Moeders

Wegwijzers naar een groter verhaal

Eergisteren sprak ik met een vriendin over onze moeders die we al lang geleden verloren hebben. Ik vroeg haar waar ze haar moeder dankbaar voor was. De vraag stellen betekent hem natuurlijk ook zelf beantwoorden. Door alle jaren heen komen verschillende en dezelfde antwoorden weer op een andere manier binnen.

Voor nu, dit jaar, blijft mij de blik bij. De blik van mijn moeder waarin ik voelde dat ik welkom en gewenst was. De blik waarin ze blijk gaf dat ze begreep wat mij raakte. Soms zeggen blikken meer dan woorden. Haar blik staat ook op een andere manier op mijn netvlies gebrand. Toen ze de dood al in de ogen keek en had verwelkomd, keek ik in diezelfde ogen en zag ik afstand. Geen betrokkenheid meer. Ik denk dat ze al afscheid had genomen. Het is me altijd bij gebleven. De pijn van niet meer gezien worden kan ik nu pas voelen. Het raakt voor mij aan een groter verhaal over gezien en erkend worden.

Het is moederdag. Ik ben mijn moeder dankbaar voor haar blikken. Ze hebben een verlangen in mij aangewakkerd en een verdriet doen voelen. Misschien blijft er altijd een tekort, zodat je blijft zoeken. Onderweg zijn er momenten en verhalen die ons dan laten voelen wat het is en wat het niet is.

Een zo’n verhaal las ik gisteren. Het was een interview met Jonathan Sacks, rabbijn. Hij vertelde iets over het derde element van de priesterlijke zegeningen. Ik heb ze zelf vaak gehoord en ze zijn mij dierbaar. “Moge God u zegenen en beschermen; moge zijn aangezicht over u schijnen en u genadig zijn, moge hij zijn aangezicht tot u wenden”. Dat laatste, dat iemand zijn of haar aangezicht tot je wendt. Dat is die blik. Sacks zegt: “Dat hij oogcontact maakt, daar gaat het om. Dan krijg je vrede”.

In mijn zoektocht ben ik op een punt dat ik denk dat al die wegwijzers ons helpen om uiteindelijk zelf in de spiegel te kijken en datzelfde te kunnen meemaken. Gezien en erkend worden met een liefdevolle blik.

Als mijn moeder een wegwijzer was en is, ben ik dat ook. Ik kan vandaag me geen mooiere rol voorstellen.

foto: eigen werk