อนาคตของการตรวจสอบภายใน: รับมือความท้าทายปี 2025 และการสร้างคุณค่าที่เหนือกว่า

ในยุคที่ภูมิทัศน์ทางธุรกิจเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วและซับซ้อนขึ้นอย่างต่อเนื่อง บทบาทของฝ่ายตรวจสอบภายใน (Internal Audit — IA) ได้ก้าวข้ามการตรวจสอบความถูกต้องตามกฎระเบียบ ไปสู่การเป็นกลไกสำคัญในการสร้างความมั่นใจ ขับเคลื่อนคุณค่า และสนับสนุนการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ให้กับองค์กร อย่างไรก็ตาม ทีมงานตรวจสอบภายในเองก็กำลังเผชิญกับความท้าทายและอุปสรรคที่ต้องได้รับการแก้ไข

บทความนี้จะเจาะลึกถึงความท้าทายหลักที่ IA ต้องเผชิญในปี 2025 พร้อมสำรวจว่า IA จะสามารถเข้ามาช่วยองค์กรได้มากขึ้นได้อย่างไร โดยอ้างอิงจากงานวิจัยล่าสุดจากผู้เชี่ยวชาญในอุตสาหกรรม

ความท้าทายหลักของฝ่ายตรวจสอบภายในในปี 2025

รายงาน 2025 North American Pulse of Internal Audit จาก Internal Audit Foundation และ Shaping the Future: Key Thematic Areas for Internal Audit in 2025 จาก KPMG ได้ชี้ให้เห็นถึงประเด็นสำคัญที่ฝ่ายตรวจสอบภายในทั่วโลกกำลังเผชิญอยู่:

1. ช่องว่างด้านทักษะและความเชี่ยวชาญในเทคโนโลยีเกิดใหม่: โลกก้าวเข้าสู่ยุคดิจิทัลอย่างเต็มตัว ความเสี่ยงที่องค์กรเผชิญก็ซับซ้อนขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งในด้านเทคโนโลยี จากผลสำรวจ หัวหน้าผู้ตรวจสอบภายใน (CAE) มองว่า Data Analytics เป็นทักษะทางเทคโนโลยีที่สำคัญที่สุดสำหรับอนาคต แต่มีเพียงส่วนน้อยที่ใช้งาน Data Analytics ในระดับสูงหรือขั้นสูง นอกจากนี้ แม้ว่ามี CAE บางส่วนเริ่มใช้ Generative AI (GenAI) ในกิจกรรมการตรวจสอบภายใน แต่การให้ความเชื่อมั่น (Assurance) และบริการให้คำปรึกษา (Advisory) ที่เกี่ยวข้องกับ GenAI ยังคงอยู่ในระดับต่ำ ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงช่องว่างขนาดใหญ่ในการนำเทคโนโลยีใหม่มาประยุกต์ใช้ในบทบาทหลักของ IA

KPMG ยังเน้นย้ำถึงความสำคัญของ Cybersecurity, Data privacy and governance, และ Digital disruption & emerging technology ในฐานะประเด็นสำคัญที่ IA ต้องรับมือ แสดงให้เห็นว่าทักษะด้านเทคนิคเชิงลึกเหล่านี้เป็นสิ่งที่จำเป็นอย่างยิ่ง ซึ่งหมายความว่า ความสามารถขององค์กรในการระบุ ประเมิน และลดความเสี่ยงด้านเทคโนโลยีใหม่ๆ จะลดลง ทำให้องค์กรเผชิญกับความเสี่ยงด้านความปลอดภัยของข้อมูล การปฏิบัติงานหยุดชะงัก หรือการเสียโอกาสในการนำเทคโนโลยีมาใช้ขับเคลื่อนธุรกิจ

1. ความท้าทายด้านการบริหารจัดการบุคลากรและการรักษาพนักงาน: การสรรหาและรักษาบุคลากรที่มีความรู้ความสามารถเป็นความท้าทายที่สำคัญ รายงานระบุว่า CAE ส่วนใหญ่ต้องสรรหาบุคลากรใหม่หรือเติมตำแหน่งว่างในช่วง 12 เดือนที่ผ่านมา นอกจากนี้ ปัญหาพนักงานหมดไฟ (burnout) ยังคงเป็นข้อกังวลที่เพิ่มขึ้น ซึ่งส่งผลกระทบต่อประสิทธิภาพการทำงานและอัตราการลาออกของบุคลากร IA ที่มีประสบการณ์ ทำให้องค์กรต้องเผชิญกับวงจรการสรรหาบุคลากรที่ไม่สิ้นสุด และความรู้ความเข้าใจภายในองค์กรอาจไม่ต่อเนื่อง

KPMG ระบุว่า Talent Management and Retention เป็นหนึ่งในความท้าทายหลักในการดำเนินงาน โดย IA ควรประเมินกลยุทธ์การวางแผนกำลังคนขององค์กร ความต้องการทักษะในอนาคต และผลกระทบของการลาออกของพนักงานต่อสภาพแวดล้อมการควบคุมภายใน การขาดแคลนบุคลากรและการรักษาพนักงานสำคัญย่อมส่งผลกระทบต่อประสิทธิผลของงานตรวจสอบภายในขององค์กร

1. ความไม่เพียงพอของงบประมาณและผลกระทบต่อประสิทธิภาพ: การที่ฝ่ายตรวจสอบภายในจะสามารถดำเนินงานได้อย่างมีประสิทธิภาพและตอบสนองต่อความท้าทายใหม่ๆ ได้นั้น จำเป็นต้องได้รับการสนับสนุนด้านงบประมาณที่เพียงพอ รายงานชี้ว่า ประมาณครึ่งหนึ่งของ CAE ระบุว่างบประมาณที่ได้รับนั้น “ค่อนข้างเพียงพอ” หรือ “ไม่เพียงพอ” โดยเฉพาะอย่างยิ่งในภาครัฐ งบประมาณที่ไม่เพียงพออาจขัดขวางความสามารถของฝ่าย IA ในการดำเนินงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ และจำกัดโอกาสในการลงทุนในเทคโนโลยีหรือการพัฒนาทักษะที่จำเป็น

อย่างไรก็ตาม รายงานยังชี้ให้เห็นความสัมพันธ์ที่ชัดเจนว่า IA ที่จัดตำแหน่งตัวเองให้สอดคล้องกับกลยุทธ์องค์กรมากขึ้น จะได้รับการสนับสนุนงบประมาณที่สูงขึ้น ซึ่งหมายความว่าการที่ IA จะได้รับทรัพยากรที่เพียงพอ ต้องแสดงให้เห็นถึงคุณค่าเชิงกลยุทธ์ที่ตนเองสามารถมอบให้กับองค์กรได้ชัดเจนขึ้น

IA จะสร้างคุณค่าให้องค์กรได้มากขึ้นได้อย่างไร?

เพื่อรับมือกับความท้าทายข้างต้น ฝ่ายตรวจสอบภายในจะต้องปรับเปลี่ยนบทบาทและวิธีการทำงาน เพื่อเพิ่มคุณค่าและผลกระทบต่อองค์กรให้มากขึ้น:

1. การปรับบทบาทสู่การเป็นที่ปรึกษาเชิงกลยุทธ์ (Shifting Towards Strategic Advisory Role): CAE ส่วนใหญ่ต้องการเพิ่มสัดส่วนของ บริการให้คำปรึกษา (Advisory Services) ในแผนการตรวจสอบ ซึ่งหมายถึง IA ต้องก้าวข้ามจากการเป็นผู้ตรวจสอบที่เน้นการปฏิบัติงาน (Assurance) เพียงอย่างเดียว ซึ่งจะช่วยให้ผู้บริหารสามารถ ตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ได้อย่างชาญฉลาดและรอบคอบยิ่งขึ้น ลดโอกาสเกิดข้อผิดพลาด ต้นทุนการดำเนินงานที่สูงเกินไป และ เพิ่มความสามารถในการรับมือกับความไม่แน่นอนใหม่ๆ เช่น ความเสี่ยงด้าน ESG หรือภูมิรัฐศาสตร์ ตั้งแต่ขั้นตอนการวางแผนโครงการ
2. การนำเทคโนโลยีและ AI มาใช้เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและข้อมูลเชิงลึก: เทคโนโลยีเป็นหัวใจสำคัญในการขับเคลื่อน IA ในอนาคต CAE ควรลงทุนในเครื่องมือและเทคโนโลยีใหม่ๆ .เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและประสิทธิผลของการตรวจสอบ ซึ่งไม่เพียงแค่ทำให้งานเร็วขึ้น แต่ยังนำไปสู่ ข้อมูลเชิงลึกที่แม่นยำและลึกซึ้งยิ่งขึ้น ช่วยให้ IA สามารถ ระบุความเสี่ยงที่ซ่อนอยู่และโอกาสในการปรับปรุงที่สำคัญ ได้อย่างรวดเร็วและแม่นยำ การนำ Generative AI (GenAI) มาช่วยในกิจกรรมการตรวจสอบ เช่น การวิเคราะห์ความเสี่ยง การสร้างรายงาน หรือการพัฒนาบททดสอบการควบคุม นอกจากนี้ IA ยังควรตรวจสอบธรรมาภิบาลและการควบคุมการใช้ AI ขององค์กรเอง เพื่อให้มั่นใจว่าถูกนำมาใช้อย่างรับผิดชอบและมีจริยธรรม
3. การพัฒนาและบริหารจัดการบุคลากรอย่างต่อเนื่อง: เนื่องจากทักษะด้านเทคโนโลยีเป็นสิ่งที่ขาดแคลน IA ต้องมีกลยุทธ์ที่ชัดเจนในการพัฒนาบุคลากรภายใน (Enhancing Competencies) เช่น การฝึกอบรมทักษะ Data Analytics, Cybersecurity, และ IT การสร้างวัฒนธรรมการเรียนรู้และปรับตัวอย่างต่อเนื่อง รวมถึงการสรรหาและรักษาบุคลากรที่มีความสามารถสูง เพื่อให้มั่นใจว่าทีม IA มีความพร้อมที่จะรับมือกับความเสี่ยงที่เปลี่ยนแปลงไปและสามารถส่งมอบคุณค่าได้อย่างยั่งยืน

บทสรุป: การตัดสินใจเชิงกลยุทธ์เพื่ออนาคตที่แข็งแกร่ง

ความท้าทายที่ฝ่ายตรวจสอบภายในเผชิญในปี 2025 ไม่ว่าจะเป็นช่องว่างด้านทักษะ การบริหารจัดการบุคลากร หรือข้อจำกัดด้านงบประมาณ ล้วนเป็นสิ่งที่ผู้บริหารและกรรมการบริษัทต้องให้ความสำคัญ การลงทุนในทีม IA ที่แข็งแกร่ง ไม่เพียงช่วยให้องค์กรเผชิญหน้ากับความท้าทาย แต่ยังเป็น กลไกสำคัญในการสร้างความมั่นใจ ให้แก่ผู้บริหารและคณะกรรมการ ในการนำพาองค์กรฝ่าฟันความไม่แน่นอนและมุ่งสู่เป้าหมายได้อย่างมั่นคง:

• รับมือกับความเสี่ยงที่ซับซ้อนและเปลี่ยนแปลงไปได้อย่างมีประสิทธิภาพ
• ยกระดับความสามารถของบุคลากร IA ภายใน
• บริหารจัดการทรัพยากรและต้นทุนได้อย่างคุ้มค่า
• ขับเคลื่อนบทบาทของ IA ให้เป็นกลไกสำคัญในการสร้างคุณค่าเชิงกลยุทธ์ให้กับองค์กร

การตัดสินใจเลือกโมเดลการตรวจสอบภายใน ไม่ว่าจะเป็น In-house, Outsourced หรือ Co-sourcing จึงไม่ใช่เพียงการจัดสรรงบประมาณ แต่เป็นการลงทุนเชิงกลยุทธ์ที่สำคัญยิ่ง เพื่อให้งานตรวจสอบภายในสามารถสร้างคุณค่าสูงสุดและขับเคลื่อนองค์กรไปสู่ การเติบโตอย่างแข็งแกร่งและยั่งยืน พร้อมสร้างความได้เปรียบในการแข่งขัน ในยุคดิจิทัลนี้