Yalan, Yanlış, Doğru, Gerçek

Neyin peşindesin?

Kendisine yalan söylendiğini fark eden yada öğrenen bir kişi doğruyu öğrenmek ister. Hâlbuki ne büyük yanılgıdır. Ortada olumsuzluk varsa ve bir yalanla kapatılmışsa zaten doğru olan söylenmiştir. Böyle bir durumda istenmesi gereken gerçek olmalıdır.

Örnek olarak, “sabah uyanamayıp; işe geç kalmış bir personelin, işverenine, bindiği aracın arızalanması yüzünden geç kaldığını söylemesi.” Ortada bir yanlış vardır: Uyuya kalması… Olması gereken, doğru, zamanında kalkması ve geç kalacaksa bile bindiği araç yüzünden olmalı. Buradaki yanlışı doğru olarak yansıtacak olan bir yalan var, işverene anlatıldığı şekil: bindiği aracın arıza yapmasından dolayı geç kaldığını söylemesi. Bir de gerçek durum var, aslında uyuya kalmış olması.

Örneğimizde var olan gerçek, bir yanlıştır. “Yanlış gerçeği” kabul edilebilir ve doğru yansıtmak için yalan yolu ile aslolmayan bir doğru anlatılmıştır. Böyle bir yalana sebep, esasında işverenin personeline doğru söylemesi konusunda yaptığı baskıdır. Personel doğruyu söylemiştir. Ancak gerçek doğru olmadığı için yalan yolu ile gerçek olmayan bir doğru anlatılmıştır.

Yalan söylenmesini istemiyorsak, karşımızdaki birisinden doğruyu değil (var olan) gerçeği söylemesini istememiz gerekir.

Kişiyi yalana teşvik eden yanlış (yanılış, yanılmak) yapmış olmaktır. Yanlışımızı, olduğu gerçeklikle, yalanla çarpıtmadan, anlatabilmeliyiz. Aynı şekilde karşımızdakinden de gerçekler, ne kadar acı ve kabullenmesi zor da olsa, gerçekleri talep etmeliyiz. Aksi taktirde hayatı reddetmiş oluruz. Hayat her zaman doğrulardan oluşmuyor. Yanlış da olsa, doğru da olsa mutlaka gerçeklerden oluşuyor.

Herkesin gerçeği hedeflemesi ve kabullenmesi gereklidir. Doğrular; zamana, mekâna, topluma ve bireye göre değişkendir. Gerçekse mutlaktır.