Wat ik over mijn moeder zou willen zeggen

Een tijdje geleden werd ik gevraagd om mee te werken aan een filmpje voor moederdag. Ik zou dan herinneringen ophalen aan mijn (overleden) moeder. Ik aarzelde. Alleen herinneringen aan mijn moeder ophalen en dat delen voor de camera paste mij niet zo. Toen bedacht ik een manier waarop ik toch mee zou doen. Ik ging op zoek naar wat er in mijn leven nog aanwezig is van haar.

Mijn moeder. Wat zou ik over haar willen zeggen? Ze overleed in 2009. Ik was nog niet getrouwd, had nog geen kinderen, had zelfs 1 studie nog niet afgerond. Inmiddels ligt het verdriet en het gemis niet meer aan de oppervlakte, maar ik ben wel benieuwd waar ik haar tegen kom in mijn eigen leven. Dit doe ik met in mijn achterhoofd een vrij recente uitzending van “Adieu God”. Daarin vertelt Stef Bos over zijn vader, de verbondenheid met de generaties voor ons en hoe dat zichtbaar is in het leven hier en nu.

Ik heb van kinds af aan al een soort vertrouwen in het leven. En in mezelf. Ook niet veel aan hoeven sleutelen, het was er altijd al. Je kan het ook een positieve levensinstelling noemen. Het komt goed, hoe dan ook en waar doorheen dan ook. Denkend aan mijn moeder besef ik dat zij daar een grote rol in heeft gespeeld. Het eerste en sterkste wat in mij naar boven komt als ik aan haar denk is dan ook niet toevallig de vreugde in haar ogen als ze mij zag. En een onafgelaten betrokkenheid. Ze gaf mij het gevoel dat ze altijd blij was mij te zien en wilde weten hoe het mij ging. Nu, zoveel jaar later en zelf moeder, besef ik me wat voor enorm effect dat heeft. Dat je van jongs af aan meekrijgt dat het echt goed is dat je er bent.

Die ene keer dat er geen glimlach verscheen staat overigens ook in mijn geheugen gegrift. Ze lag in een ziekenhuisbed te wachten op de operatie waaruit later zou blijken dat ze een ver gevorderde vorm van kanker had. Op dat moment had ze teveel pijn om mij met een glimlach te kunnen ontvangen. In de laatste dagen van haar leven verdween ook de betrokkenheid uit haar ogen. Ik voelde de afstand en wist dat dit het afscheid was van mijn moeder. Ze was er al niet meer, ookal leefde ze nog.

Na bijna 10 jaar zonder moeder is dit de kern van mijn herinnering aan haar. En als mij dat nog steeds kan raken, vermoed ik dat het veel te zeggen heeft. Over het leven, wanneer leven echt “leven” is. Wanneer je als mens tot je recht komt. Als iemand je aankijkt, blij met je is en betrokken op je leven. Als je kan geloven dat het goed is dat je er bent. Als je dat aan anderen kunt meegeven. En dat je daar niet perfect voor hoeft te zijn. Niet als moeder, ze-ker niet als moeder, omdat de liefde het toch wel wint.

Terug naar mijn dagelijkse leven. Is ze er nog, mijn moeder?

‘s Ochtends vragen of je kinderen lekker hebben geslapen en ‘s middags hoe het was op school. En dat elke dag. Een tandpasta-tube open knippen om de laatste restjes eruit te halen. Je dochter leren welk afval waar moet; van dat thema je werk hebben gemaakt. Je boos maken over onrecht. Duurzame kleren kopen. Bewust willen leven. Tikkeltje naïef blijven. Het gewoon eens anders willen doen. Je zelf horen zeggen: “Kom op, tuurlijk kun je dat”. En: “Alles gaat een keer over schat. Voordat je een jongetje bent”.

Mijn moeder. Ik raak haar nooit helemaal kwijt.

Klik hier voor de online video waar ik aan meewerkte.