Hondengedrag: meer dan enkel aangeleerde reacties

Onze moderne honden maken, anders dan hun wilde voorouders, echt deel uit van ons gezin. Ze leven bij ons, eten met ons, slapen met ons. Ze zijn een extra gezinslid, iemand waar we goed voor willen zorgen zodat hij zich gelukkig voelt en een lang leven kan hebben.

Om het onszelf wat makkelijker te maken, leren we onze honden allerlei dingen aan en af. We willen dat hij zijn behoefte op een bepaald plekje doet, dat hij vreemden aankondigt maar verder niet blaft, dat hij in zijn mand gaat liggen als wij aan het eten zijn, … Elke hond leert een heleboel regels aan waarmee zijn leven gestuurd wordt.

Het lijkt dan ook alsof alles aan te leren is en makkelijk bij te sturen. In vele gevallen is dat ook zo, tot er een probleem de kop opsteekt: de hond wordt plots agressief, hij lijkt niet meer gelukkig, hij gaat zich anders gedragen, … Op dat moment beseft het baasje plots dat er méér is dan enkel aangeleerde principes. Ook binnen het lichaam van onze hond spelen bepaalde zaken mee die een invloed hebben op zijn gedrag. Deze bekijken we graag even van naderbij!

De leeftijd van de hond heeft een invloed op zijn gedrag

Uiteraard gedraagt een jonge hond zich doorgaans heel anders dan een ouder exemplaar. Grosso modo kunnen we vier fases onderscheiden.

In de puppyfase zal je hond erg leergierig, nieuwsgierig en enthousiast zijn. Er is voor hem nog zoveel te ontdekken en alles lijkt wel speelgoed! Hij staat open voor allerlei nieuwe ervaringen. In deze periode wordt de pup ook gesocialiseerd: hij leert van zijn moeder en broertjes en zusjes hoe hij zich moet gedragen. Het is dan ook een erg belangrijke periode in het leven van elke hond. Deze fase speelt een belangrijke rol in de vorming van het karakter. Een puppy die niet of onvoldoende gesocialiseerd wordt, kan in een latere fase probleemgedrag gaan vertonen.

De hond wordt groter en wordt een jonge, speelse levensgenieter. We kunnen zeggen dat hij in zijn puberteit is aanbeland. Hij barst van de energie die hij kwijt moet kunnen, en wat is er dan leuker dan de schoenen van je baasje opknabbelen of zijn geduld op een andere manier testen? Je hond gaat zijn grenzen opzoeken — en vooral uitzoeken of hij deze niet op een of andere manier kan overschrijden. Maar gelukkig, ook dit is maar een fase…

De hond wordt immers langzaamaan volwassen — al duurt dit bij de ene wat langer dan bij de andere! Hij wordt rustiger en minder onbezonnen. Ook de explosies van energie worden enigszins getemperd. Hij houdt nog steeds van spelen en wandelen, maar het is niet langer het belangrijkste moment van zijn dag.

Jammer genoeg worden ook honden ouder, en beginnen vanaf een bepaalde leeftijd — die enorm verschilt naargelang het ras — de ouderdomskwaaltjes de kop op te steken. Hij heeft minder energie en zal vaker willen rusten. Een oudere hond reageert vaak ook trager op commando’s: alles gaat op een lager tempo en bovendien heeft hij je misschien niet van de eerste keer gehoord.

Lichamelijke ongemakken als trigger voor een bepaald gedrag

Bij een gedragsverandering bij een hond zou er in de eerste plaats altijd moeten worden gekeken of er eventuele medische oorzaken gevonden kunnen worden. In geval van pijn of ongemak zal de hond immers alles doen om deze klachten te verminderen of te vermijden. Hierdoor kan de hond een enorme gedragsverandering ondergaan.

Een hond die bijvoorbeeld bij een bepaalde beweging plots een pijnscheut ervaart, kan hier op reageren door agressief te zijn. Een dier dat zich niet goed voelt, zal geen zin meer hebben om te spelen en stilletjes in een hoekje gaan liggen. Een dier dat plots vanuit het niets gaat janken, heeft meestal ergens last van.

In deze gevallen is het steeds belangrijk om een dierenarts te raadplegen. Ook shiatsu kan vaak verlichting brengen bij acute of chronische letsels!

Tijd voor een lesje chemie…

Ook bepaalde chemische stoffen kunnen invloed hebben op het gedrag van onze honden. Denk hierbij bijvoorbeeld aan adrenaline, iets wat we allemaal wel kennen en al ervaren hebben. Ook honden kunnen een zogenaamde “adrenalinestoot” ervaren wanneer hun lichaam klaar moet zijn voor een snelle reactie, zoals vluchten of vechten.

Een ander voorbeeld is oxytocine, een stof die vrijkomt wanneer een hond zorg draagt voor haar pups — maar ook ten opzichte van de mensen bij wie de hond leeft.

Er zijn ontelbare voorbeelden van stoffen die het gedrag van de hond beïnvloeden, die ervoor zorgen dat de hond opgewonden geraakt of net kalmeert. Een verstoring in de balans kan tijdelijk effect hebben op het gedrag van de hond, maar een langdurige onbalans kan voor grotere problemen zorgen en bijvoorbeeld het immuunsysteem van de hond aanpassen. In dergelijke gevallen is het raadzaam om de hulp van een veterinair gedragskundige of shiatsutherapeut in te roepen voor het te laat is.

Het effect van emoties op het gedrag van de hond

Dat ook honden een heel pallet aan emoties kunnen voelen, hoef je de gemiddelde hondeneigenaar niet meer te vertellen. Van blij als ze hun baasje zien over boos als hun favoriete speeltje kapot is tot enthousiast als de leiband in beeld komt, onze honden kennen het allemaal!

Deze emoties hebben ook hun effect op het gedrag van onze geliefde viervoeter. Als onze hond angst voelt, zal hij alles op alles zetten om het gevaar dat in zijn ogen heerst te vermijden. De hond kan bevriezen, vluchten, vechten, … maar het is maar ten zeerste de vraag of hij nog oren heeft naar wat zijn baasje hem beveelt. Een verwaarloosde hond zal ongetwijfeld zijn vertrouwen in de mens verloren hebben, en daardoor kan deze agressief reageren.

Bij een dergelijke emotionele reactie is er slechts weinig tot geen ruimte voor andere invloeden. De emoties nemen op dat moment het lichaam van de hond over, wat het nutteloos maakt om hem te straffen voor gedrag dat hij op dat moment stelt.

Conclusie

Er zijn ontelbare factoren die een invloed kunnen hebben op het gedrag van de hond. Het is dan ook belangrijk om je viervoeter goed te kennen, zodat je eventuele veranderingen snel kan opmerken en dan ook adequaat kan ingrijpen.

In vele gevallen kan shiatsu een uitkomst bieden. Verandert het gedrag van je hond plotsklaps of merk je dat hij niet meer ‘de oude’ is? Heeft hij ineens veel meer rust nodig of zoekt hij vaker een plekje weg van mensen/andere dieren? Al deze gedragsveranderingen kunnen erop wijzen dat je hond niet goed in z’n vel zit. Denk je dat dit het geval is? Boek dan snel een behandeling in, of leer het zélf op te lossen tijdens een Shiatsu Basics opleiding!

Wil je weten hoe het karakter, en dus gedrag van een hond teruggebracht kan worden naar het type hond dat hij is? Wil jij je hond ook beter begrijpen, vanuit welke perspectief hij bepaalde gedragingen vertoont of gewoon een betere band creëren? Schrijf je dan snel in voor onze nieuwe workshop ‘Vijf hondentypes’! Meer info over inhoud en praktische details via deze link.