Danışmanlığın Görünmeyen Yüzü: Plazaların Dehlizlerinde Bir Hayatta Kalma Sanatı

Uykusuz geceler, Beyazıt Kütüphanesi hissi ve “maymun iştahlı” ruhların Disneyland’i üzerine bir kurumsal hayat itirafı.

Photo by Samson on Unsplash

Bedeninizin “uyku” diye yalvardığı ama zihninizin amigdalayı tamamen devre dışı bırakıp sadece ön lob ile çalıştığı o saatleri bilir misiniz? Beynin sınırlarını zorlamanın, yaratıcı bir görselle o vurucu sunumu hazırlamanın ve karmaşık grafikleri bir anda anlamlı bir hikâyeye dönüştürmenin verdiği o tuhaf haz… İnanın, o sihirli gece yarısı mesailerini bir ekiple omuz omuza yaşamadıysanız, şimdi anlatacaklarım size deli saçması gibi gelebilir.

İş hayatı kendi içinde çelişkilerle dolu bir mecra. Çoğu insan kendini unvanlarıyla, aldığı maaş ve yan haklarla, şirket arabalarıyla veya devasa şirketlerin havalı etkinlikleriyle tanımlamayı seçer. Ben, profesyonel iş hayatına sektörde başlayıp sonrasında yönetim danışmanlığına yönelen biri olarak masanın iki tarafını da görme şansına eriştim. Yönetim danışmanlığından bir yıl kadar uzaklaştığım şu noktada, dönüp o tempoya baktığımda her şeyin inanılmaz bir berraklığa kavuştuğunu hissediyorum. Çünkü içindeyken o kasırgayı anlamlandırmak pek de kolay olmuyor.

Beyazıt Kütüphanesi’nin Dehlizlerinde

Photo by Annie Spratt on Unsplash

Şu an baktığım yerden danışmanlığı, sonu gelmeyen, devasa ve uygulamalı bir master programı gibi görüyorum.

Yüzlerce farklı yaklaşımın, aracın ve geçmiş proje çıktılarının o derya deniz kurumsal kütüphanesinde dolaşırken aldığım haz, lise yıllarında Beyazıt Kütüphanesi’ne ilk gittiğimde hissettiğim o büyülenmeyle eşdeğerdi. Onca değerli bilginin ve vakanın arasında dururken insana garip bir tevazu çöküyor. Eski proje çıktılarına göz gezdirdiğimde; benden önceki ekiplerin o yaratıcı fikirlerinin, özenle seçilmiş renklerin ve mimarisi kurulmuş sunumların arasında gezinirken, somut olarak bir değer üretmeye ne kadar yakın olduğumu hissederdim. Müşteri size bir “ihtiyaçlar listesi” ile geldiğinde, o listeyi şirketin gerçek vizyonuyla süzüp “asıl sorunu” bulmak… Her gün onlarca probleme çözüm üretmek ve bunu yaparken dili bir yazar titizliğiyle kullanmak zorundasınız.

“Bütün projeler biter. Bitmeyen proje yoktur.”

Bir keresinde birlikte çalıştığım çok değerli bir şirket ortağından duyduğum bu cümle, o kadar basit ama içi o kadar güven veren bir cümleydi ki… O an kendime şunu söyledim: “Madem her proje eninde sonunda bitiş çizgisine varıyor, o halde o çizgiye vardığımızda nerede olacağımızı biz belirleyebiliriz.” Tıpkı benden önce bu kurumsal kütüphaneye iz bırakan ustalarım gibi, ben de adımı yazdığım her projede bir “tez çalışması” titizliğiyle çalışmalıydım.

“Maymun İştahlı” Ruhların Disneyland’i

Photo by Aubrey Odom on Unsplash

Danışmanlık, çok kısa sürede çok fazla bilgiyi özümseme becerisini geliştirmeniz gereken bir yerdir. Sorunları ya daha önce bu krizle karşılaşıp çözmüş tecrübelerinizle ya da Konu Uzmanları (SME) ile omuz omuza vererek çözersiniz.

Kariyerinde tek tip, dikey bir ilerlemesi olmayan; farklı departmanlarda, farklı alanlarda ve ayrı sektörlerde çalışmış “T-tipi” (çok yönlü) profesyoneller için danışmanlık tam anlamıyla bir Disneyland’dir. Benim gibi her şeyi merak eden biriyseniz, “Acaba ben maymun iştahlı mıyım?” endişesinin yerini “İyi ki bu kadar farklı şeyle ilgilenmişim” rahatlamasına bıraktığı yer, o danışmanlık masasıdır.

Bitmeyen Bir Sudoku ve Nöroplastisite

Photo by Markus Kammermann on Unsplash

Danışmanlığın insanda geliştirdiği o görünmez kaslardan da bahsetmek gerek. Disiplinler arası konuları hızla özümsemek, birbirinden alakasız görünen veriler arasında anlamlı bir bağ kurmak ve uçtan uca kusursuz bir akış oluşturmak… Bu kaslar, ancak farklı sektörlerde, onlarca farklı yönetici ve olağanüstü ekip arkadaşlarıyla omuz omuza çalıştığınızda gelişiyor.

Tüm bu analizleri yaparken asıl büyük sınav başlıyor: Ürettiğiniz fikri anlatabilmek ve kemikleşmiş ekiplerin iş yapma biçimlerini iyileştirmeye onları ikna edebilmek. Zihninizin arka planda asla durmadığı, her an yeni bir hamle düşündüğünüz devasa, canlı bir Sudoku çözdüğünüzü hayal edin.

Üstelik bu Sudoku metaforu sadece bir hissiyat değil, nörobilimin de doğruladığı bir gerçektir. Sürekli değişen sektörlere ve karmaşık verilere adapte olmak, beynin “Nöroplastisite” (kendini yeniden yapılandırma ve yeni sinir ağları kurma) özelliğini zirveye taşır. Yani o yoğun gecelerde, sadece müşteriniz için mükemmel bir strateji kurgulamakla kalmaz; zihninizi esneterek kendi beyninizin mimarisini fiziksel olarak çok daha güçlü bir şekilde yeniden inşa edersiniz.

Siper Arkadaşlığı ve Görünmez Aile

Photo by Windows on Unsplash

Zihniniz bu kadar esnerken ve limitleri zorlarken, o masada asla tek başınıza değilsinizdir. Danışmanlığın bana kattığı en büyük değer, o meşhur “ekip ruhudur”. Teslim tarihi çok sıkı olan projelerde, kelimenin tam anlamıyla “siper arkadaşı” olursunuz.

O proje ekibi, günün sonunda en çok gördüğünüz ailenize dönüşür. Hayat akıp giderken olup biten her şey o toplantı masasında yaşanır. Birinin modu düşük olduğunda diğeri onu kaldırır; biri evlilik hazırlığı yaparken heyecanı tüm masaya yayılır. O yoğun saatlerde hiyerarşi tamamen silinir. Herkes herkesin arkasını kollar. Bazen bir iş analisti ile şirketin en kıdemli şirket ortağı aynı araştırmayı, aynı dosyayı yan yana büyük bir tevazuyla inceler. Ortada sadece o saf siper arkadaşlığı ve işi en iyi şekilde teslim etme tutkusu kalır.

Belirsizlikle Dans Etmek ve Çıtayı Yükseltmek

Elbette tüm bunları anlatırken pencerem, bu işe yıllarını adamış, binlerce proje deneyimlemiş o kıdemli üstatlarınkiyle birebir aynı olmayabilir. Çünkü danışmanlık, ulaşabileceğiniz bir “final çizgisi” olan statik bir iş alanı değildir. Bazen doğru bildiğiniz her şeyi unutup güne yepyeni, berrak bir zihinle başlamanız gereken bitmeyen bir ustalık yolculuğudur.

Bu yolculuğun en büyük sınavı sürekli bir “belirsizlik” içinde yüzmek demektir. Çok bilinmeyenli denklemlerin ve sürekli değişen dinamiklerin ortasında, müşteriniz için sarsılmaz bir pusula olmak zorundasınızdır. Dünün doğrusu, bugünün projesinde tamamen yanlış olabilir. Kendinizi her yeni projede sıfırdan kanıtlamak ve “Ben bunu zaten biliyorum” konforuna asla yaslanamamak büyük bir irade gerektirir.

Peki Bu Yolculuk Size Göre Mi?

Tüm bu anlattıklarımdan sonra, eğer aklınızda “Acaba ben de iyi bir danışman olur muydum?” sorusu varsa, kendinize şu soruları sorun:

• Eğer net görev tanımlarını seviyor ve “Bu benim iş tanımımda yok” cümlesini sıkça kuruyorsanız… Danışmanlık muhtemelen sizi yoracaktır.
• Ama eğer karmaşanın içinden bir düzen yaratmaktan haz alıyorsanız…
• Merak duygunuz, yorulma duygunuzdan daha baskınsa…
• Konfor alanınızın dışına her itildiğinizde paniğe değil, “Buradan ne öğrenebilirim?” heyecanına kapılıyorsanız…

O zaman hoş geldiniz. Ön lobunuzun sınırlarını zorlayacağınız, hiç uyumayan ama zihninizi muazzam bir şekilde yeniden inşa eden o sihirli masada, ve bu harika siper arkadaşlığının içinde sizin de bir yeriniz var demektir.

🌍 Click here to read the English version of this essay.