De toekomst van ouderenhuisvesting in Nederland

15 Essentiële Take-outs van de Senioren Conferentie Wonen en Service 2025

Op 6 maart was Fronttaal aanwezig op de Senioren Conferentie Wonen en Service in Amsterdam, georganiseerd door het Vastgoedjournaal en onder leiding van dagvoorzitter Kitty de Jong. Tijdens deze conferentie deelden sprekers van diverse marktpartijen, waaronder Gemeente Den Haag, Rabobank, DunaVast, Altide en Carescreen, hun inzichten over de toekomst van wonen en service voor senioren.

De toekomst van wonen en zorg voor ouderen is een complex vraagstuk. Toekomstbestendig wonen is een van de grootste maatschappelijke uitdagingen in Nederland in de komende decennia en raakt iedereen.

De 15 belangrijkste take-outs:

• Het aantal 80-plussers stijgt van 870.000 nu, naar 1.600.000 in 2040, terwijl het potentiële aantal arbeidskrachten per 80-plusser in dezelfde periode halveert.
• Het aantal mensen met dementie stijgt van 295.000 nu, naar 600.000 in 2040.
• Het aantal intramurale verpleeghuisplekken (130.000 nu) blijft gelijk in 2040.
• De dubbele vergrijzing en de toenemende complexiteit van de zorgvraag vormen een urgente maatschappelijke uitdaging, met een stijgend aantal ouderen, vooral zeer oude ouderen, en een toename van eenpersoonshuishoudens en ouderen met chronische ziekten of een migratieachtergrond.
• Er is een significant tekort aan geschikte woningen voor senioren, waaronder nul-treden-woningen, geclusterde woonvormen en zorg geschikte woningen. Dit geldt zowel voor nieuwbouw als de bestaande woningvoorraad.
• Samenwerking tussen verschillende partijen, zoals gemeenten, woningcorporaties, zorgorganisaties en projectontwikkelaars, is essentieel om tot effectieve oplossingen te komen.
• Er bestaat een spanning tussen de belangen van wonen en zorg, wat de ontwikkeling van geïntegreerde projecten kan bemoeilijken. Ook trage gemeentelijke procedures voor zorgvastgoed kunnen een uitdaging vormen.
• Innovatieve woonconcepten die gemeenschapsvorming stimuleren en een mix van doelgroepen omvatten (jong en oud, zorgvragers en zorgdragers) worden gezien als veelbelovend. Voorbeelden hiervan zijn Knarrenhof, Het Ouden Huis en Buurtwonen.
• Er is een noodzaak om verder te kijken dan traditionele zorgmodellen en te investeren in vitale gemeenschappen waar mensen langer zelfstandig kunnen blijven wonen met behulp van technologie en sociale netwerken.
• De kabinetsdoelstelling is dat één op de drie van de 900.000 nieuw te bouwen woningen tot 2030 geschikt moet zijn voor ouderen, waarbij er onderscheid wordt gemaakt tussen nul-treden-woningen, geclusterde woningen en zorggeschikte woningen.
• Bij de beoordeling van nieuwe woonzorgconcepten wordt steeds meer gekeken naar het maatschappelijk rendement naast het financiële aspect, waarbij factoren als het verminderen van eenzaamheid en besparing op zorgkosten een rol spelen.
• De definitie van de doelgroep ‘senioren’ (65-plus versus 75-plus) is onderwerp van discussie, aangezien de behoeften en mogelijkheden binnen deze groep sterk kunnen variëren.
• Projectontwikkelaars zoals DunaVast richten zich op het realiseren van “Levensloop Wooncarrières” voor 75-plussers, waarbij verschillende woonvormen met oplopende zorgniveaus worden aangeboden.
• Het aanpassen van bestaande flats met basisvoorzieningen en technologie (zorg op afstand) wordt gezien als een manier om langer zelfstandig wonen te ondersteunen.
• De uitdagingen op het gebied van grond beschikbaarheid in steden als Den Haag vereisen creatieve oplossingen in de bestaande bebouwing, zoals uitbreiding van eigen locaties van zorgaanbieders, transformaties, optoppen en het creëren van gemeenschapsgevoel ook in hoogbouwprojecten.
• Er is een besef dat standaardisatie van oplossingen lastig is vanwege de diversiteit aan behoeften en lokale contexten, waardoor maatwerk per wijk en doelgroep vaak noodzakelijk is.