YAPAY ZEKA VE ÖĞRENCİLİK: FIRSATLAR VE RİSKLER

Merhaba, bu yazımız yapay zekanın öğrencilere sağladığı fayda ve zararlardan bahsedecek. Öğrencilerin yapay zekayı kullanırken kazanç ve kayıplarını, kazanç ve kayıpların sebep ve sonuçları üzerine konuşacağız.

Bilgiye ulaşmanın iki yolu: Klasik yöntemler ve yapay zeka destekli araçlar yan yana.

Yapay zeka artık hayatımızın her alanını sarmış durumda. Aklımıza gelen her şeyi yapay zekaya danıştığımız bu dönemde öğrenciler de -ki ben de bir öğrenciyim- yapay zekayı sık bir şekilde kullanıyor. Anlaşılmayan bir konu ya da çözülemeyen bir soru için Chat GPT gibi yapay zekalara sık bir şekilde danışılıyor ve yardım alınıyor. Peki yapay zekalardan alınan bu yardımların öğrenciler üzerinde ne gibi etkileri var? Bir taraftan öğrenmeyi hızlandırıp öğrencileri bir sonuca daha hızlı götürebilen yapay zekanın, öte yandan özgür düşünme ve üretkenliği düşürdüğüne dair tartışmalar devam ediyor. Yapay zekanın öğrencilere sunduğu fırsatları ve beraberinde getirdiği riskleri bu yazıda ele aldım.

Fırsatlar:

Yapay zeka eğitimde çok önemli bir yer kaplıyor. Eğitim için kullanılan çoğu platform yapay zeka desteği sunuyor. Bu yapay zeka destekleri, öğrencilerin çözemediği problemlerde onlara yardımcı olup öğrencinin durumunu analiz edebiliyor. Büyük firmalar eğitim verirken yapay zeka ile öğrencilerin başarı durumu ile ilgili topladığı verilerle değerlendirme yaparak hangi yöntemlerin daha başarılı sonuçları doğurduğunu görebiliyor.

Yapay zeka araçlarını kullanan öğrenciler daha hızlı öğrenme avantajı sağlıyor. Anında geri bildirim yapabilmesi yapay zekayı yardımcı kılıyor. Öğrencilerin hata ve eksikliklerinin hızlıca tespiti, doğru sonucun ne olduğu ile ilgili bilgileri yapay zeka çok hızlı bir şekilde analiz edip aynı hızda öğrencilere sunabiliyor. Aynı zamanda bellek özelliği gelişen yapay zekalar, öğrencilerle yaptıkları önceki konuşmaları hatırlayarak analiz edip onlara uygun cevaplar çıkarabiliyor. Bu sayede kişisel eğitimin de önü açılmış oluyor.

Önceki paragrafta kısaca değindiğim hata ve eksikliklerin tespiti üzerinde durmak isterim. Yapay zeka bir eğitmenin yapabildiğinden çok daha hızlı bir şekilde analiz ve tespit yapabilir. Bu yapay zekanın hata tespitinde öne çıkmasını sağlıyor.

Yapay zekanın bir diğer faydası da internet olan her yerde kullanılabiliyor olması. Yapay zekadan bilgi alabilmek ve eğitim sürecine dahil olmak için okulda olmaya gerek yok. Her ortamda öğrenme süreci devam edebiliyor.

Genel olarak yapay zeka bilgiyi daha hızlı bir şekilde alıp, verip, analiz edebiliyor ve bu sayede öğrenciler de öğrenim sürecinde ivme kazanıyor.

Riskler:

Yapay zekanın fırsatları kadar riskleri de var. Yapay zekanın en büyük riski araştırma ve öğrenmeye yönelik yetenek ve isteklerini ortadan kaldırıyor. Yapılan araştırmalar yapay zekanın öğrencilerin öz denetimlerine zarar verdiğini gösteriyor. Yapay zekayı günlük hayatta sık kullanmak düşünme ve sorun çözme eylemlerini ortadan kaldırıyor çünkü yapay zeka saniyeler içerisinde doğru cevabı almak için araç olarak kullanılıyor.

Öğrenciler yapay zekaya bağımlı hale geliyor. Bulgulara göre öğrenciler birçok iş için yapay zeka kullanıyor ve düşünmeye, çözüm bulmaya vakit harcamıyor. Yapay zeka olmadan öğrenciler cevap üretmekte oldukça zorlanıyor.

Fikirler ışık saçıyor ama yapay zekaya aşırı güven, kendi düşünme yetimizi söndürebilir.

Yapay zekanın yanında öğrencilere öz denetimlerini tamamen kaybetmemeleri için kontrol listesi vermek gibi yöntemlerin az miktarda sonuç verdiği görülüyor.

Öğrenciler farklı kaynaklardan araştırma yapmak yerine kolay cevabı tercih ettiği için karşılaştırma, analiz etme ve farkları görme gibi yeteneklerden yoksun ilerliyorlar. Eleştirel düşünmek yerine yapay zekalardan gelen fikir ve bilgileri kabul ediyorlar. Bu durum aynı zamanda yapay zekanın verdiği her bilgiyi doğru kabul etme hatasını doğuruyor. Öğrenciler yapay zekanın verdiği bilginin doğruluğunu kontrol etmiyor.

Akademik olarak intihal gibi sorunlara da yol açılabiliyor. Öğrenciler kendi üretmedikleri akademik kaynak veya projeleri kendileri yapmış gibi lanse edebiliyor. Bu durum aynı zamanda yaratıcılığı ve üretkenliği de azaltıyor.

Yapay zeka eğitimde, özellikle öğrencilerin hayatında yer etmiş durumda. Projeler, ödevler, ders konuları yapay zekaların yardımları ile öğreniliyor. Yapay zekalar belirttiğimiz gibi öğrencilere hızlı bilgi, geribildirim ve kolaylık sağlayarak yardımcı oluyor. Anlaşılmayan konular kısa sürede öğrenilebilir. Her yerde kolayca erişilip kullanılabilir. Ama beraberinde risk ve sorunlar da getirir. Düşünme eksikliği, öz denetimde yoksunluk; üretkenlik ve yaratıcılıkta gerileme bunların başında gelir.

Yapay zekayı yalnızca sonuç odaklı değil, bir yardımcı araç olarak görmek ve kendi düşünme süreçlerini sürdürmek, öğrencilerin hem başarılarını artırmalarını hem de eleştirel düşünme ve yaratıcılık becerilerini korumalarını sağlıyor.

Kaynaklar:

[embed]Student perceptions of ChatGPT: benefits, costs, and attitudinal differences between users and… Today, there is no doubt that Artificial Intelligence (AI) presents both opportunities and challenges in higher…link.springer.com

[embed]Yapay Zekânın Eğitime Etkileri görünümü Edit descriptionjshsr.org

[embed]AI-Assisted Enhancement of Student Presentation Skills: Challenges and Opportunities Oral presentation is a popular type of assessment in undergraduate degree programs. However, presentation delivery and…www.mdpi.com

Yazar: Baran Özdemir (HSD MEF İçerik Ekip Üyesi)