Tofana’nın Zehri

Sessiz ve Çaresiz Bir Silah

The Love Potion-Evelyn De Morgan

Kokusuz renksiz ve tatsız.

İz bırakmadan birinden kurtulmak için bir numaralı metot. 17. Yüzyıl mutsuz İtalyan kadınların bir numaralı tercihi.

Adı çok bilinmez fakat Guilia Tofana tüm zamanların en çok kurbanı olan seri katillerinden biri sayılabilir. Tabii bu birini öldürmek için araç tahsil etmeyi cinayet olarak görüyorsanız. Sanmayalım ki 17. Yüzyılda aşk evliliği bulmak dört yapraklı yonca bulmaktan daha kolay. Çoğu zaman ticaret ya da anlaşma aracı olarak görünen evlilikler, sayısız genç kızı hayatlarının tamamında mutsuzluğa hapsetti. Tofana’nın spesiyali ise bu hayattan bir kaçış fırsatı sağladı: Aqua Tofana.

17. Yüzyılda, bir kadın için evlenmek toplumda kabul görebilmek için tek yoldu, bekar bir kadının bu düzende hiçbir yeri yoktu. Evlilikte bir sığınak değildi. Evlendikten sonra kadınlar tamamıyla kocalarının güdümü altında yaşamak zorunda bırakılıyor ve tamamıyla kocaların “ait” olarak görünüyorlardı. Dönemi de göz önüne alınca boşanma diye bir şey söz konusu bile olamazdı. Bu da kadınların mutsuz bir hayatın zincirlerinden kurtulup saygın varlıklı dul bir kadın olup yaşayabilmeleri için tek çözüm yolu olarak ölümü bırakıyordu. Tofana’nın arsenik bazlı karışımı da tam olarak bunu sağlıyordu. Bu zehirli karışımın renksiz kokusuz ve tatsız olması da kurbanı çoğu zaman zehirlendiği fark etmeden kendi isteğiyle ölümüne adım atmasını sağlıyor.

Tofana’nın Aqua Tofana’sı, makyaj, losyon ve parfüm gibi gösterişli ürünler arasında kolayca karışabilmesi için dikkatlice şişelenirdi. Müşteriler, zehri eşlerinden kurtulmak için kullanabilecekleri bir kozmetik ürün olarak düşünüyorlardı. Tofana’nın zehiri, sadece birkaç damla ile bir adamı öldürebilecek kadar güçlüydü. İlk dozlar zayıflık ve bitkinliğe neden olurken, sonraki dozlar ciddi mide rahatsızlıklarına yol açıyordu. Bu süreç, kurbanın kademeli olarak güçten düşmesine ve dolayısıyla ölümünden sonra eşine iyi bakılacağına dair güvence sağlamasına olanak tanıyordu.

Guilia Tofana geliştirdiği karışım ile bir yer altı imparatorluğu kurdu ve uzun yıllar boyunca şüphelerden uzak bir şekilde mesleğini icra etmeye devam etti. Yıllarca yakalanmadan zehir satmaya devam eden Tofana, tahminlere göre 600, belki de daha fazla erkeğin ölümüne sebep oldu. Bu sayı bulanık tabii. Tofana’nın zehri, kadınlar arasında bir gizli sırdı ve zehri kullananlar suçlarını itiraf etmek gibi bir atılımda bulunmadılar.

Tofana’nın Zehrinin ne kadar çok insanı öldürdüğü kesin olarak bilinmemekle birlikte, hayatını sonlandıran sayısız kurbanı olduğu tahmin edilmektedir. Sonunda yetkililer tarafından yakalanmadan ölümüne kadar devam ettiği düşünülmektedir.

Bütün tarihsel bileşimlere bakıldığına Aqua Tofana’nın geliştirilmesi ve yaratıcısı Guilia Tofana’nın yıllarca bu işi sürdürebilmesinin sebebi, o dönemde kadınların sosyal ve ekonomik durumundan kaynaklanan güçsüzlüklerini ve çaresizliklerini yansıtıyor. Kadınların evliliklerinden kurtulmaları için çok sınırlı seçenekleri olduğu düşünülürse, Aqua Tofana gibi tehlikeli bir çıkış yolu arayışı anlaşılabilir olabilir.

Ancak bu çıkarımı, bu zehir ustasının eylemlerini haklı çıkarmak için değil, tarihsel bağlam içinde anlamak için bir açıklama olarak sunuyorum. Tarihin karanlık dönemlerinde yaşanan olayları anlamak, benzer hataların tekrarlanmaması ve toplumun daha iyi bir geleceğe ilerlemesi için önemli.