İngiltere’de Öğrenciler Okumaya Nasıl Teşvik Ediliyor?

6 Maddede Sorunun Cevabı Şöyle:

1. Okuma Köşesi: İngiltere okullarındaki her sınıfta minicik te olsa böyle bir okuma köşesi mevcut. Fotoğraftaki köşe ise bizim sınıftan bir kare (6. Sınıf), tasarım bana ait. Peki illa böyle süslü köşeler mi olması gerek çocuklara okumayı sevdirmek için?

Elbette hayır ama yaş aralığına uygun kitaplarla birlikte en azından iki sandalye ya da minderin yer aldığı bir alan pek tabi bizler de yapabiliriz sınıflarımızda. Sadece hikaye kitabı değil, ansiklopedik kitaplar, şiir kitapları ve dergiler de konulabilir mini kitaplığınıza. Ana sınıflarından başlayarak (okumayı bilmeseler de çocukların kitapları karıştırıp haşır neşir olmaları için) her kademede birer köşe mutlaka var. Peki öğrenciler burayı ne sıklıkla ya da nasıl kullanıyor derseniz, onun cevabı da ikinci maddede.

2. Okuma Saati: Önceki yazılarımdan da hatırlayacağınız üzere okumaya mutlaka gün içinde vakit ayırıyoruz. Okuldan okula değişebilse de biz günün tek tenefüsünden sonra öğrenciler içeri girdiklerinde hem sakinleşip hem de dinlenebilmeleri için bir 15 dakikalık okuma yapıyoruz. Bu esnada okuma köşesine gitmek isteyenler izin alıp orada kitaplarını okuyorlar. Sınıfın geri kalanı yerlerinde kitaplarını okuyor.

Eğer günlerden Reading For Pleasure ise öğretmen sandalyesi de dahil olmak üzere sınıfın makul her köşesinde kitaplarını okuyabiliyorlar. Yukarıdaki kare yine bizim okulumuza ait. Reading for pleasure gününün diğerlerinden farkı okuma yapmak için yerlerini değiştirmeleri, ve okumakta oldukları kitapların yerine dergi vs gibi daha farklı türden okumalar yapabilmeleri. Peki bu okuma yeterli oluyor mu, elbette hayır. Öğrencilerin evde de okuma yapmaları ve bunları kayıt etmeleri için okuma kayıt defterleri var.

3. Okuma Kayıt Defterleri: Asistanlar olarak bizler okuma kayıt defterlerinin haftalık kontrolünü yapıyoruz. Yukarıdaki resimlerde yazdığım yorumları ve kayıtları görebilirsiniz. Bu defterler anaokulundan itibaren tutulmaya başlanıyor. O yaş grubu okuyamıyor olsa da anne babaların mutlaka haftada en az 3 kez evde okuma yapıp bunu kaydetmeleri gerekiyor. Çocukların okuyacağı kitaplar da okuldan gönderiliyor. 1. sınıftaki oğlum ise haftada iki kitap getiriyor eve. Sadece okumakla kalmayıp kitaplar üzerine soru sorup onlardan hikayeyi anlatmamız için de veli toplantılarında sık sık tavsiye alıyoruz.

4. Rehberli Okuma Etütleri: Bizim burada ‘Guided Reading’ dediğimiz etütleri Türkçe’ye bu şekilde çevirmem pek de yanlış olmaz sanırım. Buradaki rehberler biz asistanlar oluyoruz. :) Okulumuzdaki her öğrenci sene içinde sınıf dışında böyle bir etüte mutlaka girip, okuma parçaları üzerinden daha derin okumalar yapıp, okuduğunu anlamaya dair sorulara cevap veriyorlar.

Fakat burada bir parantez açmalıyım ki bu okuma etüdü bir parça okuyup bir kaç soruya cevap vermekle geçiştirilebilen bir etütden hayli uzak. Çocukların 2. ve 6. sınıfta girdikleri SAT testlerine uygun okuma sorularına ve parçalarına göre öğrencilerin belli alanlardaki okuma anlamalarına yoğunlaşarak yapılıyor her etüt. Benim grubum EAL öğrencileri dediğimiz ingilizcesi ana dili olmayan çocuklar ancak onlarında okuma anlaması çok çok iyi. Doya doya okuma yapıp üstünde konuşabildiğim bir reading dersi yapmanın hazzına ve keyfine varıyorum her hafta grubumla.

5. Yazar Ziyaretleri: Buraya kadar olanlar biraz yapılması gerekenlerden ibaretti ancak bana göre burada çocukların okumayı sevmelerinin en önemli sebebi hem akla hem kalbe dokunan yüzlerce farklı ve güzel hikayeye sahip olmaları. Tabi bu hikayeler hünerli yazarların ellerinden çıkıyor ve sene içinde mutlaka yazar ziyaretleri gerçekleşiyor. Bu sene bizim okulumuzu Sean Perkins ziyaret etti.

6. Dünya Kitap Günü: Birleşik Krallık ve İrlanda’da her yıl Mart ayının ilk Perşembe günü kutlanan dünya kitap günü esasen bir hayır etkinliği. Bu özel günde İngiltere’de eğitim görmekte olan bütün öğrencilere daha fazla kitap alabilmeleri için kuponlar veriliyor.

Bu kuponlar karşılığında öğrenciler her yılın belirlenen kitaplarından bir tanesini kitapçılardan bedavaya edinebiliyorlar. Diğer seçili kitaplara ise 1 pound karşılığında satın alabilmekteler. 1995'ten beri kutlanmakta olan bu özel günde her sene seçilen temaya göre özel etkinlikler yapılıyor, yarışmalar düzenleniyor ve en güzeli öğrenciler favori kitap karakterlerinin kılığında okula gidiyorlar. Sadece öğrenciler değil biz öğretmenler de bu çılgınlığa katılınca okul bayram yerine dönüyor.

Özetlemek gerekirse, şimdiye dek olan gözlemimce, çocukların burda okumayı bu denli sevmesinin başta gelen nedeni, güzel görseller eşliğinde yazılmış olan — didaktik olma kaygısı taşımayan — ancak çocukların akıllarına ve ruhlarına hitap edebilen birbirinden güzel kitaplar. Yüzüklerin Efendisi, Harry Potter, Narnia Günlükleri gibi muhteşem kitapların da hep İngiltere’den çıktığını düşününce bu durum süpriz değil. Okuma alışkanlığının kazandırılmasındaki en önemli sebep ise tüm bu uygulamaların anaokulundan itibaren okul ve veli işbirliği ile sürdürülebiliyor olması. Birazcık gayretle bizler de Türkiye okullarında bu ateşi yakabiliriz. Boşverin can sıkıcı idarenizi, halden anlamayan öğretmen arkadaşlarınızı, ya da onca çabaya rağmen değişmeyen öğrencilerinizi. Zamanla hepsi dediğiniz yere gelecek. Gelmeseler bile siz denemiş olacaksınız. Azıcık sabır, azıcık çaba…

Daha fazlası için instagramda @ingiltere_bulteni hesabımı takip edebilirsiniz.