Hızlı ve Sindirerek Yabancı Dil Öğrenmek için 10 Pratik Tüyo

Yabancı dilde çekinmeden ve özgüvensizliğe düşmeden kavga edebildiğinizi hayal edin!!!

Photo by jean wimmerlin on Unsplash

Başlamadan: Elbette kavga etmek önerilmemekte ve özendirilmemektedir. Ancak yabancı dilde çalışmak, yabancı dil konuşulan bir ülkede yaşamak ya da okumak zorunda olanlar hemen hak vereceklerdir ki, başka dilde yapmaya en çok zorlanılan, en çok ter döktüren şey tartışma özgürlüğüdür. Örneğin bir restoranda sıranız kapıldığında, birisinden anlamsız yere aşağılanma gördüğünüzde, ya da yanlış anlaşılıp haksızlığa uğradığınızda en çok hissedilir patır patır konuşabilmenin kıymeti. Lami cimi yok.

Gelişen ve globalleşen kelimesinin bile neredeyse eskidiği, oldukça globalleşmiş dünyamızda değil bir, bazen birden fazla yabancı dile vakıf olmanın önemi ortada. Bunu bu yazıda tartışmayalım.

Bu yazıda nacizane ana dilinden başka iki dilde de okuyup yazabilen, konuşabilen, iş bulabilen biri olarak şahsi tecrübemden yola çıkarak dil öğrenmenin bir kaç olmazsa olmasından bahsetmek istiyorum.

Gerek bana yöneltilen gerekse kendi keşfettiğim önerilerden derlenmiş, denenmiş bir öz listedir.

Photo by GRÆS Magazine on Unsplash

1. Şimdi başlamak

Bu aslında bence, sadece dil öğrenirken değil, hayatın hemen her alanında bir işi halletmek, bir şeyin üstesinden gelmek için hep ilk sırada sayılması gereken altın kural.

Bugün çok yorulduğumuz için yarın sabah erkenden değil, hayır. Şu anda.

2. Süreklilik

Yine genelleştirilebilecek, ancak dil öğrenme özelinde asla azımsanmaması gereken bir kural. Her gün az az.

Aslında elbette daha da iyisi, her gün çok çok. Ancak okul, iş ve aile hayatları, sosyal çevre ve angaje olduğumuz pek çok ortam ve üzerimizdeki pek çok sorumluluklarla gerçekçi yaklaşmak gerekirse her gün birer ikişer saat buna ayıramayacağımız gerçek.

Ancak bilinçaltımızın dile alışması, zihnimizin aşinalaşması, belli kalıpları tekrar tekrar duyması, okuması, belirli kelimelerle bir daha bir daha karşılaşma şansının olması için süreklilik son derece önemli.

Haftanın iki akşamı üçer saat bir dile ayırmaktansa, haftanın her günü 20'şer dakikanın en az beş kat etkili olduğu kanaatindeyim. (Sürenin ise üç saate ulaşmadığının gayet farkındayım.)

Bu tekrar hem öğrendiklerimizi unutturmayarak kazanımları arttıracak, hem de göre duya dil ile alakamızın ve akıcılığımızın beslenmesi için öğrenme verimimizi son derece arttıracak.

3. İlk iki kural

İlk iki kuralı uygulamak — yani bu yazıyı okur okumaz o dilde 15 dakika bir şeyler dinlemeniz ya da 10 sayfa kitap okumanız- o kadar önemli ki, diğer öneriye geçmeden ilk iki kuralı (bakınız bunlar kural, diğerleri öneri) tekrar vurgulamak istedim.

Photo by Kenny Eliason on Unsplash

4. Podcast dinlemek

Bunun da en güzeli günlük alışkanlık haline getirmek elbette. Ancak diğer günlerinizi okumaya, yazmaya grammere ayırmayı tercih edebilirsiniz, ki bu dilde belirli seviyeye gelene dek çok anlaşılabilirdir, en azından iki kere o dilde seviyenize uygun bir yayın dinlemenizi şiddetle öneririm.

İzlemenin de katkısı tartışılmaz elbette. Ancak izlerken dikkatimize diğer uyaranlar, filmin ya da dizinin konusu, heyecanı, görsel efektler vs de ekleniyor ve ben bunların odaklanmayı biraz düşürdüğüne inanıyorum.

Yoğun bir şekilde sadece dinleyerek ne dendiğini anlamaya çalışmak ve çok ileri seviyelerde dahi bu alışkanlığı sürdürmek bence en yerinde önerilerden biri.

5. Kelime Çıkarma

Bu dildeki en popüler 500–1000 kelimeyi çıkarmanız ve her bir kelimeyle cümle kurmanız.

Kelimelerin yanlarına kendi anadilinizden karşılıklarını yazdığınız sözlük defterlerini ise önermiyorum. Zira her dil kendine hastır ve karşılığını ezberlemek o dilde o kelimeyi bildiğiniz ve her istediğinizde kullanabileceğiniz anlamına maalesef gelmiyor. Dolayısıyla popüler kelimelerin her biriyle en az birer kendi cümlenizi kurarak — elbette sonra bu cümlenin doğruluğunu da teyit ederek- yapacağınız alıştırma dil öğreniminize ummadığınız bir hız kazandırabilir.

Photo by Ismail Salad Osman Hajji dirir on Unsplash

6. İmitasyon

Pek çok eğitim bilimcinin de mütabakatla kabul ettiği pratik ise, o dildeki bir metni yüksek sesle okumak. Evet doğru duydunuz. Etkisi tahmininizin çok daha üstünde.

Bu hem dilinizin dönme kolalaylığını arttırıyor, hem aynı anda söyleyip duyarak o dilde doğru cümleler kurmaya ağzınızı ve zihninizi alıştırmış oluyorsunuz. Telaffuz için de bire bir olduğunu belirtmeme gerek yoktur zaten.

7. Kitap okumak

Bu kez sesli değil, akıcı ve içinizden kitap okumayı kastediyorum. Elbette seviyenize uygun olanları bulmanız önemli. Ancak B2'lerden itibaren kendinizi seviye kitapları değil, o dilde satılan standart romanlara alıştırmanızı öneririm.

Bu, sadece ders kitaplarıyla gördüğünüz kadarını değil, günlük hayattaki diyalogları, sık karşılaşılan ve başvurulan kalıpları da hızlıca öğrenmeyi sağlar. Hatta bazı kelimeleri anlamına bir kez dahi sözlükten bakmadan, sadce kullanım tekrarından unutmamacasına öğrendiğinizi fark edeceksiniz.

Yabancı dilde hızlı kitap okumaya dair önerileri ise şu yazıda okuyabilirsiniz.

Photo by 2Photo Pots on Unsplash

8. Gramer

Elbette Gramer atlanmaması gereken bir adım. Evet, işin en öğrencilik ve sevilmeyen tarafı da olsa, bir cümlenin nasıl kurulduğunu, zamanların ve zarfların nasıl ifade edildiğini bilmeden konuşmak ve dilin içinde var olabilmek imkansız.

Üstelik Gramer bitmeyen bir derya. Anadil seviyesine gelseniz dahi hala sizi şaşırtacak kurallarla karşılaşmanız mümkün. Ancak elbette seviye ilerledikçe gramer tekrarının azaltılması ve onun yerinin akıcılığa destek olacak tekniklerle doldurulması daha makul.

Photo by Jarritos Mexican Soda on Unsplash

9. Konuşmak

Bir dili istediğiniz kadar iyi anladığınıza ve kavradığınıza inanın — evet, dost acı söyler — konuşmadıkça o dilin içinde var olamıyorsunuz anlamına gelir. O dilin içinde siz yoksanız, o dil de sizde yoktur demektir.

Dokuzuncu sıraya kalması önem bakımından değil elbette. Kendi başınıza halledemeyeceğiniz bir pratik gibi göründüğünden genelde ertelenmeye, es geçilmeye meyilli olması ve hep sanki en önemsizmiş gibi en son akla geldiğinden burada ele aldım. Ancak asla düşünüldüğü kadar son sırada olmadığı için, belki okumayı bitirirken bu yazıdan hiç bir şey akılda kalmazsa, en azından bu kısmın kalması ümidiyle…

Muhakkak o dilde insanlarla konuşabilmenin bir yolunu bulmalısınız. Ya o dilin konuştuğu ülkeleri ziyaret etmek, ya online dersler almak, ya konuşma kulüplerine katılmak….

Elbette muhatabınızın anadili olsa çok daha evla, ancak sizler gibi dili sonradan öğrenenlerle dahi konuşmak son derece ileri taşıyıcı taktik olacaktır. Bildiğiniz sandığınız kelimeleri yeri geldiğinde hiç hatırlayamadığınızı, hatırlasanız bile cümle içinde yerli yerine koyamadığınızı, korkup her zaman başvurduğunuz o sıkıcı 15 kelimeye sığınarak devamlı tekrarlara düştüğünüzü ancak konuşarak fark edebilirsiniz.

Photo by Elijah Merrell on Unsplash

Asla ancak tüm şartları zorlamanıza rağmen asla konuşacak birini bulamadınız mı? Kendinizle konuşun. Ancak hayır ayna karşısında filan değil. Sesinizi kaydederek. Her gün beş dakika sesinizi kaydedin. Ama kaydı durdur butonuna basmak yok. Öncesinde kafanızda bir konu ya da soru belirleyin ve bununla ilgili beş dakika konuşmaya çalışın. Dediğim gibi kaydı durdurmak yok. Sözlüğe bakmak asla yok. Ne kadar duraksadığınızı, ne çok hata yaptığınızı dönüp dinleyin sonra mutlaka.

İşte bu kaydınızı dinlerken sözlüğe bakabilir, yaptığınız gramer hatasını düzeltebilirsiniz. Bu da şüphesiz öğrenme serüveninize ivme katacaktır.