Modern Hayatta Oyun

Hayatta her an oyun oynadığımızı söylesem bana ne tepki verirdiniz?

Oyunun Kültüre Evrimi

Müsabaka ve oyun amaçtan yoksundur.

Bir Hollanda atasözü “Önemli olan misketler değil oyundur.” der.

Ancak zamanla kazanma hırsı, oyunun ciddiyetsiz havasını bozarak oyunun yapısını değiştirdi. Başlangıçta oyun olarak var olan eylemler sonrasında kuralların ciddileşmesi ile kültürler halini aldı. Yani kültür önce oyun olarak doğmuştur.

Bir örnek vermek gerekirse. Eski Yunan toplumunda eğlence için yapılan oyunlar ciddileşerek Müsabaka halini almışlardır. Hatta bu müsabakalar Yunan toplum hayatında öyle büyük yer tutmuşlardır ki. Sonrasında müsabakalar daha da ciddiye alınmış ve Olimpiyatlar olarak günümüze kadar gelmiştir.

Oyun kurmak

Oyunların kurulmasında en büyük etken tartışmasız mekanlardır. Bu mekanlar Futbol Tahtası, Satranç tahtası ya da Tenis Kortu gibi sadece oyuna yönelik olabileceği gibi. Tiyatrolar, Mahkeme Salonları, Tapınaklar, Müzik sahneleri ya da Büyü Çemberleri gibi günlük amaçlara yönelik de olabilir.

Günlük amaçlara ya da sadece oyuna yönelik olsun. Bu alanlar birbirlerinden farklı değildirler. Ne olursa olsun oyun alanları gündelik hayattan ayrılarak oyuna tahsis edilir. Oyun bu mekan içinde geçerli olan kurallar doğrultusunda oynanır. Bu alanlarda Çocuklar, Sporcular, İnançlılar, Müzisyenler ve Tiyatrocular kendilerini tamamen Oyuna, Müziğe ve Mücadeleye kaptırırlar. Ancak hepsi bir oyun oynadıklarının farkındadırlar.

Oyun diyorum çünkü saydığımız bütün bu insanlar ancak oyun alanlarının içinde oyunlarını oynayacaktır. Oyun alanının dışında günlük hayatlarına geri döneceklerdir.

Oyunun en önemli özelliği sıradan hayattan mekansan olarak ayrılığıdır.

Mekanların var olmadığı durumlarda insanlar farklı maskeler kostümler ve aksesuarlarla kendilerini günlük hayatın dışına çıkarmayı başarmıştır.

Maske Takmak

Maske modern insan için özel bir anlam ifade etmese bile yine de büyülü bir güce sahiptir. İster bir virüsten korunmak için takalım, ister bir maskeli baloya giderken ya da istersek insanları güldürmek için. Maskelerin büyülü gücü biliriz ve onlardan vazgeçemeyiz. Maske takmak tıpkı oyun alanları gibi bizi alışılmış hayatın dışına çıkarır. Başka bir dünya yaratır; İlkel, Çocuksu ve şairane olan Dünya’yı yani oyunun dünyasını.

Adalet dağıtıcı olan hakimler adalet oyununu oynamak için cübbe giyip, peruk takarak alışılmış olan hayatın dışına çıkarlar. Ancak hakimlerin cübbe ve perukları eski bir mesleki giysiden çok daha fazlasıdır. Peruk ve cübbe kabile toplumlarındaki şefler ve büyücülerin maskeleri ile aynı işleve sahiptir. peruk ve ya maske takan kişi günlük hayattan sıyrılarak başka bir varlık haline gelir. Bu sayede hakimler Modern Hayat Oyununda Hilecileri ve Mızıkçıların kuralları ihlal etmesini engellemeye çalışırlar.

Hileciler ve Mızıkçılar

Adalet her toplumla aynı şekilde anlaşılmayan bir olgudur. Roma mahkemelerinde karşı tarafı haksız çıkarmak için her türlü şeyi yapmak meşru sayılıyordu. Eski Roma adaleti böyle sağlıyordu. Peki ya günümüzde adalet sağlayanların rolü nedir? Örneğin, Avukatlar hilecidir diyebiliriz. Çünkü oyun kuralarında açık ararlar. Hilecilik bir oyun için çok önemlidir çünkü oyunun devamlılığı için bazı insanların bu açıkları bulması gerekir.

Hileci, oyunun içinde bulunarak oyun kuralarını kabul ederler. Ancak kurallardaki açıkları arayarak bu açıklardan faydalanmak ister. Amaçları oyunu bozmak ya da oyun akışını değiştirmek değildir.

Mızıkçı, oyunu kendi lehine çevirmek ve kuralları kendine göre ayarlamak ister. Kuralları değiştiremediğinde ise kendi oyun alanlarını kurarak ve yeni oyunlar oynamaya başlar. Birçok yeni devletin kurulması Mızıkçılar sayesinde olmuştur.

Özet

Toplumlar oyunlar sayesinde gelişerek bu günkü halini almıştır. Oyun oynamak çocukça bir eylem olarak başlasa da ciddiye alınması, detaylı kuralları ve önemli gelişmeleri ile yeni kültürleri ve yeni devletleri oluşturabilir. İnsanları bir amaç için birleştirebilir. Günlük hayat oyununda bizler, bize verilen rollerimizi en iyi şekilde yerine getiriyoruz. çünkü “Bütün dünya bir sahnedir. Bizler de onun oyuncuları.” -William Shakespeare.

Haftaya Cumartesi yeni bir yazıyla yine burada olacağım. Önceki yazılarıma aşağıdan ulaşabilirsiniz.