Münih'te Zenginliğin Başladığı Yer: TUM

Yüzlerce öğrencinin aynı anda, aynı şeyi, sessizce yaptığını gördüm. İşte o an bazı şeyler yerli yerine oturdu.

“Kütüphaneye doğru yöneldiğimde içeriden hiç ses gelmiyordu. Işıkların açık olmasına rağmen içeride çok az öğrencinin olduğunu düşündüm.”

Bazı insanlar uzun ve detaylı planlar yapar, takvimlerini aylar öncesinden doldurur. Ben hiçbir zaman öyle biri olmadım. Uzun vadeli hedeflerim vardır ama detaylı plan yapmam, hatta çoğu zaman yapamam.

Bu hafta eşimle üç günlük bir Münih gezisi yaptık.

Bir ay önce bir şehir gezisi yapmaya karar verdik. İki hafta önce de bu şehrin Münih olmasına ... On gün kala otel ve ulaşım işlerini hallettik. Gezi programını ise ancak bir iki gün önce netleştirdik.

Ama yıllar öncesinden belirlediğim ve her seyahatimde sadık kaldığım bir alışkanlığım var: Gittiğim şehirde mutlaka bir üniversite kampüsünü ya da güzel bir kütüphane, eğer mümkünse her ikisini de gezmek.

Münih’i kararlaştırdığımız gün kısa bir araştırma yaptım. Hangi kampüsler gezilebilir? Şehrin özellikle öne çıkan tarihi bir üniversite binası ya da kütüphanesi var mı?

Münih’te nerede kalınır, nereler gezilir, ne yenir… Bu konularda sayısız içerik var. Gezi planlarken oldukça işime yaradı. Fakat işin içine eğitim ve bilim girince tablo tamamen değişiyor. Bir elin parmağını geçecek kadar bile içerik yok. YouTube’da sadece iki video var. Ticari ve resmi metinleri saymazsak, Türkçe yazılı neredeyse hiçbir içerik yok. İngilizce dışında diğer dillerde de durum çok farklı değil.

Oysa Münih’te Almanya’nın en iyi üniversitesi var: TUM.

Tam adıyla Technische Universität München — yani Münih Teknik Üniversitesi.

TUM uluslararası bir üniversite olduğu için İngilizce içeriğin fazla olması anlaşılabilir. Ama Münih hakkında yüzlerce sosyal medya paylaşımı varken, TUM hakkında Türkçe yalnızca birkaç içerik olması bana garip geliyor.

Münih için sanayi şehri, ticaret şehri, turizm şehri denebilir. Doğru.

Ama aynı zamanda güçlü bir öğrenci şehri. Çünkü TUM’un yaklaşık 50 bin öğrencisi var. Bunun 17 bini yüksek lisans, 8 bini doktora öğrencisi. Yani 25 bin yüksek lisans ve doktora öğrencisi… Bu başlı başına etkileyici bir sayı.

TUM dünya sıralamasında 22. sırada. Almanya’da ise birinci. Özellikle fizik ve kimya alanında daha da üst sıralara çıkıyor. Nobel ödüllerinin tamamının bu alanlardan gelmesi, güçlü bir teknik üniversite olduğunun açık göstergesi.

Dünyanın yüzlerce ülkesinden binlerce genç, bilim öğrenmek ve insanlığa katkı sunmak için buraya geliyor. Ve gerçekten üretiyorlar. TUM’dan bugüne kadar 19 Nobel Ödülü çıkmış. Ülkemizin toplam Nobel sayısının 3 olduğu düşünülürse, bu rakamın büyüklüğü daha iyi anlaşılıyor.

Bu özelliklere bakınca adeta bir bilim fabrikası.

Dünyanın en iyi otomobil markalarının, ileri teknolojilerin ve güçlü sanayi şirketlerinin Almanya’dan — özellikle Münih’ten — çıkmasına şaşırmamak gerek.

Münih Almanya’nın en pahalı şehirlerinden biri. Neden? Çünkü zengin.

Neden zengin? Çünkü BMW, Siemens, MAN, MTU Aero Engines gibi dünya çapında katma değer üreten şirketlerin merkezleri burada.

Peki neden burada? Ucuz iş gücü mü?

Tam tersine; Almanya’nın en pahalı işçilik maliyetlerinden biri Münih’te.

Bu şirketlerin burada olmasının en önemli sebeplerinden biri, bilim ve teknoloji üreten TUM’un burada olması. Üniversite ve sanayi arasındaki güçlü bağ, şehri bir üretim ve inovasyon merkezine dönüştürmüş.

Ama benim için en etkileyici tarafı şu: Ürettiği bilgiyi sahaya aktarma konusundaki başarısı. Üniversite, teorik sorulardan çok, insan hayatına doğrudan dokunan çözümler üretmeye odaklanıyor.

Sanki bakış açısı şu:

“Marsta yaşam var mı?” sorusundan önce, “Dünyada yaşayanlar nasıl daha iyi yaşar?” sorusuna cevap aramak.

Akşam saat yedi gibi kampüsten çıkarken kütüphaneye girdim. Üç katlı, klasik bir üniversite kütüphanesi. Ama beni asıl etkileyen şey, içerideki atmosferdi.

Yüzlerce öğrenci sessizce ders çalışıyordu. Neredeyse boş masa yoktu. Hatta bazı masalar ortak kullanılıyordu. Yüzlerce insanın kendi iradesiyle aynı anda sessiz kalması bile başlı başına etkileyiciyken, hepsinin odaklanmış şekilde çalışması daha da çarpıcıydı.

Belki de o akşam orada ders çalışan öğrencilerden biri, on yıl sonra TUM’a bir Nobel daha kazandıracak.

Kampüste dikkatimi çeken bir başka şey de sık sık Türkçe duymam oldu. Algıda seçicilik değildi. Karşılaştığım her üç kişiden biri Türk’tü, biri Uzak Doğulu. Önümüzdeki yıllarda TUM’dan bir Türk’ün yada uzak Asyalının Nobel adayı olması beni hiç şaşırtmaz.

Münih’te üç günde pek çok yer gezdim. Ama yıllar sonra bu şehirden aklımda kalacak üç şey muhtemelen şunlar olacak:

TUM kampüsü, Allianz Arena turu ve buzdolabı için hatıra magnet almayı unutmuş olmam.

Eğer Münih’e yolunuz düşerse; futbola ilginiz varsa Bayern Münih müzesini ve Allianz Arenayı, Nobel Ödülü alma ihtimali olan biriyle tanışmak istiyorsanız TUM kampüsünü ziyaret etmenizi tavsiye ederim.

Siz siz olun, gittiğiniz yerlerden buzdolabı magneti biriktiriyorsanız, asla magnet almayı ertelemeyin.

Ahmet Şah GÜNEŞ 12.02.2026 - Zürih