Zen Bahçeleri, Futon, Miyazaki: Hayret verici Japonlar!

Her şey Youtube’da Miyazaki hakkında 20 dakikalık bir belgeselle tanışmamla başladı. Belgeselden sonra Oscar ödüllü Spirited Away anime filmini izledikten sonra Neighbor Totoro ve en sonunda Hayao Miyazaki and the Heron belgeseli izledim. Hepsi bende farklı hisler uyandırdı ama bazıları detaylar beni şaşkına çevirdi. Size önce bunlardan bahsetmek istiyorum.

Miyazaki’nin hala yer yatağında uyumasına ve bu kadar basit bir hayat yaşamasına çok şaşırdım. Bu yer yatakların adı “futon” olarak geçmektedir. Daha önce Japon yapımlarında futon içeren sahneler gördüm ama geleneksel yanlarını göstermek amacıyla kullandıklarını düşündüm. Perfect Days’de de futon içeren sahneler vardı ama nedense bugüne kadar bu konuyu hiç sorgulamamıştım. Belgeseli izlerken şunu sordum kendime;

Tüm Japonlar futonla mı uyuyor yoksa bizim gibi bazalı yatakta mı uyuyorlar?

İnternetteki araştırmalarım sonucu cevap olarak Japonya’nın hala %40 aralığında çoğunluğu kırsal kesimde yaşayan bir nüfusun geleneksel futon kullandığı düşünülüyor. Bana göre gerçekten yüksek bir oran.

Peki neden futon?

Öncelikle geleneksel Japon mimarisinde zeminler genellikle tatami ile kaplıymış. Tatami dediğimiz geleneksel olarak pirinç samanı saplarından yapılmış bir minder çeşitidir. Çağdaş tatamiler aslında bizim çocuk oyun alanlarında bildiğimiz renkli minderler, bunlar tahta kıymığından veya köpükten yapılmaktadır. Zemin bu kadar yumuşak olunca yerde uyuması da kolaylaşıyor ayrıca Japonların minimalist bir yaşamı var ve alanları çok dar. Bu yüzden uyandıktan sonra yer yatağını kaldırıp o alanı rahatlıkla kullanabiliyorlar.

Miyazaki’nin hayatında şaşırdığım ikinci konu ise 80 yaşına dayanmasına rağmen odununu kendi kesmesidir. İnanılmaz güç isteyen bir iştir, ayrıca odun kestiğine göre soba kullanıyor olmasına da şaşırdım.

Üçüncü olarak, The Boy ve The Heron filmi ile Oscar’a aday gösterilmiştir. Oscar ödül törenini evden izleme sahnesi beni büyüledi. Bu kadar büyük bir başarıyı bu kadar sakinlik ve sadelikle kabul etmesini görmek çok hoştu.

Çok para kazanmış ve ünlü olan insanları hep nedense çok lüks bir yaşam içinde hayal ederim. Miyazaki’yi çok lüks bir yaşam içinde hayal etmemiştim ama yaşamında hiçbir şeyinde yıllar içinde değişmemesini beklememiştim. Galiba mutluluk seni mutlu eden yaşam stilini korumakta saklı. Ama size soruyorum bu kadar para kazanınca farklı bir hayat deneyimlemek istemez misiniz?

Gelelim Zen Bahçelerine, Amazon’da gezerken aşağıdaki gibi Zen Bahçe Kit ürünleri ile denk geldim ve çok şaşırdım.

Neden insanlar Zen Bahçe Kiti alıyorlar?

İnsanlar modern yaşamın stresinden kaçmak ve zihni sakinleştirmek için bu ürünleri alıyormuş. Kumları taramak ve taşları düzenlemek meditasyon benzeri bir etki yaratarak stresi ve kaygıyı azaltıyormuş. Aynı zamanda Zen bahçeleri, kısa süreli de olsa zihni tek bir şeye odaklama imkânı sunarak odaklanmayı artırıyormuş. Ayrıca bu minik bahçeler estetik açıdan da hoş bir dekoratif öğeler.

Aslında Zen Bahçelerinin Budizm ile yakında ilişkisi var ve Zen bahçesinde kullanılan tüm ürünlerin taş, tırmık, yosun, kum gibi hepsinin derin bir anlamı var. Ayrıca Zen bahçeleri gerçekten Japonya’da bulunan özel bahçelerdir. Bunlar genellikle Japonya’da Budist tapınakları ve manastırlarının içinde bulunur. Bu bahçeleri tasarlamak bir meditasyon şeklidir. Tırmıkla oluşturduğunuz şekillerin de ayrı ayrı anlamları mevcuttur. Japonya’daki en meşhur Zen bahçesi Kyoto’daki Ryoan-ji Tapınağı Zen Bahçesidir.

Japonlar hakkında bu bilgileri öğrendiğimden beri Japonlara olan hayranlığım kesinlikle arttı. Umarım yakında yolum Japonya’ya düşer ve belki de bir Budist tapınağında tırmık ile kumda oynama hayalim gerçek olur.⚝