Dünya Ekonomik Forum : Gelecek Yetkinliklerin Değişimi

İlk yazımızda 2025 yılında yayınlanan raporun kısa bir özetini yapıp , 2030 yılına kadar hangi mesleklere talebin artacağı ve azalacağından bahsetmiştik.

Tüm rapora buradan ulaşabilirsiniz.

Bu kısımda yetkinlikler ve beceri açığı ile ilgili bilgiler vereceğim.

Küresel ölçekte iş dünyasının dönüşümünü en çok zorlayan etmen olan beceri açığı, işverenlerin %63’ü tarafından geleceğe hazırlanmada başlıca engel olarak görülüyor.

https://www.weforum.org/publications/the-future-of-jobs-report-2025/infographics-94b6214b36/

Küresel iş gücünün 100 kişi olarak temsil edildiği bir senaryoda, 59 kişinin 2030’a kadar yeniden beceri kazanması veya mevcut becerilerini geliştirmesi gerekecek.

https://www.weforum.org/publications/the-future-of-jobs-report-2025/infographics-94b6214b36/

Devletler,öğrenim kurumları , üniversiteler tarafında dikkate alınması gereken gerçek veri olmasının yanında bu kişilerin 11’inin söz konusu eğitim imkanlarına erişemeyeceği de eklenince , tüm dünyanın şapkasını önüne koyması ve düşünmesinde fayda var.

Kürsel iş gücünün %11 ‘inin devletler bazında düşünüp alternatif çözümler üretmesi gerekecek.

Temel becerilerin küresel ölçekteki değişecek payı tüm ülkelerin ortalaması plan %39 olup , ciddi bir dönüşüm olacağı bekleniyor.

https://www.weforum.org/publications/the-future-of-jobs-report-2025/infographics-94b6214b36/

Türkiye bazında değişim daha keskin olacak (%44) ve Portekiz/İsrail gibi ülkelerle birlikte değişime ayak uydurmaya çalışacağız.

https://www.weforum.org/publications/the-future-of-jobs-report-2025/infographics-94b6214b36/

Bir sonraki önemli gördüğüm bir grafiği de paylaşayım :

Robotlar işimizi elimizden alacak mı sorusuna kısmen de olsa yanıt veriyor. 5 yıl sonra %47 olan insan iş gücü %30 ‘lara düşecek , robotların ve otomasyon %22 ‘den %34 lere kadar gelecek.

https://www.weforum.org/publications/the-future-of-jobs-report-2025/infographics-94b6214b36/

Fakat tekrar özetlemek gerekirse:

Söz konusu dönüşüm sonucunda 170 milyon yeni rol oluşurken, 92 milyon rolün ortadan kalkacağı ve buna bağlı olarak net 78 milyonluk bir iş artışı gerçekleşeceği öngörülüyor. Teknolojik ilerlemeler, demografik değişimler, jeoekonomik gerilimler ve ekonomik baskılar, bu dönüşümün başlıca itici güçleri olarak dünya genelindeki sektörleri ve meslekleri yeniden şekillendiriyor.

Yapay zekâ, büyük veri ve siber ağ ve güvenlik alanlarındaki becerilere olan talebin en hızlı şekilde artması öngörülürken, analitik düşünme, bilişsel beceriler, dayanıklılık, liderlik ve iş birliği gibi insani beceriler de kritik önemini koruyor. Çok sayıda gelişen iş kolunda, teknoloji ve insani becerileri harmanlayan birleşik beceri seti giderek daha fazla talep görecek.

2023 ve 2025 raporularını yan yana ekleyip , farkları eklemeye çalıştım.

https://www.weforum.org/publications/the-future-of-jobs-report-2025/infographics-94b6214b36/

Yetkinlikler ile ilgili önemli değişimler var , kıyaslamayı tablo olarak ekledim.

• En büyük fark bir önceki raporda 9. sırada bulunan Liderlik ve Sosyal Etki, 2025'te 3. sıraya çıkmış .
• Dayanıklık,esneklik ve çeviklik bir önceki raporda 3. sırada iken 1 sıra yükselerek 2.olmuş.
• Yaratıcı düşünme 2 sıra gerileyerek 4.sırada kendine yer bulmuş. Bu maddenin özeleştirisini tüm özel firmalar ve devletler kendi içlerinde yaparak faaliyet planı oluşturmalılar.
• Yapay Zeka ve Büyük Veri beklenildiği gibi 4 sıra yükselerek 11.olmuş.
• Diğer önemsenmesi gereken yetkinlik ise Mentorlük ve öğretmenlik 3 sıra yükselerek 16.sıraya yerleşmiş. Bu yetkinliğin de yapay zeka karşısında kullanılabilecek, insanın yeteneklerini öne çıkartan özel bir alan olduğunu tartışmaya ihtiyacımız var.

https://www.weforum.org/publications/the-future-of-jobs-report-2025/infographics-94b6214b36/

Yapay Zekâ ve Becerileri Geliştirme

Yapay zekâ, iş modellerini önemli ölçüde dönüştürüyor. Küresel ölçekte işverenlerin yarısı, yapay zekânın sunduğu yeni fırsatları değerlendirmek amacıyla faaliyetlerini yeniden konumlandırmayı planlıyor. Bu değişime yönelik en yaygın yaklaşım, çalışanların yeniden beceri kazanmasına veya becerilerini geliştirmesine yatırım yapmak. İşverenlerin %77’si bu doğrultuda adım atacağını belirtiyor. Bununla birlikte, %41’i yapay zekânın otomatikleştireceği bazı görevler nedeniyle iş gücünü azaltmayı öngörüyor. İşverenlerin neredeyse yarısıysa, yapay zekâdan etkilenen pozisyonlardaki çalışanlarını farklı departmanlara kaydırmayı planlayarak hem beceri açığını kapatmayı hem de teknolojik dönüşümün insan üzerinde yaratabileceği olumsuz etkileri hafifletmeyi hedefliyor.

Hızla gelişen teknolojiler, iş dünyası liderleri, politika yapıcılar ve çalışanları iş birliğine zorluyor. Tüm paydaşların, bir yandan iş gücünü bu değişimlere hazırlamaya çalışırken diğer yandan da sektörler ve ülkeler arasında ortaya çıkabilecek işsizliği önlemek için sorumluluk alması gerekecek.

Teknolojinin Ötesinde: Ekonomik, Demografik ve Jeoekonomik Değişimler

Yaşam maliyetlerindeki artış, iş gücü piyasasında dönüşüme neden olan başlıca etkenlerden biri olarak öne çıkıyor. İşverenlerin yarısı, artan maliyetlerin iş modellerini dönüştüreceğini öngörüyor. Küresel enflasyonda gözlenen gerilemeye rağmen, fiyat baskıları ve yavaşlayan ekonomik büyümenin 2030’a kadar dünya genelinde 6 milyon işi ortadan kaldıracağı tahmin ediliyor. Bu zorluklar, dayanıklılık, çeviklik, esneklik ve yaratıcı düşünme gibi becerilere olan ihtiyacı artırıyor.

Demografik değişimler de iş gücü piyasasında önemli rol oynuyor. Yüksek gelirli ülkelerdeki yaşlanan nüfus, sağlık hizmetlerine olan talebi artırırken, düşük gelirli ülkelerdeki artan çalışma çağındaki nüfus, eğitim sektöründe büyümeyi tetikliyor. Tüm bu farklılıklar, yetenek yönetimi, eğitim ve mentorluk odaklı iş gücü stratejilerini zorunlu hale getiriyor.

Jeopolitik gerilimler ise işletmelerin %34’ü için en büyük endişe kaynağı durumunda. Ticaret kısıtlamaları ve endüstriyel politika değişimleri de birçok şirketin stratejilerini yeniden şekillendiriyor. Bazı şirketler, offshoring veya reshoring politikalarıyla konum değişikliğine gitmeyi planlıyor. Tüm bu gelişmeler, siber güvenlik gibi alanlardaki becerilere olan talebin daha da artmasına yol açıyor.

Son olarak Türkiye’yi mercek altına alan bir rapor daha hazırlayacağım. Raporun 208–209. sayfaları Türkiye ile ilgili önemli detayları içeriyor.

Raporun ilk kısmını buradan okuyabilirsiniz.

Kaynak :

• https://www.weforum.org/publications/the-future-of-jobs-report-2025/
• Sabancı Üniversitesi
• https://www.weforum.org/meetings/world-economic-forum-annual-meeting-2025/