingeborg Bachman

Bak işte, bakışın kendisi yeni bir çiçek olup açıldı. Ben görmesem de güzeldi senin güzele güzel bakışın, bir de ben görünce daha güzel oldu. Bak, şimdi bu yazının konusu oldu ve başka bilinçlerde derinleşiyor o mavi.

İki güzel — senin gözlerin ve deniz — buluşunca, deniz taştı, yeni bir akış başlattı. Ben de senin gözüne taşan denize bakarken, senin bakışının güzelliğine taşıyorum, taşırıyorum.

Çiçek de çiçeğe çiçek gibi bakış da üst üste açılıyor. Gözünde çoğalıyor çiçek. Gözün katmanlaşıyor çiçekle.

Bitmedi.

Benim senin güzele bakışına güzel bakışımdan daha da güzeli var: Senin bakışının da sana bakışımın da O’nun bakışına değmesi, O’nun bakışına değer olması.

Sen denize bakıyorsun. Ben denize bakan sana bakıyorum. Deniz, sen ve ben. Üçümüz O’nun güzel bakışına güzel bir manzara sunuyoruz. Az değiliz hani! Birbirimize baktıkça çoğalıyoruz.

Güzellik, artık, akışmaya başladı. Bir bakış fırtınasına dönüştü. Her şey aynı bakışın altında nakşa dönüşüyor. Görmen de görünmen de yeni bir görüntü oluşturuyor.

Yaptığın, bir çiçeğe bakarken çiçeği görmek değil sadece. Çiçeğin neden görülmeye değer olduğunu da görüyorsun. Ve sonunda, çiçeği de kendini de aşarak, kendinin ve çiçeğin O’nun görmesine değer olduğunu görüyorsun.

Artık yeni bir güzelliğimiz var. Sen O’nun bakmaya değer gördüğüne bakıyorsun. Ben O’nun bakmaya değer gördüğüne bakan senin bakışına bakıyorum. Ne büyük bir lütuf.

Bir yaprak. Bir kuş. Bir insan. Bir gözyaşı. Bir yıldız. Sen, deniz ve ben… O’nun bakışının ucundayız. Baktığımız her şey, önce O’nun bakışına değiyor. O’nun görülmeye değer gördüğünü görüyoruz.

Şimdi O’nun bakışına da bakıyorum, bak. O’nun bakışına bakarken, O’nun baktığına bakmanın, O’nun bakmaya değer gördüğüne bakmanın, O’nunla beraber bakmanın keyfini yaşıyorum.

Artık ne sen varsın ne ben ne deniz. Üçümüz aynı bakışın ucunda eriyoruz. Bakılan şey güzel olduğu için değil sadece. Bakan güzel olduğu için değil sadece. Her şey aynı bakışta buluştuğu için güzel.

Artık güzellik bir sıfat olmaktan çıktı. İç içe bir akış. Bakışların akışı. Katlandıkça kanatlanan bakışların arasında şeffaf bir titreşim.

Görmelerin, görünmelerin ve görünenlerin hepsi O’nun bakışında akışıyor. Ve artık kalan, yalnız O’nun bakışı. Her şey, O baktığı için var.

Ne ki var, hep güzel. Ne ki güzel, hep var.