Python: Döngüler ve Koşul Durumları

Merhaba! Ben Melisa. SistersLab’in Toplum Gönüllüleri Vakfı (https://www.tog.org.tr/en/) tarafından desteklenen Women in Tech Academy proje katılımcılarından biriyim.

Proje, 20–28 yaş aralığında beyanı kadın olan bireyleri 3 ay boyunca yazılım eğitimi ve destekleyici eğitimlerle güçlendirerek sektörde iş gücüne katılımını artırmayı hedefliyor.

Projeyle ilgili detaylı bilgiye bu bağlantıdan ulaşabilirsiniz: https://sisterslab.co/women-in-tech-academy/

Bugünkü konumuz döngüler. Yazdığımız bir işlemin birden çok kere tekrar etmesini istiyorsak döngüleri kullanabiliyoruz. Kullanacağımız döngüler ise

• for

ve

• while

döngüleri.

Döngülerin, tekrar etmesini istediğimiz işlemlerde kullanılacağından bahsetmiştik. Peki bu işlemler nereye kadar devam edecek? İşte bunu açıklayabilmek için döngüler içinde İngilizce’de aralık anlamına gelen “range” ifadesini kullanıyoruz. Bunu örnek içinde kullanmak daha açıklayıcı kılacaktır. Öyleyse döngülerimizden ilki olan for döngüsü ile başlayalım.

For döngüsü

For döngüsü, İngilizce’de “… için” anlamına gelmekte olup, döngü için de “bu eleman için” şeklinde bir kullanıma sahiptir. Range ile birlikte kullanılacağından bahsetmiştik. Öyleyse şu örnek üzerinden açıklayalım:

[embed]

Burada, 3 aralığındaki(range(3)) öğe(item) için: print(item) yani öğenin kendisini ekrana bas dedik. Burada item yazmak bizim kararımızdı. Herhangi başka bir sözcükle de range(3) içindeki sayıları ifade edebilirdik. Aslında, burada bir sayı girdiğimizde, sayı zaten tanımlanmış bir şey olduğundan bir sorun yaşamıyoruz, ancak aralığımızı a,b,c gibi ifadeler olarak vermek istediğimiz takdirde, bunların ne olduğunu önce tanımlamamız gerekecektir. Bunu da ileride yapıyor olacağız.

Bu for döngüsü çalıştığında, ekranda çıktı olarak 0'dan 2'ye kadar olan sayılarız görürüz. Çünkü bize 3 aralığında, yani aksini belirtmediğimiz için 0'dan başlayarak 3 tane sayı çıktı verecektir.

Şimdi de, 2'den başlayarak, 24'e kadar olan sayıları 2'şer 2'şer bastırmak istediğimizi varsayalım.

[embed]

Burada range(başlangıç değeri, bitiş değeri, kaçar kaçar sayacağımız) şeklinde çalışır. Program ekrana çıktı olarak 2'den 24'e kadar olan sayıları 2'şer 2'şer sayılmış olarak yazacaktır.

Peki ya geri geri saymak istersek? Bu durumda kaçar kaçar geri saymak istiyorsak o sayıyı önüne eksi koyarak yazıyoruz.

For döngüsünde bahsebileceğimiz bir diğer komut da, break komutu. Bu komut, işlemden çıkılmak istenildiğinde kullanılır. Örneğin, 1'den 30'a kadar bir aralık(range) girdik ancak aslında 20'ye geldiğinde komutun durmasını ve o ana kadar olan değerleri ekrana yazdırmasını istiyoruz. Öyleyse şöyle bir program yazabiliriz:

[embed]

Bu for döngüsünde, fonksiyonumuz eğer(if) i>20 ise çalışmayı bırakacak ve o noktaya kadar olan ileri yazacaktır. Eğer i 20'den büyük değilse, döngü çalışmaya devam eder.

Buna biraz daha ters gözüken bir başka komut ise, continue komutudur. Continue komutu ise, verilen koşula karşı bir sonuç verse bile çalışmaya devam eder. Örneğin, yalnızca ikiye bölünebilen sayıları yazdıran bir program yazdığımızı varsayalım.

[embed]

Burada aslında x’in 2'ye bölümünden kalan 0'sa diye bir koşul koyuyoruz ancak daha sonra continue komutuyla bu koşulu yok sayarak x değerlerini bastırmaya devam ediyoruz.

While Döngüsü

Bir diğer döngü ise while döngüsü. For döngüsünde daha çok “bu (koşulu sağlayan) değerler için, bu işlemi gerçekleştir” gibi bir yapı varken, while döngüsünde “bu koşul sağlandığı sürece” yapısı vardır. Döngü, koşul sağlandığı sürece sağlanır. Örneğin, yine 1'den 4'e kadar sayıları while döngüsü ile yazdıralım. Bunu for döngüsünde, “eğer item bu aralıktaysa, bu itemi ekrana yaz” şeklinde gerçekleştiriyorduk. Şimdi ise, item belirlediğimiz sayıdan küçük olduğu sürece, itemleri ekrana yazdırmaya devam et gibi bir yaklaşımda bulunacağız.

[embed]

Gördüğümüz gibi burada ilk olarak “count” adında bir değişken tanımladık ve bunu 1'den başlattık. Daha sonra “count beşten küçük iken”, yazarak while döngümüze bir giriş yaptık. Buradan sonra yapmak istediğimiz işlemi yazmamız gerekiyor. Önce, count değerini ekrana yazdırmak istediğimizi söyledik ve bu işlemi hallettik. Ardındansa bir sonraki sayıya geçip onu yazdırabilmek için, count değişkeninin değerini 1 arttırdık. Bu döngü, count beşten küçük olduğu sürece çalışacak. Yani count=4 olduğunda, bu döngünün son kez çalışacağını görebiliyoruz.

Sonsuz bir while döngüsü yaratmamız da mümkün. Eğer “iken” koşulumuza hiçbir sınırlayıcı şart koymazsak, örneğin bir değişken belirleyip, bu değişken bu sayıya eşit olduğu sürece ekrana değişkenin eşit olduğu sayıyı, değerini, yazdır dersek; değişkeni değiştirmek için hiçbir işlem yapmadığımızdan, bu döngü sonsuza dek döner ve ekrana sürekli o değişkenin değeri yazılır. Aşağıda benzeri bir kod da mevcut:

[embed]

Burada, count değerini 1'e eşitledik. Döngümüze, count beşten küçük olduğu sürece çalışmasını söyledik. Ancak şu an kodda count’u değiştirecek hiçbir işlem olmadığından, count her zaman beşten küçük kalacak ve sürekli olarak ekrana “1” değeri yazılacaktır.

Koşul Durumları

Python’da koşul durumlarını değerlendirmemize yarayan 3 kullanımdan bahsedebiliriz:

• if
• elif
• else

Bunlar, özellikle döngülerde oldukça sık kullanılan, kullanımı yine oldukça kolaylaştıran ifadelerdir. Yazının başlarında, for döngüsünün nasıl çalıştığından bahsetmiştik. For döngüsü içinde belirtilen aralıkta yer alan sayıların yalnızca belirli özelliklere sahip olanlarıyla çalışmak istediğimizi düşünelim. Bu koşul durumları burada oldukça kullanışlı bir hal alacaktır.

Örneğin, 0 ile 50 arasındaki sayılardan(item) 10'dan büyük ve küçük olanları tespit etmeye çalıştığımzı düşünelim. Burada, öncelikle (0, 50) range’inde çalışacağımızı biliriz. Bu aralıktaki tüm sayılar birer item olarak bu döngüye girecektir. Eğer item>10 ise sayının 10'dan büyük olduğuna, else if item<10 ise 10'dan küçük olduğuna else ise(yani hiçbiri değilse, ki sayı 10'dan ne büyük ne de küçük ise bu durumda sayı 10'dur) 10 olduğuna karar veririz. Her bir duruma spesifik bir ekrana yazdırma işlemi ya da bir başka işlem yazılabilir.

Bir örnek verelim: kullanıcıdan bir sayı alıp, bu sayının 25'ten büyük olup olmadığına bakalım.

[embed]

Burada, önce kullanıcıdan bir sayı alıp, bu değeri bir değişkene atıyoruz. Daha sonra eğer userinp > 25: girilen sayının 25'ten büyük olduğunu ekrana yazan bir kod çalışıyor. Else if userinp< 25 ise ekrana sayının küçük olduğunu belirten bir cümle yazan bir kod çalışıyor. Else ise, iki durumun da gerçekleşmediği durum.

Döngüler ve koşul durumlarını bu şekilde açıklayabiliriz.

[embed]GitHub - dmelisab/Womenintech_Akademi_Odev: WomeninTechAkademide verilen ödevlerin bulunduğu… You can't perform that action at this time. You signed in with another tab or window. You signed out in another tab or…github.com

Yukarıda yer alan repoda, stars başlığı altında döngüler kullanılarak yıldızlar ile oluşturulmuş üçgenlere de göz atabilirsiniz.

Haftaya görüşmek üzere!