Milli İrade

Milleti ve devleti oluşturan insanların tümünün istemleridir. Türkiye Büyük Millet Meclisinde ortaya çıkar.

İnsanların istemini ve dolayısıyla milli iradeyi insanların değer yargıları etkiler. Değer yargıları belli bir zamanda toplum bireyleri için iyi ya da kötü sayılan şeylerdir. Bunlar kendilerini hukuk, örf ve adet, ahlak ve inanç değerleri olarak insanlararası ilişkilerde oluşurlar. Sosyo-ekonomik şartlara bağlıdırlar. Şartlar değiştikçe adı geçen değerler de değişir.

Sosyo-ekonomik şartlar kendiliğinden değişmez. İnsanlar tarafından değiştirilir. Söz konusu insan daha iyi yaşamayı seven, doğayı olduğu gibi kabul etmeyen, meraklı, sorgulayıcı, araştıran, analitik düşünen, kadın-erkek ayırımı yapmayan, insan onuruna saygı gösteren, sorumlu, özgüvenli bir kafa yapısına sahiptir. Adı geçen özelliklere sahip insan belli bir kültürel çevrede oluşur. Aslında çevre insanı, insan da çevreyi oluşturur.

İnsanlar yaptıkları üretime bağlı olarak para kazandıkları, seyahat ettikleri, inançlarının gereğini yerine getirdikleri, dış dünya ile barış içinde yaşadıkları, hayat şartlarının her gün daha iyileştiği, huzur ve güvenlik içinde bir çevre isterler. Devletin ve ulusal milli iradenin görevi adı geçen çevreyi oluşturmaktır.

İnsanların daha iyi yaşadığı çevrenin oluşmasının temelinde, insanların doğaya egemen olmasını sağlayan teknolojik buluşlar ve bunların insanlara yararlı üretilen mallara dönüşmesi yatmaktadır. Teknolojik buluş için meraklı, şüpheci, doğaya karşı teslimi gözle bakmayan, olguları sebep sonuç ilişkisi içinde düşünen, yetinmeyen, araştırıcı, özgüvenli insan tipi gerekir.

O halde bir ülkede milli irade söz konusu insan tipini ve toplumsal refahı artıracak önlemlerin alınması yönünde tezahür etmelidir.

Ancak realite farklıdır. Demokrasilerde nasıl ve ne pahasına olursa olsun iktidara gelmek hedef olunca milli irade olması gerektiği gibi tezahür etmemektedir. Politikalar toplumun statik kalmasına önemli derecede katkı sağlayan değerlerine hitap etmekte, böylece daha hızlı değişimin gerçekleşmesine engel olmaktadırlar. İnsana insan olması dolayısıyla saygının gösterilmediği, insanın kendi kendisine özsaygısının olmadığı veya insanın değer sayılmadığı, sosyolojik yapının hiyerarşik olduğu toplumlarda politika parti liderinin emir ve iradeleri doğrultusunda yapılmaktadır. O halde milli irade geniş halk kitlelerinin değerlerini göz önüne alan parti liderinin iradesi ile özdeşleşmektedir.