OVERHEID BLIJFT DIGITALE EFFECTENHANDEL AFKNELLEN IN PLAATS VAN OMARMEN

Security tokens kunnen de financiële markten ingrijpend vereenvoudigen. En de handel in effecten toegankelijker, eerlijker en sneller maken. Maar omdat security tokens — mogelijk gemaakt door blockchain technologie — door overheden niet als een nieuw verschijnsel, een nieuwe kans, worden gezien, maar als vers voer voor de traditionele wet- en regelgeving inzake effectenhandel, zit er geen schot in. Komt er van ‘eenvoudiger, eerlijker, sneller’ weinig terecht. Grote vraag: gaan security tokens nu hun eigen weg omdat overheden onwillig zijn en voorrang geven aan bureaucratie en complexiteit? Of toont de overheid zich visionair en gaat men security tokens omarmen in plaats van afknellen?

Wat zijn security tokens?

Security tokens zijn digitale effecten: juridisch gezien hetzelfde als gewone effecten. Dus vallen ze helaas ook onder dezelfde wet- en regelgeving als alle andere effecten. Het verschil tussen security tokens en reguliere effecten zit hem in het feit dat blockchaintechnologie het uitgeven van deze digitale effecten veel sneller en efficiënter maken. Er hoeven geen fysieke contracten te worden ondertekend bij de overdracht van tokens, audits op registers zijn veel simpeler, elke overdracht op de blockchain geldt als juridisch correcte overdracht. Alles zonder tussenkomst van derde partijen, zoals banken /handelshuizen en notarissen.

De liquiditeitswens

Beleggers willen altijd weten hoe de exit strategie is. Liquiditeit bepaalt hoe makkelijk het is om zowel traditionele als digitale aandelen of effecten te verkopen. Door de aandelen te noteren aan een grote beurs zoals Euronext via een beursgang (IPO, Initial Public Offering) ontstaat 100% liquiditeit. Daarentegen zie je vaak illiquiditeit bij aandelen van startups of in onroerend goed. Denk aan aandelen in BV’s en corporaties of aan certificaten in een vastgoedfonds. Als we willen dat de markt security tokens gaat omarmen, dan is het nodig om allereerst grote groepen investeerders te interesseren in dit nieuwe veelbelovende concept. Daarbij is liquiditeit een belangrijke voorwaarde. Pas bij een compleet ecosysteem wordt het voor bedrijven aantrekkelijk om security tokens uit te geven. Het overdragen van security tokens is technologisch waterdicht en snel te regelen, maar er moet ook een markt zijn waar investeerders makkelijk deze tokens kunnen verkopen. Het kan immers frustrerend zijn te moeten wachten omdat er geen koper gevonden op het moment dat men wil verkopen.

Photo by Clifford Photography on Unsplash

Liquiditeit voor security tokens

Helaas bestaan er tot nu toe nog geen gereglementeerde marktplaatsen voor security tokens. Er zijn wel initiatieven zoals Open Finance en tZERO maar daar worden momenteel slechts weinig tokens genoteerd. Wat is dan het probleem? Het lijkt erop dat het veel meer gaat om de wet- en regelgeving rondom het verkrijgen van een notering op een gereguleerde marktplaats of beurs. Alleen al de registratie-eisen die de autoriteiten stellen zijn bijzonder — onnodig? — ingewikkeld. Het bedrijf dat effecten of aandelen wil uitgeven, moet uitgebreid voorspellende informatie verstrekken: minimaal handelsvolume, marktkapitalisatie, rapportageprocedures, audits, etc. Die aanpak kost veel tijd en geld, met als gevolg dat veel ondernemers het niet de moeite waard vinden een notering aan te vragen. Bij welke beurs dan ook, omdat de regels voor alle varianten even complex zijn en dus kostbaar om aan te voldoen.

Verhogen van liquiditeit voor security tokens

Hoe verhogen we de liquiditeit van security tokens? Om deze vraag te beantwoorden, duiken we even in de oorspronkelijke definitie van liquiditeit, namelijk ‘de mogelijkheid om op elk moment snel te verkopen’. Voor snelle verkoop zijn twee basiscomponenten vereist: een efficiënte, betrouwbare transactie en een koper.

Photo by Sam Beasley on Unsplash

De eerste component wordt feilloos opgelost door blockchaintechnologie. Blockchain vereenvoudigt transacties enorm: online in een paar minuten online uit te voeren tegen zeer lage kosten.

Het gemak van een overdracht heeft vervolgens invloed op de tweede component: het aantal potentiële kopers. Bij ingewikkelde en dure transacties is het niet rendabel kleine bedragen af ​​te handelen. Zo worden kleinere handelaren en investeerders van de markt geweerd, waardoor verkopen moeilijker wordt. Het vinden van een koper wordt traditioneel opgelost door een mechanisme dat we ‘order matching’ noemen. Dat vindt plaats op een beurs. Helaas is, zoals we zojuist hebben gezien, het noteren van een security token op een beurs niet haalbaar als gevolg van, met name, voor op blockchain gebaseerde aandelen en effecten niet-relevante wet- en regelgeving.

Zolang de wet- en regelgeving zich niet aanpast aan de nieuwe technologie, blijft maar één oplossing mogelijk. De sleutel voor het verhandelen van security tokens is het creëren van een efficiënte manier om kopers te vinden zónder dat de wetgever die transacties als een gereglementeerde markt kan beschouwen.

De P2P-marktplaats

We kennen al zo’n handelsvorm: de peer-to-peer-marktplaats. Ofwel een digitaal prikbord. Transacties blijven volstrekt privé en er zijn geen tussenpersonen betrokken bij het tot stand komen van zo’n transactie. In de huidige situatie kunnen investeerders die buiten de reguliere aandelenbeurs investeren alleen verkopen op het moment dat het bedrijf waarin zij hebben geïnvesteerd een traditionele beursgang maakt of wordt overgenomen. Binnen een P2P-marktplaats, waar minder wettelijke eisen gelden, ontstaat veel meer aanbod van allerlei soorten bedrijven. Denk aan start-ups en scale-ups, maar ook aan gevestigde ondernemingen met een gezonde winstmarge. De blockchain neemt dan de functies van het traditioneel handelsplatform over. Zelfs komen wettelijke eisen te vervallen wegens andere karakteristieken van het P2P-prikbord. In elk geval kost het aanbieden van aandelen en effecten via een P2P-prikbord vele malen minder en dus zal enerzijds het aanbod toenemen en zullen anderzijds veel meer investeerders makkelijker instappen voor kleinere bedragen.

Eisen P2P-platform

Het aanbieden van effecten en aandelen via een P2P-platform verhoogt de liquiditeit ervan. Hoe realiseren we zo’n platform binnen de bestaande regels? In Nederland erkennen we de Europese MTF-licentie (Multilateral Trading Facility). Dit is een licentie die wordt afgegeven door de AFM (Authority Financial Markets). In Nederland bezitten op dit moment elf partijen MTF-licentie. De bekendste zijn Euronext, NXchange, Captin en NPEX. Voor de volledige lijst zie de lijst op de AFM website. Een bedrijf met zo’n MTF-licentie kan een P2P- platform oprichten. Zij screenen alle investeerders conform KYC en AML (Know Your Customer en Anti Money Laundering). Zij stellen minimumeisen vast voor de aanbieders van de aandelen en effecten. Zij kunnen bovendien overwegen een eigen utility coin te hanteren als betaalmiddel op het platform, en op die manier ook direct investeringsvoorwaarden monitoren. Zij mogen zelfs optreden als beheerder (custodian) als het gaat om het veilig bewaren van de digitale wallets van aanbieders waarin security tokens worden beheerd.

Toekomst?

De organisatie die als eerste een P2P-platform opricht met de juiste licentie is spekkoper als het gaat om het openbreken van de gigantische marktpotentie rondom aandelen en effecten van niet-beursgenoteerde ondernemingen. Hoe zal de toekomst eruit gaan zien? Zal het een traditionele organisatie zijn die al een MTF-licentie bezit, maar nog moet investeren in een P2P-platform dat geschikt is voor security tokens die deze markt gaat veroveren? Of zal een nieuwe organisatie die de technologie al in huis heeft, maar nog moet onderhandelen met de AFM over een MTF-licentie deze markt gaan domineren?

De tijd zal het leren!