TOTAL DİZ PROTEZLERİNİN GELİŞİMİNE TANIK OLMAYA VAR MISINIZ?

TOTAL DİZ PROTEZLERİNİN GELİŞİMİNE TANIK OLMAYA VAR MISINIZ?

Total Diz Protezi

Hemen hemen hepimizin büyüklerinden sıklıkla duyduğu bir problem var; diz ağrısı. Oldukça yaygın olan ve ilerleyen yaşlarla birlikte dizdeki eklemlerin aşınması sonucu ortaya çıkan bu sorunun tedavisinde diz protezleri kullanılır. Gelişen tıp ve teknolojiyle birlikte çeşitli tasarımları olan diz protezleri; hasta konforunu ve cerrahi müdahale kolaylığı sağlamak amacıyla sürekli bir ilerleme kaydetmiştir. Birçok çeşitte ve özellikte olan diz protezlerinden sıklıkla karşılaştığımız bir türü olan “total diz protezleri” nin gelişimine ve tarihine tanık olmaya ne dersiniz?

Total diz protezleri, eklem yüzeyinin tamamının bozulduğu hastalarda kullanılıyor ve izin verdiği hareket açıklığına göre de gruplara ayrılıyor. Menteşeli diz protezleri olarak tanımlayacağımız en erken total diz protezi uygulamasının 1890’lı yıllarda Theophilus Gluck tarafından uygulandığı biliniyor. Kullanılan metallerden kaynaklı yüksek oranda enfeksiyona sebep olan bu protezler başarısız oluyor ve daha sonra 1951 yılında Dr. Waldius, önce akrilikten bir menteşe sonrasında ise kobalt kullanarak bu protezlerin gelişim göstermesine büyük katkılarda bulunuyor.

Diğer bir çeşitle karşımıza çıkan kondil diz protez tasarımları, menteşeli diz protezlerine göre hareket açısından kısıtlı olması sebebiyle az kemik rezeksiyonu* gerektiren özelliklere sahip. Bu protezlerin ilk implant işlemi ise Kanadalı Cerrah Frank Guston tarafından 1968 yılında gerçekleşiyor.

Gunston Diz Protezi

Diğer bir tasarım Dr. Freeman, Swanson ve İmperial Üniversitesi (İmperial College London) makine mühendisliğinden bir profesör tarafından oluşturuluyor. Tasarım hem büyük deformeleri düzeltmek hem de aşınmayı azaltmak için temas alanını maksimize etmeyi gerektiren özellikleri içeriyor.

Freeman Diz Protezi

Dr. Freeman, Swanson ve İmperial Üniversitesi makine mühendisliğinden bir profesör tarafından tasarlanan diz protezleri, üzerinden 50 yılı aşkın süre geçmesine rağmen güncelliğini koruyor. Bugün bile kullanılan diz protezlerinin farklı birkaç özellik dışında Freeman diz protezlerinden ilham alındığını ve bu diz protezleri üzerine geliştirmeler yapıldığını söylemeden geçmeyelim. Dönme kapasitesi geliştirilen UCL diz protezleri, Leeds diz protezleri gibi birçok özellikle gelişen diz protezleri; ön polietilen köprü ile ince tibial** bileşenlerini barındırıyordu.

LCS

Değişken Eksenli Modüler Diz Protezi

1970’li yıllardan itibaren gelişimi hızla artan diz protezleri yıllar geçtikçe farklı özellik, malzeme ve tasarım yönünden birçok sınıfa ayrılıyor. Bunlar; arka çapraz bağı koruyan-kesen-stabilize eden, çimentolu-çimentosuz, kısıtlayıcı olmayan-yarı kısıtlayıcı-kısıtlayıcı, sabit insertli-hareketli insertli, patella değiştiren-değiştirmeyen, modüler-nonmodüler protezler olarak karşımıza çıkıyor. Tüm bu artan diz protezi çeşitliliğinin yanında , protezleri daha da geliştirme amacıyla 1983 yılında, başkanlığını Ranawat’ın yaptığı Diz Topluluğu kuruluyor.

Total Diz Protezi 2

Kısa bir tarihine ve gelişimine tanık olduğumuz diz protezleri, aslında sıklıkla karşılaştığımız bir sorunun tedavisinde kullanılıyor. Yaşlılarımızın büyük bir çoğunluğunun muzdarip olduğu; eklem aşınması, romatizma gibi sebeplerle oluşan diz sorunlarının tedavisinin cerrahi çözümünde diz protezleri uygulanıyor. Günümüzde ortopedik ameliyatların çoğunda kullanılan diz protezleri, gelişimi artan teknoloji ve tıbbi yetkinliklerle birlikte gelecekte de büyük gelişimler gösterme potansiyelini koruyor.

*Rezeksiyon: Bir organın hastalıklı parçasını kesip çıkarma işlemi.

****Tibial: Baldır kemiği olarak da bilinir. Ayak bileği ile beraber bacak kaslarını destekleyen bir kemiktir.

AYŞENUR KABACA

KAYNAKÇA:

Fotoğraf Kaynakça

• Total Diz Protezi: https://www.ucarecdn.com/781b9034-0f35-4960-a465-da875a7529ba/-/resize/700x/
• Gunston Diz Protezi : https://encrypted-tbn0.gstatic.com/images?q=tbn:ANd9GcTRPL_EpOYqyydF0Gzz-FloxUOVP3NGy9EZXg&usqp=CAU
• Freeman Diz Protezi, Değişken Eksenli Modüler Diz Protezi, LCS :The History Of Total Knee Arthroplasty, Ranawat 2012
• Total Diz Protezi 2: https://lh3.googleusercontent.com/proxy/XGr-c8TKoU4W32rgP6tbyhUEdZH0KwQlZPl1WnfsbG3c1LaczMZTC1L1tAGGfYYFinLrz2Ulmj0LFPfcwlBdz7h7rqAV

Yazı Kaynakça

• The History Of Total Knee Arthroplasty, Ranawat 2012 https://hakanozsoy.com/uzmanliklar/total-diz-protezi/
• Verneuil A (1860) De la creation d’une fausse articulation par section ou re’ section partielle de l’os maxillairde infer’rier, comme moyen de re’ medier a l’ankylose vrai ou fausse de la machoire inger’ieure. Arch Gen Med
• Walldius B (1953) Arthroplasty of the knee joint employing an acrylic prosthesis. Acta Orthop Scand 23(2):121– 131
• Walldius B (1957) Arthroplasty of the knee using an endoprosthesis. Acta Orthop Scand Suppl 24:1–112
• Walldius B (1960) Arthroplasty of the knee using an endoprosthesis. 8 years’ experience. Acta Orthop Scand 30:137–148
• Wilson FC (1972) Total replacement of the knee in rheumatoid arthritis. A prospective study of the results of treatment with the Walldius prosthesis. J Bone Joint Surg 54(7):1429–1443
• Gunston FH (1971) Polycentric knee arthroplasty. Prosthetic simulation of normal knee movement. J Bone Joint Surg Br 53(2):272–277
• TOTBİD Dergisi 2011;10(2):158–167
• 22. Ranawat CS (2002) History of total knee replacement. J South Orthop Assoc11(4):218–226