Yeniden Yazılan NTFS Desteğiyle Linux Çekirdeği 7.1 Yayınlandı

Linus Torvalds, son dakikada büyük bir sorun yaşanmadan Linux çekirdeği 7.1'i duyurdu. Sürümün en önemli değişikliklerinin başında, artık tam yazma desteği sunan ve çekirdeğin iomap altyapısını kullanan, tamamen yeniden yazılmış NTFS dosya sistemi geliyor. Mevcut ntfs3 sürücüsü de bu kapsamda bazı küçük iyileştirmeler aldı.

Linux Çekirdeği 7.1 Sürümü ve Yeni Dosya Sistemi Özellikleri

Ek depolama ve dosya sistemi güncellemeleri arasında, ublk kullanıcı alanı (user-space) blok sürücüsünde gereksiz veri kopyalamalarını azaltan "sıfır kopya (zero-copy) G/Ç" desteği bulunuyor. Ayrıca Btrfs'nin kapatma (shutdown) işlemi artık kararlı sürüme geçti ve "deneysel" etiketi kaldırıldı. ExFAT dosya sistemi artık fallocate() ön tahsisini desteklerken, CIFS istemcisi O_TMPFILE aracılığıyla geçici dosyalar için destek sunuyor.

Linux 7.1 ayrıca io_uring'e BPF desteği getirerek, ana dağıtım döngüsünün bir BPF programıyla değiştirilmesine olanak tanıyor. Çekirdeğin temel clone3() sistem çağrısı ise artık süreç yönetimi için (örneğin, pidfd işleme ile bağlantılı otomatik alt süreç sonlandırma gibi) üç yeni bayrak (flag) barındırıyor.

Bellek ve Zamanlayıcı İyileştirmeleri

Bellek yönetimi iyileştirmeleri, takas (swap) alt sisteminin modernleştirilmesini ve eski takas haritasının kaldırılmasını içeriyor; bu da daha iyi verimlilik ve daha düşük bellek kullanımı sağlıyor. Linux 7.1 ayrıca, sabitlenmiş (pinned) bellek sayfaları nedeniyle sonlandırılan kontrol gruplarının (cgroups) sistemde kalmasına yol açan köklü bir sorunu da çözüyor.

Zamanlayıcı (scheduler) güncellemeleri, genişletilebilir zamanlayıcı sınıfı olan sched_ext'te ilk alt zamanlayıcı desteğini sunuyor. Henüz tamamlanmamış olsa da bu temel yapı, gelecekte farklı kontrol grupları için özel CPU zamanlayıcılarının geliştirilmesine zemin hazırlayacak.

Eski Mimari ve Protokollere Veda

Bu sürümle birlikte M486, M486SX ve ELAN gibi 486 döneminden kalma birçok eski x86 alt mimarisi için destek resmen kaldırıldı. Ağ tarafında UDP Lite desteği sonlandırılırken, IPv6 artık doğrudan çekirdeğe derlenmek veya tamamen devre dışı bırakılmak zorunda; yani artık bir modül olarak derlenemeyecek.

Güvenlik tarafında Linux 7.1, /proc/PID/mem erişimi için daha katı varsayılan izin kısıtlamaları uyguluyor. Ayrıca sürüm, overlay (katmanlı) dosya sistemleri ve Unix-domain soketleri için yeni güvenlik modülü kancaları (hooks) ekliyor. Çekirdek düzeyindeki Rust desteği ise artık Rust 1.85 ve bindgen 0.71.1 sürümlerini gerektiriyor.

Genişletilmiş Donanım ve Grafik Desteği

Linux 7.1; Qualcomm, Rockchip, Tenstorrent, ESWIN, Loongson, Apple, Lenovo ve diğer markaların bileşenleriyle uyumluluğu artırarak çok daha geniş bir donanım desteği sunuyor. Kullanıcı tarafında en dikkat çeken yenilikler arasında Lenovo Legion Go S kontrolcü desteği, Apple SMC pil ve güç izleme, yeni donanım izleme sürücüleri, güncellenmiş grafik/ekran bileşenleri ile USB, ses, medya, GPIO ve saat kontrolcüleri yer alıyor.

Grafik güncellemeleri, GPU ve hızlandırıcı sürücülerinin hata sayaçlarını ve güvenilirlik verilerini kullanıcı alanına sunmasına olanak tanıyan DRM-RAS desteğini içeriyor. Sanallaştırma tarafında ise Arm işlemcilerde anonim bellek için Korumalı KVM (Protected KVM) ön desteği sunuluyor.

Son olarak, bu sürüm PCMCIA ana bilgisayar kontrolcüleri ile birçok eski ağ sürücüsü ve protokolü dahil olmak üzere eski kodları temizlemeye devam ederek 140.000'den fazla satır kodu sistemden çıkardı.

Linux 7.1 şu anda kernel.org adresinden indirilebilir durumda. Rolling-release (sürekli güncellenen) dağıtım kullanıcıları güncellemeyi ilk alanlar olacak; önümüzdeki haftalarda ise daha geniş çapta sistemlere ulaşması bekleniyor.