«Ο καθένας μας ένα σύμπαν- Ο εαυτός: ένα σύστημα που σχετίζεται»

«Ο καθένας μας ένα σύμπαν- Ο εαυτός: ένα σύστημα που σχετίζεται»

Υπάρχουν στιγμές που, ενώ δουλεύεις με ανθρώπους,

ξαφνικά σταματάς – και συνειδητοποιείς ότι δεν βλέπεις πια “μαθητές”, “γονείς” ή “συναδέλφους”.

Βλέπεις ολόκληρους κόσμους.

Ολόκληρα συστήματα που προσπαθούν να σταθούν όρθια.

Συστήματα που κουβαλούν περισσότερα απ’ όσα φαίνονται.

Αυτό συνειδητοποίησα φέτος στο ΕΠΑΛ Φιλωτίου Νάξου.

Και με αυτή τη σκέψη ξεκινά αυτό το κείμενο…

Ο κάθε άνθρωπος είναι από μόνος του ένα ολόκληρο σύστημα.

Όχι απλώς μια “μονάδα”.

Όχι ένας χαρακτήρας με ταμπέλες.

Αλλά ένα πολύπλοκο, ζωντανό σύστημα που παλεύει κάθε μέρα να κρατήσει ισορροπίες, να εξηγήσει τον εαυτό του, να σταθεί.

Ένα παιδί που βλέπεις αμίλητο, δεν είναι “κλειστός χαρακτήρας”.

Είναι ένα σύστημα που έχει μάθει να επιβιώνει σιωπώντας.

Ένα παιδί που “αντιμιλάει”, ίσως έχει μέσα του πολλές φωνές που δεν ακούστηκαν ποτέ.

Ένας συνάδελφος που δείχνει ψυχρός, μπορεί να είναι κάποιος που έμαθε πως όποιος ανοιγόταν, πονούσε.

Κάθε άνθρωπος είναι ένα σύνολο από εμπειρίες, ελλείψεις, φόβους, προσδοκίες, ρόλους που δεν διάλεξε, αλλά τους φόρεσε.

Και αυτό το σύστημα, δεν λειτουργεί μόνο του.

Ζει μέσα σε άλλα μεγαλύτερα συστήματα:

– την οικογένεια,

– το σχολείο,

– τη γειτονιά,

– την κοινωνία που του λέει πώς “πρέπει” να είναι,

– την ιστορία που κουβαλά χωρίς να το ξέρει.

Και κάπου εκεί, συναντιόμαστε όλοι.

Μαθητές, γονείς, εκπαιδευτικοί, άνθρωποι.

Ο καθένας με το δικό του εσωτερικό σύμπαν.

Ο καθένας με τον δικό του αόρατο χάρτη.

Η δουλειά μου, ως ψυχολόγος στο ΕΠΑΛ Φιλωτίου, με φέρνει καθημερινά μπροστά σε τέτοια “συστήματα”.

Και κάθε φορά που αντί να ρωτήσω “τι έχει;”, ρωτώ “τι προσπαθεί να κρατήσει μέσα του;”,

γεννιέται κάτι πιο αληθινό:

σχέση.

Κατανόηση.

Ανακούφιση.

Γιατί τελικά…

δεν θεραπεύει η ετικέτα.

Θεραπεύει ο χώρος που αφήνεις στον άλλον να είναι αυτό που είναι, χωρίς να χρειάζεται να απολογηθεί.

⸻

Ο κάθε άνθρωπος είναι ένα σύστημα.

Και τα συστήματα δεν αλλάζουν με εντολές.

Αλλάζουν όταν νιώσουν ασφαλή να υπάρξουν.

Όπως είναι.

⸻

Φέτος, σε αυτό σχολείο της Νάξου,

είδα πιο καθαρά από ποτέ τι σημαίνει να σχετίζεσαι.

Όχι να διορθώνεις. Όχι να καθοδηγείς.

Αλλά να συνδέεσαι.

Με μαθητές, με εκπαιδευτικούς, με οικογένειες.

Και τελικά…

με τον εαυτό σου.

Ήταν μια χρονιά-μεταίχμιο.

Και φεύγοντας, δεν κρατάω απλώς αναμνήσεις.

Κρατάω το κομμάτι εκείνο του εαυτού μου που έμαθε να βλέπει πίσω από τη συμπεριφορά,

να ακούει πίσω από τις λέξεις

και να στέκεται – όχι απέναντι, αλλά δίπλα.

Δεν είμαστε ποτέ μόνοι – ούτε ποτέ ολόκληροι.

Είμαστε σύνολα από κομμάτια,

σε συνεχή διαπραγμάτευση.

Και μέσα σ’ αυτά…

ψάχνουμε σύνδεση.

Συνοχή.

Και νόημα.

Γιατί στο τέλος της ημέρας,

το πιο θεραπευτικό που μπορείς να προσφέρεις,

είναι η παρουσία σου.

Και το πιο σπουδαίο που μπορείς να είσαι…

είναι αληθινός.

Όσο πιο ευάλωτοι, τόσο πιο ελεύθεροι.

Ιωάννης Χατζηπέτρος,

Αναπληρωτής ψυχολόγος στο ΕΠΑΛ Νάξου