Öğrencinin yaşı mı, bilişsel seviyesi mi?

Bilişsel hazırlık, kronolojik yaştan daha önemlidir. Kodlama ve Robotik Eğitmeni olarak fark ettiğim durum budur.

Bir çocuk ne kadar küçük olursa olsun;

• düzenli kitap okuyorsa,
• bilgisayarı bilinçli ve amaçlı kullanıyorsa,
• problem çözme deneyimleri varsa,
• öğrenmeye yönelik içsel motivasyona sahipse,

beynindeki nöral bağlantılar daha erken ve daha güçlü kuruluyor. Bu da soyut düşünme becerilerinin yaşına göre çok daha ileride olmasını sağlıyor.

Bu yüzden bazı ilkokul öğrencilerinin bazı ortaokul öğrencilerinden bilişsel olarak ve motor becerisi olarak daha ileride olduğunu gördüğümden bu becerinin arkasında iyi ebeveynlik, doğru ebeveynlik olduğunu görüyorum. Bazı ebeveynler çocuğunu bağımlısı olmasın diye teknolojik gelişmelerden uzak tutuyor ama bu tamamen yanlış! Doğrusu bilinçli, farkında olarak, bilişim etiğinin önemini kavratarak belli bir amaç doğrultusunda teknolojiyi kullandırtmaktır, özellikle günümüz teknoloji çağında bu çok önemli!

Yetiştirilme tarzı zihinsel esneklik ve kavrayışı belirler.

Evde veya okulda;

• soru sorabilmesine izin verilen,
• hata yapması normal karşılanan,
• teknolojiye kontrollü erişimi olan,
• merakı desteklenen,

bir çocuk, çok daha erken dönemde soyut–somut ilişkilendirme becerisi kazanır.

Robotik ve kodlama özelinde bu özellikle önemli, çünkü çocuk;

• nesnelere anlam atıyor,
• algoritmik düşünmeyi doğal bir süreç gibi benimsiyor,
• “neden-sonuç” ilişkisini zihninde hızlı kuruyor.

Deneyim yoğunluğu bilişsel gelişimin temposunu değiştirir.

Bir çocuk 2 yıl boyunca düzenli:

• kitap okuyorsa,
• problem çözüyor veya üretiyorsa,
• teknolojiyi anlamak için kullanıyorsa,

aynı yaş grubundaki hatta daha büyük öğrencilerle kıyaslandığında daha ileri bir bilişsel seviyeye çıkabilir.

“Algı gelişmişliği” ve “soyutlama kapasitesi” yaşa değil çevreye bağlıdır.

Çocukların soyut düşünmeye geçişi (Piaget’ye göre “soyut işlemler dönemi”) genelde 11–12 yaş civarı kabul edilir ama bu katı bir kural değil.

Bir ilkokul öğrencisi:

• erken okuryazarlık,
• erken dijital okuryazarlık,
• zengin bilişsel uyaran,
• düzenli öğrenme pratiği gibi faktörlere sahip olduğu için soyut kavramları ortaokul öğrencilerinden bile daha hızlı somutlaştırabilmektedir.

Özetle;

Yaş, sınıf seviyesi veya “bürokratik” sınıflandırmalar öğrenme kapasitesini açıklamada zayıftır.

Gerçek farkı yaratan:

• erken okuma alışkanlığı,
• bilişsel uyarım düzeyi,
• aile-çevre kültürü,
• merakın desteklenmesi,
• teknolojiye bilinçli erişim,
• problem çözme fırsatlarıdır.