SİDDHARTA DOĞUYOR

Bir gece Kraliçe Maya ilginç bir rüya görür.

Rüyasında gökten inen büyük, beyaz bir filin kendisine yaklaştığını görür. Rüyanın ne anlama geldiğini öğrenmek için dönemin rüya yorumcularına başvurulur. Bilginler bu rüyayı, doğacak çocuğun ya büyük bir hükümdar ya da insanlığa yön verecek büyük bir dinî lider olacağı şeklinde yorumlar.

Aylar sonra Siddharta dünyaya gelir.

Babası, oğlunun güçlü bir hükümdar olmasını ister. Bu yüzden onu hayatın acı gerçeklerinden uzak tutmaya karar verir. Siddharta, yıllarca sarayın duvarları arasında büyür. Hastalık nedir, yaşlılık nedir, ölüm nedir; bunların hiçbirini bilmeden, dış dünyadan tamamen izole bir yaşam sürer.

Ancak bir gün, tek başına sarayın dışına çıkma fırsatı bulur.

Karşılaştığı ilk şey hasta bir adamdır.

Neden bu kadar acı çektiğini sorduğunda bunun hastalıktan kaynaklandığını öğrenir. O ana kadar böyle bir şeyin varlığından habersiz olan Siddharta, uzun süre bu gördüğü üzerine düşünmeye başlar.

Başka bir gün yeniden dışarı çıktığında bu kez yaşlı bir adamla karşılaşır. Güçlükle yürüyen bu kişinin neden böyle olduğunu sorar. Bunun yaşlılığın doğal bir sonucu olduğunu öğrendiğinde, insan hayatının kaçınılmaz sonunu sorgulamaya başlar.

Bir süre sonra ise insanların bambu sedye üzerinde bir ceset taşıdıklarını görür.

Taşıyanlara bunun nedenini sorduğunda, ilk kez ölüm gerçeğiyle yüzleşir.

Hastalık, yaşlılık ve ölüm…

Sarayın duvarları arasında geçen yıllar boyunca hiç tanımadığı bu üç kavram, Siddharta’nın bütün hayatını değiştirecektir.

Yaşamın neden acıyla dolu olduğunu sorgulamaya başlayan Siddharta, yirmi dokuz yaşına geldiğinde geri dönmemek üzere sarayı terk eder.

Bundan sonraki altı yılını tek bir sorunun cevabını arayarak geçirir:

İnsan acıdan nasıl kurtulabilir?

Bu süreçte kurtuluşu arayan samanalarla birlikte yaşar. Onların tavsiyelerini dinler, katı disiplin kurallarına uyar, çok az yer, çok az uyur ve bedenini büyük zorluklara maruz bırakır.

Ancak yıllar sonra şunu fark eder:

Ne saraydaki sınırsız konfor ne de kendine eziyet ettiği aşırı çilecilik onu aradığı hakikate ulaştırmıştır.

Otuz beş yaşına geldiğinde bir gün Bodhi Ağacı’nın altına oturur.

Derin bir meditasyona dalar.

Meditasyondan çıktığında ise aydınlandığını ve insanların acıdan kurtulmasının yolunu bulduğunu söyler.

Artık o, yalnızca Siddharta değildir.

“Buddha”, yani Aydınlanmış Kişi olarak anılmaya başlanır.

Zamanla ona inananların sayısı giderek artar.

Bunun üzerine öğretilerini sistemli biçimde yayabilmek amacıyla Sangha adı verilen keşiş topluluğunu kurar. Burada yetişen keşişler Hindistan’ın dört bir yanına giderek Buddha’nın öğretilerini halka anlatırlar.

Üstelik bunu, dönemin seçkin sınıfının kullandığı Sanskritçe yerine halkın konuştuğu Pali diliyle yaparlar. Öğretilerin herkes tarafından anlaşılabilir olması, Budizmin kısa sürede geniş kitlelere ulaşmasında önemli bir rol oynar.

İşte bugün “Buddha” dediğimiz kişi, hikâyesi böyle başlayan Siddharta Gautama’dır.

Çoğumuzun zihninde büyük altın heykellerle canlanan Buddha, aslında insanı acıdan kurtaracak yolu arayan bir prens olarak yola çıkmıştır.

Üstelik bütün bunlar, Hinduizmin kast sisteminin toplum üzerindeki etkisinin güçlü olduğu bir dönemde yaşanmıştır. Budizmin daha kapsayıcı ve herkese açık öğretileri de kısa sürede dikkat çekmiş ve geniş bir kabul görmüştür.

Peki Buddha’nın hayatı burada mı sona erdi?

Nerede öldü? Ardında nasıl bir miras bıraktı? Ölümünden sonra bedeni ve öğretileri nasıl korundu?

Bir sonraki yazıda bunları konuşacağız.

Öznur Altınkaynak

Kaynak: Kurt, Ali Osman & Aykıt, Dursun Ali. Dinler Tarihi. Bilay Yayınları.