Zonder Rechtvaardigheid Geen Vrede

Een reactie op het softe zionisme van de NCPN & CJB

Jonathan Scheerder contextualiseert de strijd voor een vrij Palestina en bekritiseert aan de hand van de analyse van de NCPN & CJB de ‘tweestatenoplossing’.

Binnen links Nederland zijn veel organisaties actief in het agenderen en bestrijden van de genocide vanuit de zionistische entiteit. Echter heersen er binnen linkse organisaties nog veel soft zionistische opvattingen, namelijk het idee dat een gedeeltelijke, vreedzame kolonisatie van Palestina mogelijk én wenselijk is. Om de meest coherente vorm van dit softe zionisme te bekritiseren, wordt in dit artikel het stuk van de NCPN, genaamd ‘Vrijheid voor Palestina’ en gepubliceerd op leesmanifest.nl op 10 januari 2025 onder de loep genomen. De kritiek in dit artikel is in meer of mindere mate van toepassing op de SP, op de Partij voor de Dieren en PvdA/GroenLinks.

Het is belangrijk om soft zionistische opvattingen te ontmaskeren en te bestrijden, om de activisten voor Palestina en de bredere beweging een coherente en correcte analyse te bieden van de zaak.

Uitsluitende vestigingskolonies

Het artikel van de NCPN probeert een historische context van het conflict te schetsen. Dit wordt gedaan aan de hand van enkele militaire conflicten tussen regionale spelers of Palestijnse politieke bewegingen en Israël. Hier komt een beeld naar voren van twee volkeren die op basis van sektarische verschillen elkaar te lijf gaan, waarin de Palestijnen het onderspit delven. Er wordt gesteld dat de bevolkingsgroepen prima in vrede samen hadden kunnen leven, maar dat de bourgeoisie de Joden en Arabieren tegen elkaar opzette. Hiermee wordt eigenlijk de lijn van de Sovjet-Unie gevolgd, die geen principiële bezwaren had bij de kolonisatie van Palestina maar tegelijkertijd niet te veel steun onder de Arabieren wilde verliezen uit geopolitieke overwegingen. De rol van de Sovjet-Unie wordt weinig verbazingwekkend compleet witgewassen in het stuk van de NCPN. De Sovjet-Unie wordt gepresenteerd als vriend van de Palestijnen, maar dat de Sovjet-Unie het eerste land was die de Israëlische staat erkende, en dat de Sovjet-Unie de wapens leverde waarmee de Nakba is uitgevoerd blijft onvermeld.

Hoewel er altijd Joden hebben gewoond in Palestina, bestaat de overgrote meerderheid van Israël uit kolonisten die vanaf het begin van de 20 eeuw zich in Israël vestigden. De analyse van de NCPN benoemt niet dat Israël een vestigingskolonie is. Om specifiek te zijn, is de zionistische entiteit een uitsluitende kolonie¹, die de oorspronkelijke bevolking uitsluit. Andere koloniale projecten bestonden vaak uit een relatief kleine groep Europese rijken die de oorspronkelijke bevolking uitbuitten. Bij de zionisten was al vroeg duidelijk dat ze dat niet wilden; de nieuwe staat zou 100% door en voor Joden moeten zijn. Een ander voorbeeld van een uitsluitende kolonie is de Verenigde Staten. De Europese kolonisten in de VS hebben, net als in Palestina, de oorspronkelijke bevolking van het land verdrukt en in kleine reservaten gedwongen. Net als in Palestina heeft de oorspronkelijke bevolking tot op de dag van vandaag te maken met grove onderdrukking.

Waar de Amerikaanse kolonisten vonden dat witte mensen voorbestemd waren om Amerika in te nemen, vinden Israelische kolonisten dat Palestina voorbestemd is voor Joden. Veelgehoorde slogans spiegelen de koloniale ideologie, zoals dat ze de woestijn laten bloeien en dat het land zonder volk toebehoort aan het volk zonder land. Deze slogans zijn typerend omdat ze suggereren dat de kolonisten betere zorg dragen voor het land dan de oorspronkelijke bevolking of suggereren dat de oorspronkelijke bevolking helemaal niet bestaat.

Europese Joden en zionisme

Aan het einde van de 19e eeuw en in de loop van de 20e eeuw waren Joden in Europa een gediscrimineerde minderheid die regelmatig geconfronteerd werd met geweld. Binnen de Joodse gemeenschap heersten er wisselende ideeën over hoe deze situatie verbeterd kon worden. Het zionisme, het idee dat de Joden een land moesten veroveren om hun eigen staat op te richten, was voor lange tijd onder Joden geen populaire beweging². Veel Europese Joden zagen het probleem van antisemitisme als een kapitalistisch probleem, omdat kapitalisme noodzakelijkerwijs zondebokken zoekt. Deze groep Joden had socialistische politiek en vond proletarische eenheid belangrijker dan Joodse eenheid³.

Joden speelden dan ook een belangrijke rol in de socialistische traditie in Europa. In Nederland werd de eerste vakbond opgericht door Joodse diamantbewerkers (ADB) en de eerste marxistische politieke partij werd onder andere opgericht door Joden (SDAP)⁴. In Duitsland speelden Joden ook een belangrijke rol in de SPD (Karl Kautsky, Rosa Luxemburg, August Bebel) en ook bij de Russische Bolsjewieken waren Joden overgerepresenteerd. Het is dan ook geen toeval dat bij fascisten hun haat jegens Joden en jegens vakbonden en communisten in elkaars verlengde lagen.

Waar Joodse arbeiders zich dus vaak bezigde met socialistische politiek en zichzelf wilde emanciperen in Europa, zagen zionisten (toen een klein deel van de Joodse gemeenschap) dat anders. Zij dachten, net als antisemieten, dat Joden daadwerkelijk niet konden samenleven met andere groepen in Europa. Zij hadden een thuisland nodig, want als de minderheid van Joodse mensen in een land te groot wordt, zou dat leiden tot problemen. Zij spraken in biologische analogieën: als het lichaam een stof van buiten in zich krijgt in kleine hoeveelheid, kan het lichaam dit opvangen. Als de hoeveelheid te groot wordt, ontstaat er een reactie. In feite zagen zij de Joden als Fremdkörper in Europa⁵.

Aanloop naar de stichting van Israël

De rijke zionistische Joden zagen geen heil in een socialistische omwenteling, en zagen juist kansen voor zichzelf bij het creeëren van een nieuwe natiestaat. De eerste twee golven van kolonisten kwamen vooral uit Tsaristisch Rusland, die vluchtten voor de steeds vaker voorkomende pogroms (zoals de pogrom in Kiev). Joden werden in het Ottomaanse Rijk een stuk beter behandeld dan in Europa. Rijke Europese zionisten financierden de kolonisten om boerderijen te stichten in Palestina. In eerste instantie lieten de kolonisten de Palestijnen nog wel op het land werken (in dienst van de kolonisten), maar uiteindelijk was het besluit dat de nieuwe kolonie volledig door en voor de Joodse kolonisten moest zijn. Palestijnen werden hierom van het land, waar zij al generaties lang verbleven en boerden, verjaagd⁶.

Demografie in Palestina volgens Gorny⁷

Tijdens de Eerste Wereldoorlog kwam het Ottomaanse Rijk ten val. De Britten hadden samen met de Fransen in de Eerste Wereldoorlog het Sykes-Picot verdrag gesloten. In dit verdrag werd het Arabisch schiereiland verdeeld tussen de Britten en de Fransen. Palestina zou onder het Britse mandaat vallen. In 1917 volgde hierop de inmiddels breedbekende Balfour-declaratie. Hierin gaven de Britten aan dat Palestina het thuisland moest worden voor de Joden. Op dat moment vormden Joden een kleine minderheid in Palestina. Hiervoor hadden de Britten verschillende motieven. Een van de motieven was het antisemitisme van de Britse politieke elite; zij vreesden dat Joodse migranten naar Engeland zouden komen. Daarnaast dachten zij dat Joden in de VS en Rusland een machtige groep vormden, en dat de belofte van een thuisland zou betekenen dat Joden hun invloed en middelen zouden inzetten om de deelname aan de Eerste Wereldoorlog van Rusland en de VS te garanderen. Ook hadden invloedrijke zionisten goede connecties met de Britse politieke elite en voerden een lobby voor dit plan. Omdat deze lobby steun kon bieden in de oorlog, had de politieke elite daar belang bij. Bovendien zouden de kolonisten ingezet kunnen worden om invloed te garanderen en Arabische onafhankelijkheid dwars te zitten⁸.

De Britten intensiveerden de Joodse migratie vanuit Europa naar Palestina toe. Zionisten bleven zich vestigen in Palestina en zagen er via opgerichte zionistische milities zoals Hashomer en later Haganah op toe dat de oorspronkelijke bevolking van deze grond verjaagd werd. In het artikel van de NCPN komt dit kort aan bod, en wordt gesteld dat dit extreemrechtse knokploegen waren. Hoewel je kunt argumenteren dat etnonationalisme en kolonialisme inherent extreemrechts zijn, waren deze groepen naar eigen zeggen geïnspireerd door het socialisme⁹.

In 1936 ontstond er op grote schaal politiek verzet vanuit de Palestijnen. Dit verzet wilde een stop op de toestroom van kolonisten en wilde Palestijns bestuur in Palestina. Het verzet bestond uit een stop op het betalen van belasting, stakingen, demonstraties, vernietiging van koloniale eigendommen en geweld tegen de Britse autoriteiten en de kolonisten. Dit verzet leidde ertoe dat de Britten de instroom van kolonisten beperkten en declareerde dat het niet de bedoeling was dat geheel Palestina tegen de wil van de oorspronkelijke bevolking een staat van en voor Joodse kolonisten zou worden¹⁰.

De Nakba

De kolonisten accepteerden dit niet en terreurgroepen zoals Haganah, Lehi en Irgun/Etzel begonnen een gewapende strijd tegen Britten en Palestijnen te voeren. Zij wilden een ongelimiteerde toestroom van kolonisten en hun eigen staat vestigen in Palestina. In 1947 lukte dat. De Britten trokken zich terug, Israël werd gevormd en de terreurgroepen begonnen aan de Nakba. De zionistische terreurgroepen begonnen een militaire operatie om diens grondgebied uit te breiden. Dit was een campagne van etnische zuivering. Een bekend voorbeeld van de etnische zuivering was in het dorp Deir Yassin. Haganah, Lehi en Irgun vielen het dorp in de nacht aan, en hebben met mortieren het dorp vernietigd. 120 Palestijnse burgers zijn vermoord. 25 Palestijnse mannen werden gevangengenomen en tijdens een overwinningsparade getoond in Jeruzalem. Vervolgens zijn deze mannen geëxecuteerd. Dit is slechts een van de vele voorbeelden van het vreselijke koloniale geweld waar de Palestijnen mee te maken hebben. Tijdens de Nakba zijn meer dan 700.000 Palestijnen ontheemd, meer dan 400 dorpen aangevallen, in 41 dorpen is de bevolking verjaagd, waterputten vergiftigd, oogsten in brand gestoken en hebben er bloedbaden plaatsgevonden in onder anderen Saliha, Lod, Al-Tantoera en Dawayima. De bezittingen van de Palestijnen zijn vervolgens gestolen of vernietigd. Deze terreurgroepen zijn samengegaan in de IDF, het Israëlische leger. Leden en leiders van deze terreurgroepen zijn hoogeplaatste politici geworden in Israël (Begin was de leider van Irgun en werd in 1977 premier van Israël). Irgun is een voorloper van de Israëlische politieke partij Likud, de partij van Benjamin Netanyahu.

“I am writing this introduction in English and Arabic, and it is in these moments that the profound chasm between these two languages reveals itself. In English, there is a need to riddle the page with facts and figures detailing the essential cruelties of an atrocity that should be — and should have long been — internationally recognized. I’m tempted to squeeze into these lines a history lesson, to list the names of the various terrorist paramilitaries that formed the Israeli military that’s terrorizing us today; the number of massacres, exiles, refugees; the endless hectares of stolen land; the pregnant bellies split open in Deir Yassin. There is no need for such contextualization in Arabic: The Nakba breathes down our necks, invading our national identity and contorting our earliest encounters with our sense of self. It is relentless. It happens in the present tense, everywhere on the map. For some households, it began when a grandfather was dispossessed in Jaffa and sought refuge in Gaza, where it continues in the rumble of the warplanes across the blockaded enclave, introducing his grandchildren to their first — or perhaps third, or sixth — war. Not a corner of our geography is spared, not a generation.”

Mohammed El Kurd¹¹

Nakba tot nu

In de jaren ’50 kende de Arabische wereld een opleving van panarabisch sentiment. Arabieren zagen een mogelijke Arabische natie als kans om een sterk en groot blok te vormen om onder het juk van het imperialisme vandaan te komen. De Egyptische president Nasser werd gezien als de leider van deze beweging. Arabieren voelde zich in hoge mate verwant aan elkaar en vormden een politieke beweging die hun landsgrenzen oversteeg. Deze Israëlische kolonie en deze panarabische beweging waren natuurlijke vijanden, omdat de panarabische beweging vanzelfsprekend ook een bevrijding van Palestina nastreefde.

In 1967 deelde Israël de genadeklap uit aan het panarabisme, door uit het niets de volledige luchtmacht van Egypte in 1 dag in een bombardement te vernietigen. Israël zag vervolgens de kans schoon om meer grondgebied te stelen van de Arabieren, inclusief geheel Palestina, de Sinaï-woestijn en delen van Syrië. Wederom sloegen honderdduizenden Arabieren op de vlucht¹².

Norm Finkelstein omschreef de impact van 1967 op de Amerikaanse Joden als volgt:

“Come Israel’s founding in 1948, there’s a real problem now because there’s an institutional basis for the claim of dual loyalty. Israel claims to be the state of the Jews. American Jews now have a big burden. The burden is, here is a state that’s saying that we claim your loyalty and you should be loyal to us. (….) Now (red. na 1967) , Israel appears to be beating back the third world anti-imperialist hoards in the Middle East. They’re winning wars, while the U.S. is losing a war. (…) now, the tables had turned whereas, before if you are pro-Israel, it resurrected the charge of dual loyalty. Now, if you are pro-Israel, you are super loyal to the United States because Israel was defending our interest in the Middle East and it was winning. Now, it was safe to be pro-Israel because Israel was our strategic asset.”¹³

Uit dit citaat komt glashelder naar voren waarom Israël de steun geniet van het westerse machtsblok. Israël is gesitueerd in een grondstofrijk en geopolitiek strategische regio. Zij zijn het instrument van het om geopolitieke tegenstanders in de regio te bestrijden. Denk hierbij aan (potentiële) bondgenoten van Rusland en/of China, Iran en Arabieren die zich niet willen voegen naar de bevelen uit Washington. Landen in de regio worden met enige regelmaat gedestabiliseerd of militair aangevallen.

Hoewel er over 1967 tot 7 oktober veel te zeggen valt en het zeker nodig is om kennis op te doen over de Intifada’s, de aanvallen op Libanon en internationale akkoorden zal dit in dit artikel omwille van de lengte helaas niet aan bod komen¹⁴.

Arabische landen sloten, tot 7 oktober, langzaamaan normalisatie/handelsverdragen met Israël, die het langdurige bestaan van Israël mogelijk maken. Deze verdragen zijn erg impopulair onder de werkende klasse van deze landen. Hierdoor moet de Arabische heersende klasse balanceren tussen enerzijds zich kritisch verhouden tot Israël om onrust in eigen land te voorkomen en anderzijds Israël tegemoet te komen en te erkennen om de gratie van de Westerse wereld te krijgen.

De normalisatieverdragen tussen Israël en Arabische landen vormen de basis voor het uitwissen van Palestijnse bevrijding als politiek hangijzer. Door handel te openen met Israël vergroot de Arabische bourgeoisie diens belangen in een voortzetting van de Israëlische bezetting en wordt Palestijnse bevrijding nog moeilijker.

De tweestatenoplossing

Israël is ontstaan als kolonie en gedraagt zich nog steeds als expansionistische vestigingskolonie. De staat is opgericht met als doel om Palestina te veroveren en een etnocratie te maken. Dit is alleen mogelijk met bewapening en economische steun vanuit de Westerse landen. Het voortbestaan van Israël is dus ook afhankelijk van dat ze de doeleindes van het Westerse machtsblok, en dus vooral de VS, verwezenlijken. Zolang deze coalitie van ,zoals ze in Iran zeggen, de Grote Satan (de VS) en de Kleine Satan (Israël) stand houdt is er geen vrijheid voor de Palestijnen en geen zelfbeschikking voor de landen in de regio. De instituten van Israël, wat heel duidelijk is bij de politieke partijen en het leger, zijn opgebouwd op de terreur van de Nakba. Zij staan in dienst van het onderwerpen van de Palestijnen, en breder de Arabieren. Zolang deze instituten nog bestaan, is de Nakba nog in voltrekking.

De eis van de NCPN: “De NCPN ondersteunt de eis van het Palestijnse volk voor het recht op een eigen staat, met de grenzen van vóór 1967 met Oost-Jeruzalem als hoofdstad. De NCPN eist een onmiddellijk einde aan de kolonisatie van Palestijns grondgebied op de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook.” slaat dan ook als een tang op een varken. Er wordt gepleit voor een tweestatenoplossing, maar dat gaat voorbij aan wat Israël is. Een tweestatenoplossing is een onmogelijkheid, omdat het suggereert dat er iets opgelost is zonder dekolonisatie. Het ontmantelen van kolonialisme is een noodzakelijkheid. Een tweestatenoplossing is een fictie, een onmogelijkheid. Door de eis van 1967 naar voren te schuiven wordt de staat Israël genormaliseerd en wordt de expansie tijdens de Nakba geformaliseerd.

De voorwaarden voor vrede kunnen alleen opgesteld worden vanuit het perspectief van de onderdrukten. Zolang de Palestijnen onderdrukt worden, is vrede niet mogelijk. De vrede van de onderdrukker is een gewelddadige vrede.

De Israëlische arbeidersklasse

De NCPN acht de steun van de Israëlische arbeidersklasse noodzakelijk voor de Palestijnse bevrijding. Deze steun is er echter helemaal niet. Slechts 4% van de Israëlische Joden vindt dat de militaire reactie van Israël op 7 oktober te ver ging¹⁵.

De NCPN pleit ook tegen de eenstaatsoplossing omdat het tegen de wensen van de Israëlische arbeidersklasse ingaat:

“Bovendien geeft het ruimte aan revanchisme en chauvinisme, aan de mogelijkheid tot het verdrijven van de bevolking van Israël, ondanks subjectieve wens en goede bedoelingen van veel voorstanders van deze eis dat dit niet het doel is. Ook negeert het het feitelijk bestaan van een staat Israël, waarin een bourgeoisie en een arbeidersklasse bestaan, waarbij de eerste de laatste onderdrukt, zoals eerder genoemd. Het negeert de onderdrukte progressieve krachten binnen Israël, waaronder de Communistische Partij van Israël, die strijdt voor een einde aan de zionistische agressie, voor het recht van het Palestijnse volk op een eigen staat, tegen de kolonisten en apartheid, en voor vriendschap tussen de werkende mensen, Joods of Arabisch. De NCPN ondersteunt dan ook de strijd van de communisten in Israël die strijd voeren tegen de moorddadige Israëlische bourgeoisie, haar reactionaire zionistische ideologie, en het Palestijnse volk ondersteunt in haar strijd voor een eigen staat. In de praktijk zal de bevolking in Palestina en Israël zelf bepalen hoe zij de toekomst van hun landen voor zich zien.”

Hierin herhaalt de NCPN het idee dat zonder Israël als schild, de Palestijnen staan te popelen om een etnische zuivering uit te voeren op Joden. Om deze reden moet, volgens de NCPN, dus de Israëlische staat en diens leger blijven bestaan.

Deze staat zou zich vriendschappelijk kunnen verhouden tot de Palestijnen wanneer de Israëlische arbeidersklasse, onder leiding van MAKI¹⁶. Maki heeft op dit moment 2 van de 120 zetels in het Israëlische parlement, en krijgt vooral steun van Arabieren (en dus amper van de Joods-Israëlische arbeidersklase). De hoop op de Israëlische arbeidersklasse negeert het feit dat deze klass profijt heeft van de onderdrukking van Palestijnen.

Omdat Israël in diens oorsprong een exclusieve kolonie is, en de kolonie dus afhankelijk is van de Israëlische arbeidersklasse (en deze nog moest werven in het buitenland), werd deze klasse lekker gemaakt door goedkoop (gestolen) land te verkopen aan hen, en hen financieel ruimhartig te steunen. In 1954 woonde 30% van de Israeliërs in een woning die gestolen was van een Palestijn, en meer dan een miljoen hectare aan landbouwgrond was van Palestijnen geconfisqueert. Deze diefstal werd gebruikt om de Israëlische arbeidersklasse een belang te geven in het koloniale project.

De expansie van Israël vanaf 1967 gaf ook ademruimte aan de Israëlische arbeidersklasse. Een kleine laag van Palestijnse arbeiders werd actief op de Israëlische arbeidsmarkt. Deze groep werd ingezet op laagwaardig, slecht betaalde arbeid. De groep Israëliers die voorheen voor zulk werk werd ingezet kreeg hierdoor ruimte om sociaal te klimmen¹⁷.

Daarbovenop komt nog dat de oorlogsmachine een belangrijk facet van de Israëlische economie vormt. Gigantische investeringen uit de VS en gelieerde landen hebben ervoor gezorgd dat meer dan 10% van de Israelische economie direct gerelateerd is aan wapenhandel¹⁸. Meer dan 9% van de werknemers werkt in de hightech-industrie, die onlosmakelijk verbonden is met de militaire industrie.

Een Palestijnse bevrijding zou een einde maken aan al het profijt wat de kolonisten hebben aan de onderdrukking. Het zou betekenen dat men niet langer kan meeliften op de winsten van gestolen grond, gestolen huizen en imperialistische investeringen. Palestijnse bevrijding betekent een achteruitgang in de levensstandaard van de Israëlische arbeidersklasse. Door in te zetten op een bondgenootschap met de Israëlische arbeidersklasse, worden de Palestijnen geforceerd om te capituleren op hun eigen bevrijding. Democratisering van de economie ten gunste van de Palestijnen is namelijk tegen het belang van de Israëlische arbeidersklasse. Hun bondgenootschap moet dus ten koste van deze bevrijding gaan.

Concluderend

Wanneer er gekozen wordt voor opportunistische eisen en collaboratie met (delen van) de bezetter, volgt daaruit opportunistische politiek. Als er gekozen wordt voor principiële eisen, volgt daaruit principiële politiek.

Als communisten is het onze taak om de weg voor te bereiden voor de arbeidersklasse om zichzelf te bevrijden. Onze taak is het organiseren van de arbeidersklasse in instituten waarin de arbeidersklasse voor zichzelf kan vechten en om duidelijkheid te scheppen over wat nodig is voor bevrijding. Communisten zijn er niet om kapitalisme te managen, maar om het omver te werpen.

De eis van een tweestatenoplossing is niet een eis die vrijheid brengt. Het is ‘vrede’ zonder rechtvaardigheid. Het is de vrede van de onderdrukker. Door zulksoortige eisen naar voren te schuiven, wordt enerzijds de schijnlegitimiteit van Israël bevestigd en anderzijds de anti-imperialistische beweging weggeleid van noodzakelijke politiek. Deze opportunistische eisen worden verergerd door illusies in de Israëlische arbeidersklasse. Hiermee wordt de weg voorbereid voor verdere pacificatie van Palestijnse eisen.

Het is onze taak om een licht te schijnen op Israël. Waar de NCPN het alleen heeft over wat Israël heeft gedaan, is het nog belangrijker om te spreken over wat Israël IS. Een bevrijding van de Palestijnen kan alleen plaatsvinden na een nederlaag van Israël. In Nederland hebben wij de taak om deze nederlaag dichterbij te brengen, door ons te organiseren tegen de samenwerking met en steun aan Israël. We moeten strijd voeren tegen onze overheid en onze instituten, we moeten participeren in boycots zoals die georganiseerd worden door BDS¹⁹, we moeten het publieke debat verschuiven naar een debat over de kern van het probleem en dekolonisatie en wegbewegen van schijnoplossingen. We moeten de strijd voor Palestina in een context plaatsen van de strijd tegen de hegemonie van Amerikaans imperialisme. We moeten ons en andere pleitbezorgers van Palestina verdedigen tegen zwartmakingen door de zionistische lobby.

Wanneer je onrecht ziet, en je kunt het met je handen tegenhouden, doe dat dan. Wanneer je het niet met je handen kan tegenhouden, spreek er dan over. Wanneer je er niet over kan spreken, weet dan in je hart dat het onrecht is.

P.S.

Helaas is dit stuk te kort om recht te doen aan de Palestijnse zaak. Ik hoop dat een eventuele reactie van de NCPN leidt tot meer mogelijkheden om de situatie verder uit te diepen en breder en dieper begrip tot stand te brengen binnen de Nederlandse socialistische beweging. Ik hoop dat anderen zich geroepen voelen om zich ook te mengen in de discussie. Thema’s die onvoldoende besproken zijn in dit stuk, zijn onder andere 7 oktober, Hamas en andere Palestijnse groepen, de ‘Axis of Resistance’, de huidige genocide, panarabisme, de Arabische lente, de intifada’s en een bredere analyse van imperialisme. In een eerdere conceptversie wilde ik ook dieper ingaan op de parallelen met ‘Manifest Destiny’ en het Nazistische project van Lebensraum²⁰.

1. Vertaling van ‘Exclusionairy Colony’, een concept van Moshé Machover.

https://weeklyworker.co.uk/worker/1489/one-state-two-state-illusions/ https://weeklyworker.co.uk/worker/1087/colonialism-and-the-natives/

2. Uitgebreid besproken door Norman Finkelstein bij Communist University in 2008: https://www.youtube.com/watch?v=oPr8GYUK2EE

3. Deze discussie wordt besproken in Karl Kautsky’s “Are the jews a race?” https://www.marxists.org/archive/kautsky/1914/jewsrace/ch09.htm & ‘Lessons from the Bund: A Socialist, Anti-Zionist, Jewish Movement’ van Frankie Levine https://www.leftvoice.org/lessons-from-the-bund-a-socialist-anti-zionist-jewish-movement/

4. Een belangrijke rol hierin was voor Henri Polak

5. Ook dit wordt behandeld bij Finkelsteins lezing bij Communist university, maar dit komt ook naar voren in de teksten van de vroege zionisten zoals Theodor Herzl

6. Marcelo Svirsky, The reproduction of settler colonialism in Palestine

7. Y. Gorny, 1987, Zionism and the Arabs

8. Hier is veel over gezegd en geschreven, maar een aardige introductie staat op de website van Andere Tijden: https://anderetijden.nl/artikel/164/Honderd-jaar-na-de-Sykes-Picot-overeenkomst

9. Lees vooral over Labor zionism: https://en.wikipedia.org/wiki/Labor_Zionism

10. https://www.palquest.org/en/highlight/158/great-palestinian-rebellion-1936-1939

11. essay uit *Against Erasure: A Photographic Memory of Palestine Before the Nakba*

12. Wederom is hier veel over geschreven, maar ik raad hoofdzakelijk ‘Tussen twee werelden’ van Dyab Abou Jahjah aan om inzicht te krijgen in deze periode

13. Uit een gesprek tussen Daniël Maté en Norman Finkelstein https://therealnews.com/nfinklestein0601part2

14. Tussen twee werelden van Dyab Abou Jahjah gaat ook hier op in

15. https://www.pewresearch.org/global/2024/05/30/israeli-views-of-the-israel-hamas-war/

16. De Israëlische communistische partij

17. The Peace Movement in Israel,1967–87 van David Hall-Cathala,

18. Not An Ally:The Israeli working Class van Daphna Thier

19. https://bdsnederland.nl/

20. Youtube-historicus Bad Empanada behandeld dit uitgebreid in de volgende video: https://www.youtube.com/watch?v=R1gcipAvplY&t=2930s&ab_channel=BadEmpanada