SORUN OLMAYAN SORUNSALLAR — 9 / KAMU

BÖLÜM 1:

KAMU VE ÇALIŞANI:

Türkiye’de anayasa ve geçerli hukuk kurallarına göre devletin gerekli gördüğü farklı iş kolları ve statülerde görev yapan kişiler “kamu çalışanı” dır.

Kamu; bir ülkedeki halkın bütünü, halk, amme anlamlarına gelir.

Kamu Çalışanı Kimdir?

· Devletin veya kamu tüzel kişiliklerinin Türkiye’de anayasa ve geçerli hukuk kurallarına göre devletin gerekli gördüğü farklı iş kolları ve statülerde; belediye, üniversite, bakanlık, askeriye, emniyet, sağlık, adalet, ticaret, hazine, eğitim gibi kamu kurumlarının yürüttüğü vatandaşa hizmet için göreve talip olup o işi yapan kişilere “kamu çalışanı” denir.

· Genel olarak iki ana gruba ayrılır:

1. Memurlar: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabidir.

2. Diğer kamu görevlileri: Sözleşmeli personel, işçi, geçici personel gibi farklı statülerde istihdam edilenler.

Görevleri:

Kamu çalışanının görevleri, yürüttüğü kuruma ve pozisyona göre değişir; ama temel görevler şunlardır:

1. Kamu hizmetini yürütmek: Eğitim, sağlık, güvenlik, ulaşım, adalet vb. hizmetleri sağlamak.

2. Devletin yasalarını ve mevzuatını uygulamak: Anayasa ve geçerli kanunların verdiği yetki ve görev çerçevesinde hareket etmek.

3. Toplum yararına çalışmak: Bireysel çıkar değil, kamu yararını gözetmek.

4. Hizmetin sürekliliğini sağlamak: Kamu hizmetinin aksamadan devamını sağlamak.

Sorumlulukları:

Kamu çalışanlarının sorumlulukları üç boyutludur:

1. Hukuki sorumluluk

o Görevlerini yasaya uygun yapmak, aksi hal idari ve adli ceza sonucu doğurur.

o Yasada belirlenen görevleri dışında amirlerinin verdiği şahsi kararları uygulamaz.

o Örneğin: görevini kötüye kullanma, rüşvet, kayırmacılık, usulsüzlük suç sayılır.

2. İdari sorumluluk

o Amirlerine ve kurum kurallarına uymak, hizmet disiplinini korumak.

o Disiplin cezaları (uyarma, kınama, kademe durdurma, görevden çıkarma) bu kapsamdadır.

3. Etik sorumluluk

o Tarafsızlık, dürüstlük, eşitlik, gizlilik, saydamlık, çıkar çatışmasından kaçınma.

o Kamu görevlileri Etik Kurulu bu konuda denetim yapar.

Memur Kimdir?

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na göre tanımlanmıştır:

“Devlet ve diğer kamu tüzel kişilerince genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli kamu hizmetlerini ifa ile görevlendirilen kişilere memur denir.”

Memurun Özellikleri:

1. Asli ve sürekli hizmet yapar — Devletin temel işlerini yürütür.

2. Kadroludur — Atama ile göreve başlar, görevleri “kadrolu” statüye bağlıdır.

3. Devlet güvencesindedir — Görev güvenceleri yüksektir, kolayca işten çıkarılamaz.

4. Derece/kademe sistemi vardır — Hizmet süresi ve performansına göre terfi eder.

5. Disiplin ve etik kurallara bağlıdır — Kanuna ve yönetmeliklere uymak zorundadır.

Memurun Görevleri:

· Kamu hizmetini tarafsız ve eşitlikçi biçimde yürütmek,

· Anayasa, kanun ve yönetmeliklere bağlı kalmak,

· Üstlerinden gelen hukuka uygun emirleri yerine getirmek,

· Devlet malını, kaynaklarını ve yetkilerini kamu yararına kullanmak,

· Vatandaşa karşı nazik, saygılı ve dürüst davranmak.

Memurun Sorumlulukları:

1. Hukuki sorumluluk — Yasa dışı işlem yaparsa adli/idari ceza alır.

2. İdari sorumluluk — Amirlerinin talimatlarına ve kurum kurallarına uymak zorundadır.

3. Etik sorumluluk — Dürüstlük, tarafsızlık, çıkar çatışmasından kaçınma.

Kanun

Türk Ceza Kanunu

Kanun №5237 Kabul Tarihi: 26.9.2004

İKİNCİ BÖLÜM

Ceza Sorumluluğunu Kaldıran veya Azaltan Nedenler

Kanunun hükmü ve amirin emri

MADDE 24. –

(1) Kanunun hükmünü yerine getiren kimseye ceza verilmez.

(2) Yetkili bir merciden verilip, yerine getirilmesi görev gereği zorunlu olan bir emri uygulayan sorumlu olmaz.

(3) Konusu suç teşkil eden emir hiçbir surette yerine getirilemez. Aksi takdirde yerine getiren ile emri veren sorumlu olur.

(4) Emrin, hukuka uygunluğunun denetlenmesinin kanun tarafından engellendiği hallerde, yerine getirilmesinden emri veren sorumlu olur.

BÖLÜM 2:

KAMU FİNANSMANI:

Kamu halk anlamına gediğine göre kendisi için yapılan hizmetlerin bedelini ödemesi demokratik teamüller kapsamındadır. Halk bu edimini vergiler kanalıyla peşinen öder. Ödentiler devlet hazinesini oluşturur ve halk yararına uygun her türlü proje bu kaynaktan ödenir. Ayrıca tüm kamu projelerini yürüten en üstten en alt makama kadar her türlü maaş, ödenek, yolluk halkın yani vatandaşların vergi olarak ödedikleri peşin paralarla gerçekleşir. Hiçbir yönetici kendi cebinden para vererek veya dağıtarak ödeme yapmaz. Bu nedenle demokrasi sistemleri ileri ülkelerde kamu çalışanları ki buna en üst kademeler ve milletvekilleri dâhildir, kamu hizmetçileri adını taşır. Çünkü halk olmazsa o makam ve makamlar için harcanacak tek kuruş olmaz.

Bu bilgi bilinciyle kamu tarafından yapılan her türlü işin halka hesap verilebilir ve şeffaf detaylara sahip olması gerekli ve şarttır. Çünkü her kuruş vatandaşın kendisinin hatta çocuğunun ve torununun geleceğinin sermayesi anlamındadır.