Bağırmak, Ama Neden?

Bağırmak, Ama Neden?

Bir insan neden bağırır?

TDK’ye göre üç anlamı var:

1. İnsan yüksek ve gür ses çıkarmak; banlamak: “Yaşasın hürriyet diye bağırsa ismi tarihe geçecekti.” — Ömer Seyfettin

2. -e Yüksek sesle azarlamak.

3. nesnesiz, mecaz Kendini belli etmek:

• **Kitap buradayım diye bağırıyor, sen onu görmüyorsun.***

Photo by Photoholgic on Unsplash

Yazının tamamına erişemiyorsanız, buradan ulaşabilirsiniz.

TDK’nın sitesinden aldığım bu anlamlar üzerine sizlerle fikrimi paylaşmak istiyorum; fakat en çok üzerinde durmak istediğim anlamı; ikincisi.

Bu sebeple birinci ve üçüncünün üzerinden geçelim kısaca:

Birincisinde, Ömer Seyfettin’in alıntısından verilen örnekle açıkça anlatılmış demek istenilen. İlk anlamındaki bağırmanın içinde yatan duygular: heyecan, coşku, tutku… Kurduğumuz her cümle kendimizi, içimizdeki duyguları ifade etme biçimimiz. Bazı cümleler duygu içermez; ama bağırmak gibi, yüksek eylemlerle çıkan her cümlenin ya da kelimenin anlatmak istediği bir duygusu kesinlikle vardır. Sizin coşku ile, tutku ile, heyecan ile kurduğunuz cümleleri hatırlıyor musunuz? Geçtiğimiz ay cumhuriyetimizin 101. yılını kutladık. Bu tarz kutlamalar buna güzel örnek içeren cümleler barındırır. Şirketinizin kutlama sloganları, şehrinizin kurtuluş kutlamaları gibi örnekler verilebilir.

Photo by Clay Banks on Unsplash

Bunun yanında protestolar da örnek olabilir; fakat burada daha farklı duygular giriyor devreye. Burada belki biraz üçüncü anlama da kayıyor olabilir. Farkındalık oluşturmaya çalışmak, ben/biz buradayız; görün, duyun, hissedin artık diye, hissetmek ve hissettirmek için çıkar o cümleler ağızdan. Bunun içinde yatan hisler: bana/konuya gereken değeri almak isteme, Hak/Adalet isteme gibi duygular barındırıyor.

Photo by Sushil Nash on Unsplash

Üçüncüsünün diğer bir örneği de, daha pozitif anlamda; tıpkı örnekte verildiği gibi… Bir önceki örneğin aksine, hakkını, adaletini teslim almışlık, gerekli değeri hissedebilmenin gururuyla görülme isteği. Buradaki duygular: Gurur, görülme isteği, parlamak… Bir öncekinin tersi gibi gözükse de, bağlantılı gibi de sanki. İhtiyaç hissedilen duyguyu elde edince, onu gösterme isteği var burada. Herkeste bu olmayabilir elbette.

Photo by Lachlan Gowen on Unsplash

Şimdi gelelim esas mevzuya: İkinci anlam olan; Azarlamak!

Bir insan, bir insanı neden azarlar ki? Kulağa ilk gelen sanki çocuklar daha fazla azarlanıyor gibi. Bu konuda en çok haksızlığa uğrayanlar da onlar zaten. Çocuk zihnini anlayamayan yetişkin, kendi derdini anlatabilmek için, en zayıf olan çocuğu azarlayabiliyor. Sadece çocuk değil buradaki azarlamaya maruz kalan. Her ne kadar muhteşem iletişim kurabilen insanlar olsak da, yeri geliyor eşinle/sevgilinle tartışırken ‘bağırıyorsun’, yeri geliyor trafikte kendi kendine bile olsa hiç tanımadığın başkalarını azarlıyorsun, yeri geliyor anne-babanla bağırarak iletişim kurmaya çalışıyorsun!

Photo by Vitaly Gariev on Unsplash

Hayatta her alanda ‘bağırmak’ eylemini kullanabilme potansiyeline sahibiz. Peki neden?

Neden anne-babamıza bağırarak derdimizi anlatmaya çalıyoruz?

Neden çocuğumuzu azarlayarak anlamasını sağlamaya çalışıyoruz?

Neden partnerimizle anlaşamadığımızda, bağırma ihtiyacı hissediyoruz?

Bunların hepsinin cevapları içinde!

Cevap tek: Anlaşılmadığımızı hissettiğimizde, bağırıyoruz.

Birbirini çok seven ‘aşk kelebekleri’ diye tabir ettiğimiz aşıklar sessizce konuşurlar; çünkü kalpleri karşılıklı birbirini görür ve anlar. O sesin karşıya iletilmesi için yüksek desibele ihtiyacı yoktur. Fısıldasa da yeter. Bazen konuşmasına bile gerek kalmaz.

Normal sohbetlerimizde konuşurken, normal ses tonumuzla meramımızı anlatırız. Henüz anlaşılmayan bir durum yoktur, karşılıklı dinleme aktiftir ve bağırmaya gerek kalmaz. Ses normal şartlarda karşıya iletilir ve karşı taraf anlar ya da anlamaya çalıştığının çabasını hissettirir. Bu yüzden kendini ifade etmek için debelenmek zorunda kalmazsın. Dolayısıyla sesini yükseltmek zorunda kalmazsın.

Fakat düşün ki, bir şeyler anlatmaya çalışıyorsun; fakat karşı taraf bir türlü anlamıyor! Her yolu deniyorsun, fakat yok, anlaşılamıyorsun… İki farklı dil konuşan kişilerin, kendi dillerinde (karşıdaki anlamıyor) bir şeyler ifade etmesini düşün. Bir süre sonra ses tonu yükselir; çünkü karşıdaki anlamıyor. Bu doğal bir tepkidir. Tıpkı bunun gibi, aynı dili de konuşsan, karşı tarafın seni anlamadığını ya da anlamaya çalışmadığını ya da değer vermediğini, yok saydığını, ilgilenmediğini düşünürsen bağırırsın. Tek derdin, seni anlamasını sağlamaktır. Aslında tek derdin; Anlaşılma isteğidir.

Bunun için seni anlayamayan çocuğuna bağırırsın, bunun için kavgada karşıt görüşlerde olduğun kişiye sesini yükseltirsin, bunun için partnerinin seni anlamadığını hissedersin ve kendini anlatabilmek için bağırırsın.

Sinirlenmek doğaldır elbette. Bağırmak, tepkini göstermek de doğaldır. Fakat iletişime pozitif katkı sunmaz hepimizin bildiği gibi. Neden bağırdığımızı anlayabilirsek, karşımızdakini anlamıyor diye suçlayarak bağırmak yerine, neyi anlatmak istediğimizi, neyi anlamasını istediğimizi dillendirerek daha sakin ve huzurlu bir iletişim kurabiliriz.

Sizin eklemek istediğiniz yorumlarınız varsa, yorumlarda okumayı çok isterim.

**İlknur Yıldız**

Her hafta paylaştığım yazılardan haberdar olmak isterseniz; okur ve yorumlarınızı benimle paylaşmak isterseniz -ki çok mutlu edersiniz beni- takip edip, e-mail listeme üye olabilirsiniz. Bana ulaşmak için; ismimin üzerindeki linki tıklamanız yeterli.