Ağ Topolojileri

Topoloji Nedir?

Topolojiler; cisimlerin, özelliklerinin ve bağıl konumlarının biçim ve büyüklüklerinden ayrı olarak incelenmesidir (Türk Dil Kurumuna göre) fakat ağ topolojilerinin ne olduğundan bahsetmeden önce “çarpışma” kavramından bahsetmek gerekiyor.

Çarpışma: Bir ethernet kartı, veri göndereceği zaman ağ trafiğini izler ve ona göre aksiyon alır. Ağ kablosunda veri yoksa verisini kabloya bırakır. Şayet varsa diğer veri hedefine ulaşıncaya dek beklenir. Fakat aynı anda iki terminal de veri gönderirse “çarpışma” meydana gelir.

Ağ Topolojisi: Her bir ağın “node”lar üzerinden farklı topoloji türlerine ayrılmasıdır.

Ağ Topolojisinin Türleri

Ağ topolojisinin iki ayrı türü vardır lakin bunlar da kendi içlerinde farklı türlere ayrılmaktadırlar:

1. Fiziksel Ağ Topolojisi: Ağın fiziksel olarak nasıl görüleceğini belirler.
2. Mantıksal Ağ Topolojisi: Bir ağdaki veri akışının nasıl olacağını belirler.

Fiziksel Ağ Topolojileri

1. Doğrusal Topoloji:

• Bir “backbone”un (omurganın) üzerinde sıralanmış düğümlerden oluşur. Her düğüm bir cihazı temsil eder.

Avantajları:

• Ağa bir cihazı bağlamak oldukça kolaydır.
• Maliyeti düşüktür.

Dezavantajları:

• “Backbone”da bir kesilme olursa tüm ağ bağlantısı kesilir.
• Arıza tespiti zaman alıcı olabilmektedir.
• Diğer topolojilerden daha yavaştır.
• Kablo uzunluğu ve bağlanacak ağ cihazı sayısı sınırlıdır.

2. Halka Topoloji:

• Tüm düğümlerin daire şeklinde birbirine bağlanmasıyla oluşturulur.
• Çarpışma olasılığı düşüktür.
• Genelde UTP kablo kullanılır.
• Halka içerisindeki bir bilgisayar bozulursa tüm iletişim kesilir.
• Elektrik sinyali tek yönlüdür ve her noktasında sinyal kuvvetlendirilir. Pek çok halka ağı iki halkadan oluşmaktadır ve çift yönlü bilgi akışı elde edilmektedir.
• Ağa bir sunucu tarafından jeton bırakılır. Bu jeton, ağ ortamına girişi yönetir. Bu sayede ağda çarpışmaların olması önlenir.

3. Yıldız Topoloji:

• Tüm düğümlerin ortak bir merkeze (hub/switch) bağlanmasıyla oluşturulan topolojidir.

Avantajları:

• Ağı kurmak kolaydır.
• Bir bilgisayara bağlı kablo bozulduğunda ağın çalışması etkilenmez.
• Arıza tespiti kolaydır.

Dezavantajları:

• Hub kullanıldığında ağ trafiği artar.
• Hub veya switch bozulduğunda tüm ağ çalışmaz hale gelir.
• Maliyeti fazladır.
• Kablo uzunluğu fazladır.

4. Ağaç Topoloji:

• Birçok yıldız topolojinin bir doğrusal topolojiyle bağlanması sonucunda oluşur. Çok büyük ağların ana omurgalarını oluşturmakta kullanılır.

5. Karmaşık Topoloji:

• Bu topolojide tüm düğümler ağ içerisinde birbirine bağlıdır.
• Daha çok WAN’da kullanılır.

Mantıksal Ağ Topolojileri

1. Unicast İletişim:

• Bir bilgisayardan çıkan veri, yine bir bilgisayara gönderilir.

2. Multicast İletişim:

• Bir bilgisayardan çıkan veri, birden çok bilgisayara yönlendirilir.

3. Broadcast İletişim:

• Bir bilgisayardan çıkan veri, ağ üzerindeki tüm bilgisayarlara yönlendirilir.