माने वंशाचा इतिहास — सविस्तर अहवाल
१. प्रस्तावना
माने वंशाचा इतिहास — सविस्तर अहवाल
१. प्रस्तावना
माने (Mane) हे मराठी वंश/सर्नेम आहे आणि त्यांचा इतिहास अत्यंत प्राचीन आहे. माने हे मराठा कुळाचे सदस्य आहेत आणि महाराष्ट्रातील नामांकित लढवय्ये घराण्यांमध्ये त्यांचा समावेश होतो.
२. मूळ उत्पत्ती आणि इतिहास
मुद्दा तपशील
वंश
गरुडा माने राष्ट्रकूट (Garuda Mane Rashtrakuta)
मूळ पुरुष
मान राजा (माण राजा) — पुराणात नाव आलेले
मूळ गाव
मानपूर नगर (सातारा जिल्ह्यातील माण तालुक्यातील माण)
प्राचीन राज्य
कुंतल देश (कृष्णा नदीचे खोरे)
देवक
गरुड
गोत्र
गार्ग्या
कुळ
चंद्रवंशी
३. ऐतिहासिक काळखंड
अ) शक/क्षहरात काळ (इ.स. पूर्व २र्हे — इ.स. २री शतक)
- नहपान क्षहरात: शक साम्राज्याचा राजा
- गौतमीपुत्र सातवाहन: नहपानावर विजय मिळवला (नाशिकजवळ युद्ध)
- मान राजाची नाणी: आंध्र प्रदेशातील माहिषक प्रदेशात सापडली
ब) बहमनी काळखंड (१३४७-१५१८)
- पाठकोजी माने: बहमनी काळातील माने घराण्याचा मूळ पुरुष
- वतन: देशमुखी वतनदार
- ठिकाण: म्हसवड नगरी (सिद्धनाथाच्या वास्तव्याने पावन)
- म्हसवड येथून माने घराण्याच्या पराक्रमाला सुरुवात
क) छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या काळात (१६३०-१६८०)
- जमिनदार: माने हे जमिनदार होते
- स्वराज्याचे प्रामाणिक प्रजा: छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या स्वराज्याचे प्रामाणिक प्रजा
- मोगल/आदिलशाही: स्वतःला मोगल (औरंगजेब) किंवा आदिलशाहीचे मांडलिक मानत नव्हते
- महत्त्व: महाराष्ट्रातील नामांकित लढवय्ये घराणींमध्ये समावेश
४. महत्त्वाची भूमिका
माने घराण्याने महाराष्ट्राच्या इतिहासात अत्यंत महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे:
कार्याचे प्रकार विवरण
वंश
राष्ट्रकूट वंशाचे वंशज
लढाई
लढवय्ये सरदार
वतन
देशमुखी वतनदार
स्वराज्य
शिवाजी महाराजांच्या स्वराज्याचे समर्थक
मांडलिकत्व
स्वतःला मोगल किंवा आदिलशाहीचे मांडलिक मानत नव्हते
५. प्रमुख शाखा आणि ठिकाणे
६. प्रसिद्ध व्यक्ती
७. शेतकरी कर्तृत्व
- माने कुटुंबे शेतकरी कुटुंबे आहेत आणि आत्मनिर्भर शेती करतात
- वैविध्यपूर्ण भाजीपाला पिके, ऊस बेणे मळ्याचे कर्तृत्व
- पॅकिंग आणि थेट विक्री करून आर्थिक सक्षमता
८. विस्तार आणि लोकसंख्या
मुद्दा तपशील
राज्ये
महाराष्ट्र (सातारा, पुणे, सोलापूर, परभणी, उस्मानाबाद), कर्नाटक, गोवा
भाषा
मराठी (मुख्य), कन्नड (कर्नाटकातील)
९. महत्त्वाचे तथ्ये
मुद्दा तपशील
वंशावळ
मानांक → राजा मान → पाठकोजी → आजचे वंशज
काळ
इ.स. ३५० पासून आजपर्यंत (१६००+ वर्षे)
वतन
देशमुखी
देवक
गरुड
कुलदैवत
ज्योतिबा (कोल्हापूर), सिद्धनाथ (म्हसवड)
१०. इतिहास स्रोत
- मराठा कुळाचा इतिहास (आंधळी मलवडी व खानापूर शाखेच्या कागदपत्रावरून)
- vinaykumarmadane.blogspot.com — माने/हूणमाने/होनमाने वंश का इतिहास
- sinhasan.in — माने घराण्याचा इतिहास
- marathaswarajy.blogspot.com — माने घराण्याचा इतिहास भाग १
११. निष्कर्ष
माने वंशाचा इतिहास अत्यंत प्राचीन आणि समृद्ध आहे. राष्ट्रकूट वंशाचे वंशज असलेले माने घराणे महाराष्ट्राच्या स्वातंत्र्य लढ्यात आणि स्वराज्याच्या स्थापनेत महत्त्वाची भूमिका बजावले आहे. आजही माने कुटुंबे महाराष्ट्रात कृषी, राजकारण, प्रशासन आणि कला क्षेत्रात उत्कृष्ट कामगिरी करत आहेत.
메타데이터
- post_id
- 936c59cf6fbc
- slug
- माने-वंशाचा-इतिहास-सविस्तर-अहवाल-936c59cf6fbc
- url
- https://medium.com/@virat.c.manoj.mane12/%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A5%87-%E0%A4%B5%E0%A4%82%E0%A4%B6%E0%A4%BE%E0%A4%9A%E0%A4%BE-%E0%A4%87%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B8-%E0%A4%B8%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B0-%E0%A4%85%E0%A4%B9%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B2-936c59cf6fbc
- canonical_url
- https://medium.com/@virat.c.manoj.mane12/%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A5%87-%E0%A4%B5%E0%A4%82%E0%A4%B6%E0%A4%BE%E0%A4%9A%E0%A4%BE-%E0%A4%87%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B8-%E0%A4%B8%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B0-%E0%A4%85%E0%A4%B9%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B2-936c59cf6fbc
- author_url
- https://medium.com/@virat.c.manoj.mane12
- status
- ok
- fetched_at
- 2026-06-27 18:20:27
