Polski SAFE

Abstrakt

Na polskich rachunkach bieżących leży 1,5 biliona złotych bez oprocentowania. Zamiast pożyczać na SAFE, można te pieniądze uruchomić — z korzyścią dla obywateli i państwa jednocześnie.

Co zyskuje obywatel Pieniądze które dziś nie pracują, zaczną przynosić realny zysk. Bez podatku Belki, z gwarancją Skarbu Państwa i możliwością wyjścia w każdej chwili.

oprocentowanie 3–5% (wyższe niż 90% lokat)

zwolnienie z podatku Belki

wykup na żądanie lub sprzedaż na rynku wtórnym

gwarancja Skarbu Państwa

Co zyskuje państwo Dług w złotym to dług bez ryzyka kursowego. Odsetki wypłacane Polakom wracają do gospodarki przez VAT i konsumpcję. Pieniądze nie wyciekają. KE pobiera 0,3% od programu SAFE — Polski SAFE tej opłaty nie ma. Dochodzi oszczędność na marżach zagranicznych banków inwestycyjnych obsługujących emisję.

niższy koszt obsługi długu niż na rynkach zagranicznych

brak opłaty 0,3% dla KE

stabilny kapitał na 45 lat

niezależność od nastrojów zagranicznych inwestorów

Matematyka Państwo potrzebuje pożyczyć. Za SAFE aktualnie 3%. Oferując Polski SAFE zapłaci też 3 %, co dla klientów oznacza .

System zbudowany do zastąpienia SAFE może być wykorzystany do kolejnych projektów Atom, CPK, infrastruktura — projekty które mają 40-letni horyzont potrzebują kapitału o podobnym horyzoncie. Takiego w Polsce dziś nie ma. Polski SAFE go tworzy.

elektrownie jądrowe

infrastruktura kolejowa i lotniskowa

zakupy zbrojeniowe

sieci energetyczne

Artykuł

Polski SAFE — suwerenny system finansowania obronności i infrastruktury Kontekst

Polska korzysta z zewnętrznego programu SAFE — unijnego mechanizmu finansowania obronności opartego na wspólnym długu. Program wiąże się z kosztami obsługi w walutach obcych, opłatą administracyjną 0,3% na rzecz Komisji Europejskiej oraz prowizjami zagranicznych banków inwestycyjnych obsługujących emisję.

Równolegle w polskich bankach na nieoprocentowanych rachunkach bieżących leży od 1,3 do 1,5 biliona złotych. Są to środki które nie pracują — ani dla właścicieli, ani dla gospodarki.

Polski SAFE to propozycja przepompowania tych środków do funduszu przy Banku Gospodarstwa Krajowego. Obywatele otrzymują bezpieczny instrument oszczędnościowy. Państwo otrzymuje stabilny, długoterminowy kapitał w złotym, bez ryzyka kursowego i bez pośredników.

Oferta dla obywatela

Instrument skierowany jest do szerokiego grona odbiorców — od klientów detalicznych po zamożnych inwestorów i instytucje. Paleta produktów obejmuje:

Publiczne Listy Zastawne Obronnościowe — emitowane przez BGK lub PKO BP, zabezpieczone portfelem zamówień obronnych. Najwyższy dostępny stopień bezpieczeństwa instrumentu dłużnego.

Obligacje Detaliczne „Bezpieczna Polska” — proste instrumenty o terminach zapadalności 10, 20 i 45 lat, dostępne w aplikacji bankowej. Skierowane do klientów bez doświadczenia inwestycyjnego.

Jednostki Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego Bezpieczeństwa (FIZB) — dla inwestorów zamożniejszych, lokujące kapitał bezpośrednio w polskim przemyśle obronnym.

Obligacje Wieczyste (Perpetual) — bez daty wykupu, z wieczystą rentownością. Instrument posagowy lub rentierski dla osób planujących długoterminowe przekazanie kapitału.

IKZE/IKE „SAFE” — specjalne subkonta emerytalne oparte wyłącznie na instrumentach Polskiego SAFE, z dodatkowymi ulgami podatkowymi w ramach PIT.

Warunki wspólne dla wszystkich instrumentów:

· oprocentowanie zmienne, indeksowane (np. WIRON), celujące w poziom 2,75%-3,25%

· zwolnienie z podatku od zysków kapitałowych (podatek Belki, 19%)

· gwarancja Skarbu Państwa

· w przypadku listów zastawnych — dodatkowe zabezpieczenie aktywami

· pełna płynność: możliwość odsprzedaży na rynku wtórnym GPW Catalyst lub gwarantowany wykup po cenie nominalnej w bankach agentach (PKO BP)

Korzyści dla państwa Eliminacja ryzyka kursowego

Cały dług denominowany jest w złotym. Osłabienie złotego względem euro lub dolara nie zwiększa kosztów obsługi. Przy dużych programach infrastrukturalnych i zbrojeniowych rozliczanych w walutach obcych jest to istotna różnica — budżety wieloletnich projektów przestają być wrażliwe na zmiany kursu.

Redukcja kosztów emisji i eliminacja ryzyka walutowego

Zewnętrzna emisja długu wiąże się z opłatą 0,3% na rzecz Komisji Europejskiej. Istotniejszy jest jednak koszt konwersji walutowej: Polska pożyczając w euro, a wydając w złotym — na pensje żołnierzy, krajowe zamówienia, budownictwo — traci na każdej wymianie od 0,1% do 0,2% wartości transakcji. Przy 200 mld zł to realne setki milionów złotych. Polski SAFE eliminuje to niedopasowanie walutowe — finansowanie i wydatki są w tej samej walucie.

Recyrkulacja odsetek

Odsetki wypłacane polskim obywatelom pozostają w krajowym obiegu gospodarczym. Część wraca do budżetu przez VAT i podatki od konsumpcji. Przy zadłużeniu zagranicznym odsetki opuszczają kraj bezpowrotnie.

Arbitraż podatkowy — mechanizm oszczędności

Kupon 3% bez podatku Belki jest dla obywatela równoważny z 3,7% na zwykłej lokacie opodatkowanej. Dla państwa koszt obsługi długu pozostaje tożsamy z kosztem unijnego SAFE — około 3% — ale odsetki zasilają polskie gospodarstwa domowe zamiast budżetu strefy euro i wracają do krajowej gospodarki przez konsumpcję i podatki.

Pieniądze które dotychczas leżały na rachunkach bieżących bez oprocentowania nie generowały podatku Belki — rezygnacja z niego nie jest kosztem budżetowym, lecz przeniesieniem środka zachęty. Dla kogoś kto trzyma środki na ROR przy zerowym oprocentowaniu, oferta 3% bez podatku jest skokiem jakościowym. Dla państwa koszt jest identyczny lub niższy niż przy finansowaniu zewnętrznym.

Stabilizacja makroekonomiczna

Przeniesienie nadpłynności z rachunków bieżących do długoterminowych instrumentów oszczędnościowych ogranicza agregat M3 — zmniejsza presję popytową i działa jako kotwica antyinflacyjna. Kapitał zagraniczny określany jako „słabe ręce” jest zastępowany kapitałem krajowym — stabilnym nawet w czasie kryzysu.

Rozwój rynku kapitałowego

Polska nie posiada płynnego rynku długu o zapadalności 45 lat. Polski SAFE tworzy go od podstaw — co otwiera możliwości dla funduszy emerytalnych, ubezpieczycieli i inwestorów instytucjonalnych szukających instrumentów dopasowanych do długiego horyzontu zobowiązań.

Obowiązkowa Rezerwa Obronna (ORO)

Obok dobrowolnych instrumentów detalicznych program przewiduje twardy mechanizm systemowy. Banki komercyjne zostają zobowiązane do utrzymywania 3–5% aktywów w specjalnych obligacjach strategicznych BGK.

Mechanizm zastępuje istniejący podatek bankowy innym obciążeniem — zamiast odprowadzania środków do budżetu banki finansują polskie projekty strategiczne. Dla banku instrument ma wagę ryzyka 0% — jest to aktywo bezpieczne w rozumieniu regulacji kapitałowych. Dla państwa oznacza stabilny, przewidywalny popyt na dług niezależny od nastrojów zagranicznych inwestorów.

Zmienne oprocentowanie — dlaczego konieczne

Przy 45-letnim horyzoncie stałe oprocentowanie ustalone dziś staje się problemem przy zmianie otoczenia rynkowego. Instrument traci atrakcyjność dla inwestora lub staje się zbyt kosztowny dla emitenta.

Rozwiązaniem jest kupon zmienny oparty na formule indeksacji:

Kupon = Stopa Bazowa (WIRON lub inflacja) + Marża Strategiczna, celując w poziom 2,75%-3,25%

Taka konstrukcja gwarantuje, że instrument pozostaje rynkowy przez cały okres trwania — zarówno dla nabywcy który zachowuje realną wartość kapitału, jak i dla emitenta który płaci cenę adekwatną do bieżących warunków.

Koszty wdrożenia

Program nie jest bezkosztowy. Poniższe zestawienie obejmuje realne obciążenia przy emisji na poziomie 200 mld zł:

Gwarancja Skarbu Państwa (0,5–1%), Pomoc publiczna wymagająca wyceny i rekompensaty budżetowej, koszt: 1–2 mld zł

Opłaty agentów emisyjnych, Prowizja dla PKO BP i Pekao za dystrybucję detaliczną (0,3–0,5%), koszt: 0,6–1 mld zł

System informatyczny, Integracja z bankowością mobilną, KDPW i GPW Catalyst, koszt: 300–500 mln zł (jednorazowo) + 50 mln zł/rok

Compliance i obsługa prawna, Dostosowanie do MiFID II, PRIIPs, prospekty emisyjne, koszt: 100–200 mln zł/rok

Marketing i edukacja, Kampania społeczna promująca instrument, koszt: 200–400 mln zł/rok

Koszty operacyjne są realne i muszą być uwzględnione w rachunku efektywności programu. Przy oszczędnościach rzędu 2 mld zł rocznie na obsłudze długu bilans pozostaje dodatni już od pierwszego roku przy pełnej emisji.

Zastosowanie wykraczające poza obronność

System zbudowany dla zastąpienia SAFE może finansować kolejne projekty strategiczne. Atom, CPK, infrastruktura krytyczna — wszystkie mają horyzont 40–45 lat, który idealnie pokrywa się z proponowanymi terminami zapadalności instrumentów.

Projekty objęte programem:

· elektrownie jądrowe

· infrastruktura kolejowa i lotniskowa CPK

· zakupy zbrojeniowe

· sieci energetyczne i magazyny energii

· cyfryzacja infrastruktury krytycznej

Polska po raz pierwszy uzyskałaby rynek kapitałowy zdolny do finansowania projektów cywilizacyjnych we własnej walucie, własnym kapitałem, na własnych warunkach.

Podsumowanie

Polski SAFE przekształca nadpłynność bankową w instrument finansowania rozwoju. Zamiast pożyczać od zewnętrznych instytucji i płacić im marżę, państwo pożycza od własnych obywateli — budując ich oszczędności emerytalne, stabilizując gospodarkę i eliminując ryzyko kursowe przy największych inwestycjach w historii Polski.

Originally published at https://tomaszpatalon.substack.com.