2026 asgari ücret görüşmelerini bekleyen tehlike

Fotoğraf: Pixabay

Bu yazı ücretli Medium okurlarına özeldir. Yazının tamamını okumak için buraya tıklayın.

Asgari ücret tartışmaları bu yıl erken başladı.

İlk açıklama iktidara yakınlığıyla bilinen sendika Hak-İş’ten geldi.

Hak-İş Genel Başkanı Mahmut Arslan, pazar günü Anadolu Ajansı’na açıklamalarda bulundu.

Asgari ücret, 15 kişiden oluşan Asgari Ücret Tespit Komisyonu belirleniyor.

Komisyonda işçi, işveren ve hükümetten beşer temsilci yer alıyor.

Bakanlığın belirlediği üyelerden birinin başkanlık ettiği komisyon, en az 10 üyenin katılımıyla toplanıp oy çokluğuyla karar veriyor. Oyların eşitliği halinde başkanın bulunduğu tarafın çoğunluğu sağladığı kabul ediliyor.

Hak-İş Genel Başkanı Mahmut Arslan, Anadolu Ajansı’na verdiği demeçte, Türk-İş ile görüştüklerini ve Hak-İş gibi Türk-İş’in de Asgari Ücret Tespit Komisyonu’na bu yıl katılmayacaklarını aktardı.

Arslan, “Bu hem işçilerin hem de hükümetin aleyhine bir kaosa dönüşecek. O zaman TİSK ile hükümet oturup asgari ücreti belirleyecek” dedi.

Bu durum, asgari ücretin işveren ve hükümet tarafından belirlenmesi anlamına geliyor.

Arslan, işçi ve işverenlerden oluşacak Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nda işçi konfederasyonlarının üye sayısı oranında temsil edilmesi gerektiğini belirterek, Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun 12 ay boyunca çalışması gerektiğini belirtti.

Arslan, şunları kaydetti:

“Aslında hükümetlerin burada olmaması gerekiyor. Çünkü kamuda asgari ücretli işçi sayısı istisna. Dolayısıyla buradaki asgari ücretin belirlenmesi özel sektörü ilgilendiriyor. Almanya’da işçi sendikaları ile işveren sendikaları masaya oturuyor. Orada hükümet yok. Sadece tarafların seçtiği bir hakem var. Bu hakem kamu görevi üstlenmiş oluyor. Fakat taraflar anlaşınca hakeme ihtiyaç kalmıyor. Almanya’da bizim üç katımız çalışan var. Bu ülkede asgari ücretin belirlenmesinde hükümet yok. Hükümet yerine bir kamu görevlisi var. Kamu görevlisi de taraflar isterse seçiyorlar. Otomatik seçilmiyor. Biz, bu yapıya benzer bir yapının Türkiye’de olmasını savunuyoruz. Hükümete, ‘Niye siz bu işe giriyorsunuz?’ diyoruz. Asgari ücretin belirlemesinin faturasını hükümet ödüyor. ‘Cumhurbaşkanı, hükümet asgari ücreti artırmadı.’ deniyor. Bunu bırakın işverenler ile işçiler oturup konuşsunlar. Onlar belirlesin.”

Avrupa’da Durum Nasıl?

Avrupa Birliği ülkelerinde asgari ücret meselesi değişiklik gösteriyor.

AB üyesi 27 ülkenin yirmi ikisinde asgari ücret uygulaması bulunuyor.

Danimarka, İtalya, Avusturya, Finlandiya ve İsveç’te ise herhangi bir asgari ücret belirlenmemiş durumda.

Hangi Avrupa Ülkelerinde Asgari Ücret Uygulaması Bulunmuyor?

10 aday ve aday adayı ülkeden sekizinde asgari ücret uygulaması bulunuyor. Türkiye’ye ek olarak Karadağ, Moldova, Kuzey Makedonya, Gürcistan, Arnavutluk, Sırbistan ve Ukrayna’da asgari ücret uygulanırken Bosna Hersek ve Kosova’da uygulanmamakta.

AB üyesi olmayan Norveç, İsviçre ve İzlanda’da ulusal asgari ücret bulunmamakta.

Komisyona İşçi Temsilcisi Katılmazsa Ne Olur?

Türkiye’ye dönecek olursak, asgari ücret tartışmaları bu yıl erken başladı.

2025 yılı asgari ücret görüşmelerinde de Türk-İş son toplantıya katılmamıştı.

2025’te Türk-İş’in yüzde 45+ yüzde 20 refah payı talebinde bulunurken, hükümet yüzde 30 zam yapmıştı.

Hak-İş’in iktidara yakın bir sendika olmasını da göz önünde bulundurarak Asgari Ücret Tespit Komisyonu’na işçileri temsil edecek kimsenin bulunmaması ihtimal dahilinde.

İşçi temsilcilerinin komisyona katılmaması durumunda komisyonda 5 hükümet temsilcisi ile 5 işveren temsilcisi asgari ücrete karar verecek.

Hak-İş Genel Başkanı Mahmut Arslan’ın verdiği demeci iktidara bir mesaj olarak okumak doğru olacaktır. Arslan, şunları söylüyor:

“Asgari ücret iki ay sonra belirlenecek ama masada işçi tarafı olmayacak. Kimse bunun yaratacağı kaosla ilgili girişimde bulunmuyor ve bunu kimse gündeme getirmiyor.”