Yaşamın Trajedisi: ‘Manchester by the Sea’ Bize Ne Söylüyor

Huzur Evi, Bursa, 2016 — Foto: Cüneyt Alkış

Hayat, trajedilerle doludur. Kariyerinde zirveye çıkmış, topluma model insan olarak gösterilen pek çok kişinin geçmişinde ağır hikâyeler saklıdır.

Manchester by the Sea, tıpkı hayat gibi bir film, trajedinin insanı nasıl şekillendirdiğine dair eşsiz bir hikâye.

Hayat trajedilerle dolu ve pek çoğumuzun ardından trajediler saklı demiştik. Elbette başarılı bir insanın mutlaka trajedi yaşamış olması gerekmez; ancak bazı insanların başarıya, acılarının içinden geçerek ulaşması, o noktayı daha anlamlı kılar. Belki de bu, trajediyi umuda dönüştürmenin somut bir kanıtıdır.

Bazılarımız trajediyle yaşamayı öğrenir; bazılarımız ise bunu başaramaz. Ben de yakın zamanda, ağır bir travmadan sonra hayata dönmeyi başaramayan bir adamın hikâyesini izlemiştim. Dönem dönem açar tekrar izlerim. Başrolünde Casey Affleck’in yer aldığı, Manchester by the Sea (Yaşamın Kıyısında) filminden bahsediyorum.

Film bize, trajedisiyle başa çıkamayan ve adeta filmin Türkçe adı gibi yaşamın kıyısında dolaşan, içine bir türlü giremeyen Lee karakterini izletiyor. Casey Affleck, bu rolle adeta oyunculuk dersi veriyor.

Spoiler vermek istemiyorum ama filmi biraz anlatmadan da üzerine konuşmak zor. Film boyunca apartman görevlisi olarak hayatını sürdürdüğüne tanık olduğumuz Lee, bir telefonla abisinin öldüğünü öğrenir ve doğup büyüdüğü kasabaya geri döner. Basit ve sade bir hikâye gibi görünse de güçlü senaryosu, etkileyici oyunculukları ve geçmiş–şimdi arasında kurduğu kusursuz bağ sayesinde bir süre sonra kendinizi Lee’nin yerine koyduğunuzu fark ediyorsunuz.

Film, paralel kurgu tekniğiyle zaman zaman geçmişe dönüyor. Bu “flashback”lerde özellikle kimsenin beklemediği en vurucu sahne karşımıza çıkıyor. Sosyal medyada da sıkça paylaşılan bu sahnede, Tomaso Albinoni’nin 8 dakikalık Adagio’su arka planda yükselirken, sahnedeki durağanlıkla müziğin ağırlığı birleşiyor ve yönetmen bizi o büyük trajediye doğru sarsıcı bir şekilde çekiyor.

Bu noktadan sonra Lee’yi daha iyi anlamaya başlıyoruz. Başta garipsediğimiz, hatta kızdığımız davranışları bir anda anlam kazanıyor. Film, ağır dramatik öğeler taşımasına rağmen asla ajitasyona kaçmıyor; yapay gözyaşlarına, abartılı duygusallığa sığınmadan derdini anlatıyor. Bence filmin asıl gücü de burada yatıyor.

Zaman zaman tebessüm ettiriyor, merhamet duygunuzu güçlendiriyor, bazen de sert bir tokat gibi çarpıyor. Bir trajedinin insanın hayatını nasıl altüst edebileceğini gösterirken empati duygusunu da harekete geçiriyor. Çünkü geçmişi bırakıp yeniden başlamak gerçekten zor.

Zaten hayat da böyle değil mi?

Trajedi ile umut, geçmiş ile gelecek, hüzün ile mutluluk hep iç içe. Bir o duyguya, bir bu duyguya savruluyoruz. Bazen yaşamın tam içinde olamıyor, sadece kıyısında dolaşıyoruz.

Tıpkı filmdeki Lee gibi…