The Thing

şey…

The Thing (1982)

The Thing (1982)

Nedir Bu Şey?

The Thing, 1982'de gişe ve eleştirmen beklentilerini karşılayamayan, zamanla kült bir klasiğe dönüşen film. Bugün, sinema tarihinin en iyi tek mekan gerilimlerinden biri sayılır.

Carpenter, doğrudan 1938 tarihli John W. Campbell Jr. hikayesine (Who Goes There?) sadık kalarak orijinal metni sıfırdan yeniden yapılandırmıştır.

1982 Amerika’sı, Rocky 3 ve Star Trek 2 gibi umut dolu, eril kahramanlık hikayeleri istiyordu. The Thing ise tam tersine nihilistik, umutsuz ve kimsenin kimseye güvenmediği karanlık bir atmosfer sunuyordu.

Alien veya Predator gibi tanımlanabilir bir düşman yoktu. The Thing’in formsuz, belirsiz yapısı çok derin bir zenofobi ve rahatsızlığı tetikledi.

The Thing, aynı dönemde iki dev rakiple karşı karşıya kaldı: E.T. (aile seyirliği ve sevimli uzaylı teması) The Thing ise vahşi ve belirsiz finaliyle bu kalabalıkta kayboldu. O dönemde Blade Runner da aynı kaderi paylaştı.

Rocky III, Star Trek II & E.T

Drew Struzan: Efsanevi afiş sanatçısı Drew Struzan’a sipariş verildi, ancak afişin bir gecede çizilmesi gerekti ve Struzan filmden hiçbir materyal görmeden yalnızca konsept üzerinden ilerledi. John Carpenter afişi görünce hayal kırıklığına uğradı.

Rob Bottin ve Stan Winston: Sadece 22 yaşındaki Rob Bottin, pratik efektler için günde 18–20 saat çalıştı. Tükenmişlik noktasında efsane efekt ustası Stan Winston’dan yardım istedi. Winston ise filmin jeneriğinde adının geçmesini etik dışı bularak kesinlikle reddetti, Bottin’in emeğini gölgelememek için. Bu karşılıklı saygı, 80'ler Hollywood’unun zanaat ahlakının simgesi olarak sunuluyor.

Rob Bottin

Ennio Morricone: Carpenter, usta besteci Morricone’den bilerek daha az nota kullanmasını istedi. Morricone, minimalist, bas ağırlıklı, kalp atışını andıran tekinsiz bir ritim tasarladı. Müziğin azlığı ve dondurucu sessizlik, kutuplardaki yalnızlık hissini iliklere kadar kazıdı. Müzik bir arka plan ögesi değil, kutuptaki tekinsizliği artıran bağımsız bir karakter gibi çalışıyordu. Bu filmde kullanılmayan Morricone besteleri, daha sonra Tarantino tarafından The Hateful Eight’te kullanıldı.

Vizyondan hızla silinen The Thing, VHS ve VCD kültürüyle birlikte kiralık video dükkanlarında yeniden hayat buldu. Zamanla sinema okullarının ders materyali ve tüm zamanların en iyi korku/bilim kurgu listelerinin vazgeçilmezi haline geldi.

The Hateful Eight

Nasıl Bir Şey?

1938 edebiyat kaynağında (Who Goes There?) buzlar altındaki kadim tehdit. 1951 uyarlamasında Hiroşima sonrası kontrolden çıkan bilimin korkusu olarak humanoid canavar. 1982 Carpenter vizyonunda ise dışarıdaki değil içimizdeki düşman: paranoya ve güven kaybı.

Film, aslında gizemini en baştan açıklıyor. Seyirci tehdidin ne olduğunu biliyor, gerilim ise karakterlerin bunu ne zaman anlayacağı üzerine kuruluyor.

Hollywood Formülü Yıkılıyor: The Thing, dönemin klişelerini bilinçli olarak reddediyor. Kaslı aksiyon kahramanları yerine aşçı, radyocu ve pilottan oluşan sıradan mavi yakalı işçiler. Panikleyen kurbanlar yerine soğukkanlı, bilimsel deneme-yanılma ve sessiz kabullenme izliyoruz.

R.J. MacReady

R.J. MacReady

Başrol karakteri, dikkatsiz, bencil ve kaybetmeye tahammülsüz biri. Ama tam da bu fevri doğası onu lider yapıyor. O, bir buz kütlesinin üstünde havada güneş yokken, güneş gözlüğü takan helikopter pilotu. İdealist bir kurtarıcı değil, gururlu ve tehlikeli biri. Satranç makinesine kaybedince bilgisayarın içine viski dökerek onu yakan, kaybetmeyi kesinlikle reddeden bir profil.

MacReady, bireycilik simgesi. İzole, nihilist, otoriteyi silah zoruyla sağlayan. The Thing ise kolektivizm simgesi. Herkesi asimile ederek tek bir varlık olmaya çalışan, farklılığa ve bireyselliğe tahammülsüz.

Otoritenin İntiharı: Thing’in gelişiyle birlikte tüm liderlik sembolleri çöker. Gary (kan dolabının anahtarının tek sahibi), Dr. Copper (tıbbi otorite, şüpheli durumuna düşer), Clark (köpeklere en çok bakan, şüphelidir). Eski otorite silahını teslim eder ve MacReady alev makinesini alarak yeni lider olmak zorunda kalır.

Yaratık?

İfşa edildiğinde panikleyen sıradan bir canavar gibi davranır. Ama gizlenirken son derece zekidir, tuzaklar kurar, parçalarıyla iletişim kurar, hatta gizlice bir uzay gemisi inşa eder.

Yaratık salt kötülük için öldürmez; tıpkı insanın hayatta kalmak için beslenmesi gibi o da biyolojik kopyalama döngüsünü sürdürür. Kurbanını yok etmez, onu taklit eder. Kopan her parça bağımsız bir bilince sahiptir. Tek bir hücrenin hayatta kalması tüm dünyanın ele geçirilmesi için yeterlidir.

İki Farklı Nihilizm: Nietzsche’ye göre gerçeği kavramak insanı özgürleştirir; eski putlar yıkılmalı, Üst İnsan inşa edilmelidir. Lovecraft’a göreyse gerçeğin tamamını kavramak insanı delirtir; evren algımızı aşan karanlık bir kaostur ve anlamsızlığa köprü kurulamaz. The Thing açıkça Lovecraftian bir çizgide ilerler.

Blair ve %75 İhtimal: Bilgisayar simülasyonu, organizmanın ekipten en az birine bulaşmış olma ihtimalini %75 olarak hesaplar. Bu bilgi Blair’i paranoya krizine sokar; telsizleri ve ekipmanları parçalayarak istasyonu dış dünyadan tamamen koparır. Dr. Blair’in hesaplamasına göre bu organizma medeniyete ulaşırsa tüm dünyanın enfekte olma süresi sadece 27.000 saattir. Yani 3 Yıl 1,5 ay gibi bir sürede tüm dünya enfekte olabilir.

Bu, kendi anatomimiz ve gerçekliğimizin tamamen dışında olan; nasıl çalıştığını, acıktığını veya yürüdüğünü anlayamadığımız bir varlıkla karşılaşmanın yarattığı felç edici varoluşsal şok.

The Thing’in yarattığı asıl korku başkasından şüphelenmek değil, kişinin kendi insanlığından şüphe etmeye başlamasıdır. Kafka’nın Dönüşümü gibi yabancılaşma, fiziksel asimilasyondan önce zihinsel şüpheyle başlar. Matrix’te tehdit dışarıdan gelirken, The Thing’de tehdit kişinin kendi varlığının sessizce ele geçirilmesidir.

Kan Testi: Yaratığın kopan her uzvu bağımsız hayatta kalma güdüsüne sahipse, o zaman bir damla kan bile dış tehdide tepki vermek zorundadır. Kana, kızgın tel batırılır. Kanın çığlık atarak kaçtığını görürüz.

The Blood Test

Sorgulanan Finali

Childs Şüpheli mi? Evet. Üç önemli kanıt sunuluyor: Yangından ve sıcaktan kaçarak karanlıkta kaybolması. Patlamalar sonrası ortaya çıkması ama yaşananlar hakkında bağlamını yitirmiş görünmesi. Uzun süre karanlıkta yalnız kalması ve bu sürede de dönüştürülmüş olma ihtimali.

Adli Kanıtlar: MacReady’nin nefesi buhar yaparken Childs’ınki yapmaz. Burada, yaratığın termal tepkisi farklıdır yorumunu yapabiliriz ancak bu tamamen ışıklandırma ve set koşullarından kaynaklanan teknik bir tesadüftür. Yaratık kurbanını biyolojik olarak kusursuz kopyaladığı için nefes almaması mantığa aykırıdır.

Zehirli Şişe: MacReady şişeye zehir katmış, kendisi içmez ama Childs’a uzatır ve gözlerini dikip bekler. MacReady molotof kokteyliyle zehirli/yanıcı maddeler kullanıyordu. Finalde şişedekinin viski değil benzin/zehir olduğunu biliyor. Childs hiç tereddüt etmeden yudumlayıp tepki vermemesi onun insan olmadığını kanıtlıyor. MacReady’nin rahatlayıp gülümsemesi ve “Bekleyip göreceğiz” demesi bu ölümcül testin sonucudur.

Son Sahnede mantık şudur: Childs insansa zaten ikisi de donarak ölecek, sorun yok. Childs dönüşmüşse MacReady onu zehirlemeyi başarmıştır. Bir başka ihtimal ise Thing’in zehirden etkilenip etkilenmediği konusunda hiçbir fikrimizin olmayışıdır. Muhtemelen de öğrenemeyeceğiz.

Nietzsche’den: “Canavarlarla savaşan kişi, kendisinin de canavara dönüşmemesine dikkat etmelidir. Çünkü uzun süre uçuruma bakarsan, uçurum da sana bakar.”

Ve Kurt Russell’ın röportajından bir alıntı: “Eğer son sahneyi ince detayına kadar analiz edip gerçeği bulmaya çalışıyorsanız, konuyu anlamamışsınızdır. Karakterler bile kim olduklarını bilmiyordu.

Finalde kimin yaratık olup olmadığının bir önemi yoktur. Asıl olan, hayatta kalan son iki kişinin bile dünyanın sonunu beklerken sonsuza dek birbirinden şüphelenmek zorunda kalmasıdır.

İki Özgün Sinematik Teknik

Anamorfik Klostrofobi: Geniş açılı anamorfik lensler normalde ufku genişletmek ve ferahlık vermek için kullanılırken, burada tam tersine alçak tavanlı, borularla dolu koridorlara hapsedilmiş. Seyirciye her köşede bir tehdit saklandığı hissini bilinçaltından aşılayan yatay sıkışmışlık yaratılıyor.

Bölünmüş Diyopter: Lensin önüne yerleştirilen yarım cam parçası, hem çok yakındaki hem de çok uzaktaki iki farklı objenin aynı anda net olmasını sağlıyor. Doğal gözün yapamayacağı bu gerçeküstü netlik, “Kimseye güvenme, tehlike her planda nettir” mesajını filtresiz izleyiciye iletiyor.

Küçük Trivia’lar

Göğüs kafesi/defibrilatör sahnesinde kolları ampute edilmiş gerçek bir oyuncu kullanılmıştır. Spider-Head sahnesinde ise yanan vücuttan kopan kafanın, böcek bacakları çıkarıp yürümesi bildiğimiz insan anatomisi ve biyoloji kurallarının tam reddidir.

Spider-Head

Giriş Sekansı: İkonik “THE THING” yazısının yanarak belirmesi bilgisayar işi değil. Duman dolu bir akvaryumun yakılmasıyla elde edilen pratik bir deha işi. Filmin başındaki uzay gemisinin dünyaya düştüğünü gösteren sahne Carpenter’ın gizem vizyonuna tamamen aykırı. Stüdyo zoruyla eklenmiş gereksiz bir CGI detayıymış. (bunu öğrenince sevindim)

The Thing Text

Mac vs. Windows: MacReady adı MAC’ı, diğer bir karakter Windows’u çağrıştırıyor. Windows karakterinin adı senaryoda farklıydı; oyuncu sürekli güneş gözlüğü taktığı için yönetmenden “Bana Windows deyin” ricasında bulundu. Ve film 1982 çıkışlı, Microsoft Windows ise 1985'te piyasaya sürüldü. Virüs ilk olarak kime bulaşıyor? Tabii ki Windows’a.

The Thing (2011)

The Thing (2011)

Bu Sefer Farklı Bir Şey

2011 yapımı The Thing, bir devam filmi değil. Prequel. Yani Carpenter’ın 1982 filminin tam başında gördüğümüz o sahnenin, Norveçlilerin ateş ederek bir köpeği helikopterden kovaladığı o iki dakikanın cevabı. “O üs nasıl yerle bir oldu?” sorusunu sormak iyi bir fikirdi fakat cevabı ise biraz karışıktı.

1982 filmini izleyenler için o ilk on dakika bir yığın soruyla doludur. Yanmış ceset neden iki yüzlüydü? Norveçliler ne gördü de bu kadar delirdi? Üs neden bu hale geldi? 2011 yapımı The Thing, tüm bunları göstermeye karar veriyor. Ve bu kararın kendisi güçlü. Sadece anlatmıyor, yaşatıyor. Seyirci olarak “öncesini” bilmeden izlemek yerine, sonrasını önceden bilerek izliyorsunuz. Yani gerilim spoiler’dan değil, kaçınılmazlıktan geliyor. Uzay gemisinin bulunması, ilk temasın nasıl geliştiği, üsteki karakterlerin tek tek nasıl şüpheye düştüğü gibi detayları görmek tatmin edici.

Pratik Efekt ve CGI: 1982'nin en büyük gücü Rob Bottin’in elleriydi. Lateks, kan, mekanik parçalar; baktığınızda bir şeyin gerçekten orada olduğunu hissettiren ağırlık.

2011 filminde bu ağırlık yok. Prodüksiyon sürecinde pratik efektler çekildi. Sonra stüdyo kararı geldi ve büyük çoğunluğu CGI ile değiştirildi.

1982'de yaratığı nadiren görürsünüz. Bir köşede, loşlukta, panikle dolu saniyeler içinde. 2011'de daha çok görüyorsunuz. Uzun planlar ve birkaç dakika boyunca. Bu, direkt kötü değil sadece farklı bir tercih. Ama CGI sorunuyla birleşince ve görünürlük arttıkça korku azalıyor.

Bad CGI

Uzaylı mı Yaratık mı?

1982'nin dehası şuydu: yaratık uzaydan geliyordu ama film hiç uzaylı filmiymiş gibi davranmıyordu. Tehdidin kaynağı belirsiz tutuluyordu.

2011 ise zaman zaman bu dengeyi bozuyor. Uzay gemisi, uzay gemisi, sonra bir daha uzay gemisi. Film bu konuya birkaç kez geri dönüyor ve her döndüğünde biraz hava kaçıyor.

Bu filmin gücü, ne olduğunu bilmemekten geliyordu. Ne kadar açıklarsanız, o kadar sıradan hale geliyor. İşte bu biraz tatsız.

Alien: Bir noktada yaratık bayağı facehugger mantığıyla bir karakterin yüzüne yapışıyor. 1982 yaratığının bu şekilde davrandığını gösteren herhangi bir şeyi yoktu. Bir referans mı, bir hata mı, yoksa stüdyonun “izleyici tanıdık bir şey görsün” baskısı mı, bilmek güç.

Dolgu Testi: Kan testine alternatif olarak, organik dokuyu taklit edebilir ama inorganik maddeyi (metal, implant, dolgu) taklit edemez anlayışıyla özgün bir çözüm bulunma çabası var. Tabii 1982'deki kan sahnesinin gerginliğine ulaşamıyor.

Credit sahnesinde de 1982'ye geçiş anı var: Norveçlinin köpeği kovaladığı o helikopter sekansına köprü kuruluyor. O birkaç saniye, filmin geri kalanından daha fazla şey hissettiriyor.

Thingu (2012)

Thingu (2012)

NOOT NOOT

Lee Hardcastle, 2012'de şunu sordu: “The Thing’i Pingu karakterleriyle plastilin olarak yapsak ne olur?”

2 dakika 2 saniyede filmi başka bir seviyeye taşıyor. Kısa film, Carpenter’ın 1982 orijinalini neredeyse sahne sahne birebir takip ediyor. Fark şu: MacReady yok, onun yerine Pingu var. Antarktika üssü yok, onun yerine penguenlerin buz evi var. Ve herkes sadece “NOOT NOOT” diyerek iletişim kuruyor.

Scene

yıllarca tartışılan o final sahnesini tekrar izleyelim:

[embed]The Thing Ending