Toz olmak mı? Toz gibi kaybolmak mı? Partir en poussière (2020, Toz Olmak, Hüseyin Aydın Gürsoy) Üzerine Düşünceler

Hüseyin Aydın Gürsoy 1988 yılında Türkiye’de doğdu. Üç yaşından beri Fransa’da yaşıyor. On yıl tiyatro eğitimi aldıktan sonra sinemaya ve yönetmenliğe yöneldi. Birkaç kısa film yönettikten sonra, 2011 yılında iki ortağıyla birlikte Quadrangle Productions şirketini kurdu. İlk kısa filmi “On Dördüncü” (La quatorzième, 2011)’yi yapımcılığını üstlendi ve ikinci kısa filmi “8 Ay”ı 2013 yılında, Kültür Bakanlığı’nın desteğiyle, doğduğu köyde Türkiye’de çekti. Bilgisayar Bilimleri alanındaki yüksek lisans eğitimine ek olarak, Origine Films yapım şirketiyle “Örümcek Ağı” (Une toile d’araignée, 2015) adlı filmini tamamladı ve yeni projelerini geliştiriyor. “Toz Olmak” (Partir en poussière, 2020), yönetmenin Takami Productions çatısı altında çektiği dördüncü kısa filmi…

“Toz Olmak” (Partir en poussière, 2020)

Toz Olmak filminde terzilik yapan bir çift Fransa’ya göç etmiş ekonomik bakımdan hayatta kalma mücadelesi vermektedir. Çift, çok çalışırlar fakat paralarını birlikte çalıştıkları Türkiye kökenli patronlarından alamazlar. Kendilerine yapılan kötülük Fransızlardan değil bizzat kendi ülkesinin insanlarından gelmektedir. Ailenin babası bu sebeple Türkiye’ye dönmek ister. Fransa onun için bir çözüm sunmamıştır. Eşi ise kalmak ve çalışarak orada bir hayat kurmak istemektedir. Kadın oradaki yaşamda aktiftir. Çalışır. Parasını kazanır. Araba kullanır, kocasına nispeten daha güçlüdür, dik durur. Kocasının paralarını kaptırdığı kişiyi sonunda arar bulur. İlk önce mafyatik görünümlü erkek kadının üzerine yürür. Parayı vermek istemez. Fakat kadın da talebinden vazgeçmez. Bu inat aslında kadının (anne) Türkiye’ye dönmemek için ortaya koyduğu bir mücadelenin uzantısıdır. Sadece basit bir para meselesi değildir. Ve bu sebeple adamla kavga etmeyi bile göze alır.

Gelişen arbedede kadın bıçakla adamı yaralar, sonra da kafasına ütü ile vurur. Adamın ölüp ölmediğini bilmeyiz, fakat kadın evden kaçmak için oğluna talimat verir, kocasına da son sahnede parayı uzatır. Film bu şekilde biter. Kocasına gerçeği (kavga ettiği patronu Burhan’ı öldürdüğünü veya yaraladığını) söylemiş midir, bilmeyiz, Fransa’da kalacaklar mıdır yoksa Türkiye’ye dönecekler midir, bunu da bilmeyiz. Film aslında yeni sorularla biter. Bu sorular seyirciye yöneltilmiştir.

Filmde kullanılan simetrik kadraj, yakın plan çekim açıları, derin ses ve yumuşak filtreler Fransız film estetiği ile birebir örtüşmektedir. Film kullandığı anlatı tekniğiyle de karakterleri ve onların davranışsal psikolojilerini merkeze alır. Filmin “Toz olmak” şeklinde isimlendirilmesi ise de bir metafordur; hem kaçmayı hem de toz gibi değersiz görülmeyi bir arada işaret etmektedir.

Filmi izlerken çocuğun da önemli bir sembolik konumu vardır. Aslında filmi çocuğun gözünden izleriz. Onun masumiyetinin penceresinden. Burada çocuk yönetmeni de temsil ediyordur. Mekânların ve çekimlerin izbe (karanlık-loj) oluşu ve daha çok akşam/gece vakti çekilmesi ailenin içinde bulunduğu duygusal karamsırlığa işaret ediyor gibidir.

Filmde akılda kalıcı bir müzik de kullanılmamıştır. Daha çok doğal sesler vardır, araba sesi, ayak ve yürüme sesi. Bu da filmin drama ile belgesel arasında bir yerde durmasına yardımcı oluyor denebilir. Alkışlar arasında izlenmeyi hak eden bir ulusötesi sinema örneği, sinefiliklere önerilir.

Hüseyin ile Paris’te…

[embed]