เขียน Automation Test โดยไม่ต้องเขียนโค้ด ด้วย Robot Framework

Robot Framework คืออะไร?

เครื่องมือ Automation Testing แบบ Open-Source ใช้ทดสอบซอฟต์แวร์โดยเขียนเทสต์ในรูปแบบที่อ่านง่าย คล้ายภาษาอังกฤษ เหมาะทั้งมือใหม่และคนที่ไม่ถนัดเขียนโค้ดหนัก ๆ

จุดเด่นคือใช้แนวคิดแบบ Keyword-Driven Testing ทำให้ Test Case อ่านแล้วเข้าใจได้ทันที คล้ายภาษาอังกฤษ

Keyword-Driven Testing คืออะไร?

Keyword-Driven Testing คือแนวคิดการทดสอบที่แบ่ง Test ออกเป็นส่วน ๆ ชัดเจน

โครงสร้างแนวคิด

• Test Case = ลำดับขั้นตอนการทดสอบ
• Keyword = คำสั่งที่ใช้ทำงานแต่ละขั้น (เรียกใช้ซ้ำได้)
• Library = แหล่งรวม Keyword สำเร็จรูป
• Data = ข้อมูลที่ใช้ทดสอบ เช่น URL, username, password

แนวคิดนี้ช่วยให้ Test Case อ่านง่าย แก้ไขง่าย และดูแลต่อได้ในระยะยาว

จุดเด่นของ Robot Framework

✅ ไม่ต้องเขียนโค้ดซับซ้อน (ใช้ Keyword เป็นหลัก)

✅ ใช้ได้กับหลายประเภทระบบ

• Web Application
• API
• Mobile Application
• Desktop Application

✅ รองรับ Library ยอดนิยม

• SeleniumLibrary → ทดสอบ Web
• RequestsLibrary → ทดสอบ API
• AppiumLibrary → ทดสอบ Mobile

✅ มีรายงานผลอัตโนมัติ

• report.html → ภาพรวมการทดสอบ
• log.html → รายละเอียดทุก Step

Robot Framework ใช้ทำอะไรได้บ้าง?

• Functional Test
• Regression Test
• Smoke Test
• API Test
• ใช้งานร่วมกับ CI/CD เช่น Jenkins, GitHub Actions

ขั้นตอนที่ 1: การติดตั้ง Robot Framework

1.1 ตรวจสอบ Python

Robot Framework ทำงานบน Python ก่อนอื่นต้องมี Python ในเครื่อง

ตรวจสอบเวอร์ชัน

python --version

1.2 ติดตั้ง Robot Framework

pip install robotframework

1.3 ตรวจสอบการติดตั้ง

robot --version

ถ้าแสดงเวอร์ชัน แปลว่าพร้อมใช้งานแล้ว

ขั้นตอนที่ 2: โครงสร้างไฟล์ .robot

ไฟล์ .robot จะประกอบด้วย 4 ส่วนหลัก

*** Settings ***      → import library
*** Variables ***     → ตัวแปร
*** Test Cases ***    → test case
*** Keywords ***      → ฟังก์ชันที่สร้างเอง

แต่ละส่วนมีหน้าที่ชัดเจน และไม่จำเป็นต้องมีครบทุกส่วนเสมอไป

ขั้นตอนที่ 3: Settings — ตั้งค่า Library

ใช้สำหรับบอกว่า Test นี้ต้องใช้เครื่องมืออะไร

ตัวอย่าง

*** Settings ***
Library    SeleniumLibrary

ความหมาย

• Library → โหลดเครื่องมือเสริม
• SeleniumLibrary → ใช้สำหรับทดสอบ Web Application

ขั้นตอนที่ 4: Variables — ตัวแปร

ใช้เก็บค่าที่ต้องนำไปใช้ซ้ำ เช่น URL หรือ Browser

*** Variables ***
${URL}       https://example.com
${BROWSER}   chrome

ข้อดีของการใช้ Variables

• เปลี่ยนค่าแค่จุดเดียว
• ใช้ซ้ำได้ทั้งไฟล์
• ลดการแก้ไขหลายจุด

ขั้นตอนที่ 5: Test Cases — สิ่งที่เราจะทดสอบ

ตัวอย่าง Test Case แรก

*** Test Cases ***
Open Website
    Open Browser    ${URL}    ${BROWSER}
    Title Should Be    Example Domain
    Close Browser

คำอธิบาย

• Open Website → ชื่อ Test Case
• Open Browser → เปิดเว็บตาม URL
• Title Should Be → ตรวจสอบ title หน้าเว็บ
• Close Browser → ปิด Browser

ข้อสังเกตสำคัญ

• ใช้เว้นวรรคอย่างน้อย 2 ช่อง
• ไม่ต้องใช้ ; หรือ {} แบบภาษาโปรแกรม

Keyword คืออะไร?

Keyword คือคำสั่งที่ใช้ใน Test Case

แหล่งที่มาของ Keyword

• มาจาก Library (เช่น SeleniumLibrary)
• หรือเราสามารถสร้างเองได้

ตัวอย่าง Keyword จาก SeleniumLibrary

• Open Browser
• Click Element
• Input Text
• Page Should Contain

ตัวอย่าง Web Test

*** Settings ***
Library    SeleniumLibrary

*** Variables ***
${URL}      https://example.com
${BROWSER}  chrome

*** Test Cases ***
Check Example Page
    Open Browser    ${URL}    ${BROWSER}
    Page Should Contain    Example Domain
    Close Browser

สิ่งที่ Test นี้ทำ

1. เปิดเว็บไซต์
2. ตรวจสอบว่าหน้ามีข้อความ “Example Domain”
3. ปิด Browser

ขั้นตอนที่ 6: การรัน Test Case

เข้าไปที่โฟลเดอร์ที่มีไฟล์ .robot แล้วรันคำสั่ง

robot test.robot

ไฟล์ผลลัพธ์ที่ได้

• report.html → รายงานภาพรวม
• log.html → รายละเอียดทุก Step

สามารถเปิดดูด้วย Browser ได้ทันที

ขั้นตอนที่ 7: การสร้าง Keyword เอง

การสร้าง Keyword เองช่วยให้

• Test Case อ่านง่ายขึ้น
• โค้ดเป็นระบบ
• นำกลับมาใช้ซ้ำได้

ตัวอย่างการสร้าง Keyword

*** Keywords ***
Open Example Website
    Open Browser    ${URL}    ${BROWSER}

เรียกใช้ใน Test Case

*** Test Cases ***
Open Web By Keyword
    Open Example Website
    Close Browser

สรุปสำหรับผู้เริ่มต้น

• Robot Framework เหมาะกับผู้เริ่ม Automation
• ใช้ Keyword แทนการเขียนโค้ดซับซ้อน
• อ่าน Test Case แล้วเข้าใจทันที
• รองรับ Web, API, Mobile และ CI/CD

เอกสารเพิ่มเติม

Official Website: https://robotframework.org/