De 3,5..5% NAVO doctrine, een onderzoek

Aat de Kwaasteniet

24-06-2025

Defensie en de militaire industrie hebben in Nederland op dit moment het tij mee. De politieke partijen duikelen over elkaar heen om te beweren dat het defensiebudget voor Nederland drastisch omhoog moet. Gesteund door de mainstream media die de ene na de andere militaire specialist aan het woord laten die dit “probleem” ten volle beamen. Want wat hebben we er de laatste jaren een zootje van gemaakt, zegt onze grote oranje leider. En wat hij beweerd is toch waar? De man is de eerlijkheid zelve toch? Die arme Amerikanen worden helemaal uitgekleed door de andere NAVO landen die er maar de kantjes bij aflopen. Nederland heeft zijn taak verzaakt en in vergelijking met andere landen zijn we één van de slechtste jongetjes van de klas.

Of ligt het toch iets anders, iets genuanceerder?

In dit verhaal wil ik u even meenemen in de cijfers rondom defensie-budgetten. Ik heb deze gegevens uit vrij toegankelijke bronnen die allemaal via internet te vinden zijn. Ik heb een basisdataset samengesteld die u hier kunt vinden. https://docs.google.com/spreadsheets/d/1yqF10RxjrgHx__-q-8roT74Xg2k1AQaW_5DFyFaEyWk/edit?usp=sharing

Huidige status

Eerst maar eens uitzoeken hoeveel geld Nederland en de andere NAVO landen uitgeven aan hun defensie.

Ter lering heb ik ook de getallen voor Rusland en China toegevoegd omdat we volgens de militair specialisten bang moeten zijn voor een invasie vanuit het oosten.

Als we naar deze kale cijfers kijken zou je denken dat de kritiek op de budgetten van de NAVO landen uitgezonderd de VS terecht is. De Verenigde Staten geven bijna 1 biljoen USD uit aan defensie terwijl de hier genoemde 27 andere leden bij elkaar maar een kleine 500 miljard USD uitgeven. Het lijkt er dus op dat de bewering klopt dat de andere NAVO landen er met de pet naar gooien en dat zij de VS laten opdraaien voor de grootste inspanning voor de NAVO.

Toch kan dit beeld genuanceerd worden op verschillende manieren.

Het aantal actieve militairen ten opzichte van het aantal inwoners per land

Bedenk dat de VS 338 miljoen inwoners heeft en dat de andere landen bij elkaar bijna 600 miljoen inwoners hebben maar dat het aantal actieve militairen in een land ook iets zegt over de inspanning van een land. Hieronder een staatje waarbij er is gekeken hoeveel actieve militairen een land heeft ten opzichte van het aantal inwoners uitgedrukt in een percentage van de bevolking.

We zien dat de VS in de middenmoot van alle NAVO landen zit. Bedenk bij deze cijfers dat het om actieve militairen gaat. Een heleboel landen hebben ook nog een heel contingent aan reservisten. (bijv. de VS 800.000, de VK 924.000 en Finland 870.000 enz.) Maar deze reservisten drukken maar minimaal op het budget.

Rusland is in deze een uitschieter omdat het land nu in oorlog is en daarom hoog scoort met 1.03% actieve militairen.

Griekenland is het land met het hoogste aantal actieve militairen. Nederland hangt een beetje aan de onderkant van de lijst met 0,24% actieve militairen. Luxemburg is in deze een apart land omdat zij maar een heel klein leger hebben (totaal 900 man) en volledig vertrouwen op hun reservisten. Wat opvalt is dat China wel erg laag scoort met 0,16% actieve militairen. Maar er zijn dan ook zoveel Chinezen!

Hoeveel procent van het BBP wordt nu uitgegeven aan defensie

Een andere methode is om te kijken hoeveel een land uitgeeft aan defensie, maar dan als percentage van het BBP. Dat lijkt iets eerlijker dan de absolute uitgaven met elkaar te vergelijken.

Hieronder weer een lijstje op basis van het % BBP

Ook in dit lijstje staat de VS niet bovenaan maar wel in de hoogste regionen terwijl Nederland weer ergens achteraan bungelt. Rusland is weer veruit de meest betalende omdat zij op dit moment in oorlog zijn. Het gemiddelde voor de NAVO landen is nu 2,25%.

Uitgaven per hoofd van de bevolking

Een laatste methode is om te kijken naar de uitgaven per inwoner. We zien dan weer een andere verdeling.

In dit lijstje staat de VS wel bovenaan met een aanzienlijke voorsprong op de nr 2: Noorwegen. Nederland scoort hier niet onaardig met een vijfde plaats. Rusland met zijn huidige oorlogsindustrie is toch maar een middenmoter en China zwemt achteraan. Omdat dit lijstje erg in tegenspraak is met het lijstje percentage actieve militairen van de totale bevolking, waarin Nederland achteraan bungelt terwijl het in dit lijstje op de vijfde plaats staat, heb ik ook gekeken hoeveel een actieve militair kost in een land.

Wat kost een actieve militair in een NAVO land.

Dit is een lijstje van het totale defensiebudget van een NAVO land gedeeld door het aantal actieve militairen.

Bedenk bij dit lijstje dat het ook iets zegt over de efficiëntie van de militaire organisatie die een bepaald land bezit. Het is ook erg afhankelijk of de militairen in het NAVO land de beschikking hebben over de meest geavanceerde (lees dure) wapensystemen of dat ze bij wijze van spreken alleen met een zwaardje het slagveld opgestuurd worden.

Eindoordeel

Wat ik met deze lijsten wil aantonen is dat het uitmaakt hoe je de cijfers gebruikt om je punt te maken. Het is niet zo dat bijvoorbeeld Nederland zeer slecht scoort zoals menigeen je wil doen geloven en dat de Verenigde Staten veel meer doen dan alle andere lidstaten bij elkaar.

Daarnaast moet u bedenken dat de andere NAVO lidstaten niet hetzelfde hoeven te doen dan de VS. De VS doet namelijk veel meer dan zijn eigen grondgebied verdedigen. Zij willen graag de politieagent van de wereld spelen terwijl de NAVO natuurlijk een organisatie is voor de verdediging van het eigen grondgebied.

De VS heeft over de gehele wereld ruim 750 militaire bases in 80 verschillende landen zoals Japan (50.000), Korea (25000), Duitsland (30.000), Midden-Oosten 20.000 enz. In totaal zijn er tussen de 170.000 en 190.000 actieve militairen buiten het eigen grondgebied gestationeerd.

Dat zijn dure militairen. Een thuis gestaioneerde militair kost in de VS ongeveer 750.000 dollar per jaar. Waarschijnlijk kosten die uitgezonden militairen ongeveer 1 miljoen dollar per actieve militair. De VS is dus 180.000 x 1 miljoen = 180 miljard dollar kwijt aan deze “wereldpolitie” functie. Het is de vraag of je de andere NAVO lidstaten daarvoor moet laten opdraaien. Het is een eigen keuze van de Amerikanen om dit te doen. Ze willen zo graag de WERELDMACHT zijn. Als we die 180 miljard voor die politiefunctie aftrekken van het Amerikaanse defensiebudget hou je nog 780 miljard over, maar dat is dan “slechts” 2,7% van het Amerikaanse BBP.

Dus vanwaar die 5% eis? Het zou betekenen dat we als NAVO landen totaal meer dan 3biljoen per jaar aan het leger kwijt zijn. Dat zijn heel wat voedselpakketten voor de kinderen in Gaza.

Trump is van de deals toch? Hoog inzetten om iets over te houden. 2,5% moet voldoende zijn.

In Nederland worden we gek gemaakt voor het gevaar uit het oosten. Poetin is niet te vertrouwen natuurlijk maar om nu te zeggen dat ze een grote bedreiging voor de westerse samenleving vormen lijkt mij uit de grote duim gezogen. Het land geeft op dit moment 10 x minder uit aan defensie dan de NAVO leden bij elkaar. Het heeft inderdaad een groot aantal manschappen maar als die alleen zijn uitgerust met een kalasjnikov en een enkele tank gaat daar geen grote dreiging van uit.

De Europese leden van de NAVO hebben al bijna 2 keer zoveel manschappen en met de Amerikanen erbij 3 maal zoveel. Het lijkt me daarom onzin om te eisen dat de NAVO lidstaten minimaal 5% aan defensie moeten gaan uitgeven behalve de VS. Het is ingegeven door Oorloghitserij en de grootheidswaanzin van een oranje dictator.