Mukden Olayı: Mançurya’nın İşgali

Mukden Olayında Japon İmparatorluk Ordusu(Kwantung Ordusu) Askerleri

Giriş

Mukden Olayı, Japon İmparatorluk Ordusu’nun Asya’yı fethetmeye odaklanan ordusu olan Kwantung Ordusu’nun Güney Mançurya Demiryolu’na küçük çaplı bir patlayıcı yerleştirerek bunu Çinli askerlerin yaptığı bir sabotaj gibi göstermeye çalıştığı bir sahte bayrak operasyonudur. Olayın gerçekleştiği şehir, günümüzde Çin’in Shenyang şehri olarak bilinmektedir.

Patlama son derece küçüktü ve demiryolu hattında ciddi bir hasar oluşmadı. Hatta kısa bir süre sonra trenlerin aynı hat üzerinden geçmeye devam ettiği biliniyor. Buna rağmen Japon İmparatorluk Ordusu, saldırının Çin tarafından gerçekleştirildiğini iddia ederek önceden hazırladığı işgal planını uygulamaya koydu.

Japon İmparatorluğu Neden Mançurya’yı İstiyordu?

1930'lu yılların başında Japonya hızla sanayileşmiş, ancak doğal kaynak bakımından ciddi eksiklikler yaşayan bir ülkeydi çünkü bir ada ülkesiydi. Mançurya ise bunun tam tersiydi.

Bölge;

• Zengin kömür ve demir yataklarına,
• Verimli tarım arazilerine,
• Geniş sanayi potansiyeline,
• Stratejik demiryolu ağlarına sahipti.

Ayrıca Japonya, Sovyetler Birliği’nin doğudaki varlığını da bir tehdit olarak görüyordu. Mançurya’nın kontrolü hem ekonomik hem de askeri açıdan büyük önem taşıyordu.

Bölgenin Haritası

Mançurya’nın İşgali

Devrik Çin İmparatoru Pu Yi

Mukden Olayı’nın hemen ardından Japon birlikleri çok kısa sürede Mançurya’nın büyük bölümünü ele geçirdi.

Çin o dönemde iç karışıklıklar, ekonomik sorunlar ve farklı askeri gruplar arasındaki mücadelelerle uğraşıyordu. Bu nedenle Japon ilerleyişine etkili bir direnç gösteremedi.

1932 yılında Japonya bölgede Mançukuo adlı yeni bir devlet kurdu.

Resmî olarak bağımsız olduğu iddia edilse de Mançukuo gerçekte Japonya’nın kontrolü altında bulunan bir kukla devletti. Çin’in son Qing İmparatoru Pu yi devlet başkanı olarak getirildi ancak gerçek siyasi güç Japon askeri yönetiminin elindeydi.

Milletler Cemiyeti’nin Tepkisi

Çin, işgal üzerine dönemin uluslararası örgütü olan Milletler Cemiyeti’ne başvurdu.

Kurulan Lytton Komisyonu yaklaşık bir yıl süren incelemelerin ardından Japonya’nın saldırgan taraf olduğunu ve Mançukuo’nun bağımsız bir devlet olarak kabul edilemeyeceğini raporladı. Ancak bu kararın ciddi bir yaptırımı olmadı.

Japonya raporu reddetti ve 1933 yılında Milletler Cemiyeti’nden çekildi.

Bu gelişme, uluslararası örgütün büyük devletlere karşı etkili yaptırım uygulayamadığını açıkça ortaya koydu.

Sonuç

18 Eylül 1931'de yaşanan Mukden Olayı, küçük bir demiryolu patlamasının dünya tarihini nasıl değiştirebildiğinin çarpıcı bir örneğidir. Japonya’nın Mançurya’yı işgal etmesi, yalnızca Çin’in kaderini değil, Asya’daki güç dengesini ve sonunda İkinci Dünya Savaşı’nın seyrini de etkiledi.

Bu olaydan 6 yıl sonra 1937'de ikinci Çin - Japon Savaşı başlayacaktı.

İkinci Çin-Japon Savaşı Sırasında Japon Askerleri

Kaynakça

• **U.S. Department of State — The Mukden Incident of 1931 and the Stimson Doctrine**
• **National Diet Library of Japan — The Manchurian Incident of 1931**
• **League of Nations — Report of the Commission of Enquiry (Lytton Report, 1932)**
• **Global Politics on Screen — The Manchurian Incident and the League of Nations**
• The Cambridge History of Japan, Vol. 6: The Twentieth Century — Peter Duus (ed.), Cambridge University Press.
• The Origins of the Second World War — A. J. P. Taylor.
• Chiang Kai-shek: China’s Generalissimo and the Nation He Lost — Jonathan Fenby.
• The Last Emperor — Edward Behr.