KURUMSAL YÖNETİŞİM İLKELERİ

Risk yönetimi, iç kontrol ve iç denetim kavramlarının geçtiği yerde kurumsal yönetişim ilkelerinden bahsedilir ancak ne olduklarını genelde kimse bilmez. Bu konuda kimseyi suçlayamayız çünkü gerçekten de çok soyut bir kavramdan bahsediyoruz.

Bu konuda kendimce konuyla ilgilenenlere bir katkım olması için Business Rountable organizasyonunun belirlediği 8 kurumsal yönetişim ilkesini başarabildiğim kadarıyla İngilizce’den Türkçe’ye çevirdim. Amerikalılar ağdalı ve uzun cümleler kurmayı severler. Bu nedenle her bir ilkenin altına daha rahat anlaşılabilmesi için günlük konuşma formatında yorumlarımı da ekledim.

İlkelerin İngilizce aslına aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz:

[embed]Principles of Corporate Governance Through our Principles of Corporate Governance , Business Roundtable has for decades provided public companies with the…www.businessroundtable.org

Kurumsal Yönetişim İlkeleri

1. Yönetim kurulu, sürdürülebilir uzun vadeli değer yaratmayı amaçlayan kurumsal stratejileri onaylar; bir icra kurulu başkanı (CEO) seçer; CEO’yu ve üst yönetimi uzun vadeli büyüme için sermaye tahsisi ve risklerin değerlendirilmesi ile yönetilmesi dahil kurum faaliyetlerini gerçekleştirirken gözetir; etik davranış için “en üstteki tonu” belirler.

Özü: Yönetim Kurulu’nun gözü her zaman yönetimin üzerinde olmalı ve “profesyonelleri atadık halletsinler bizim ne işimiz olur bundan sonra” dememeli.

2. Yönetim, kurumsal stratejiyi geliştirir ve uygular ve yönetim kurulunun gözetiminde uzun vadeli değer yaratma hedefiyle şirketin faaliyetlerini yürütür.

Özü: Kurumsal strateji; herkesin bahsettiği ama kimsenin var olup olmadığını bilmediği bir kavramdır. Genel olarak; iş organizasyonun nasıl olması gerektiği ve bu iş birimleri arasında kaynakların nasıl tahsis edileceğini ele alan stratejiler kurumsal stratejilerdir. Baştan bir kere sağlam bir yapı kurarsa bir şirket sonrasında da hedeflerini çok daha rahat bir şekilde gerçekleştirebilir.

3. Yönetim, yönetim kurulunun ve denetim komitesinin gözetimi altında, şirketin mali durumunu ve faaliyet sonuçlarını gerçeğe uygun bir şekilde beyan eden finansal tablolar düzenler ve yatırımcıların şirketin finansal ve ticari sağlamlığı ile risklerini değerlendirmek için ihtiyaç duydukları açıklamaları zamanında yapar.

Özü: Finansal tablolarda üç kağıt — makyaj vb. gerçek durumu gizlemeye yönelik değişiklikler yapmayacaksın. Hele hele halka açık bir şirketsen kesinlikle! Eninde sonunda bu üçkağıdın illaki ortaya çıkacak ve hem balina yatırımcıları hem de bireysel yatırımcıları üzmüş olacaksın. Bu durum tabi ki hükümetleri çok kızdıracak ve kolay kolay kurtulamazsın.

4. Yönetim kurulunun denetim komitesi, dış denetçi ile olan ilişkiyi muhafaza eder ve yönetir, şirketin yıllık mali tablo denetimini ve mali raporlama üzerindeki iç kontrolleri, şirketin risk yönetimi ve uyum süreçlerini gözetir.

Özü: Kimse halka açık bir şirketin finansal tablolarını dürüst bir şekilde hiç hata veya manipülasyon olmadan hazırladığına inanmaz. İnsanlara yemin ederek de inandıramayacağından hem dış denetçilere muhtaçsın hem de finansal tabloların doğru ve dürüst bir şekilde düzenlenmesini sağlayacak kontroller geliştirmek ve bunları belgelemek zorundasın.

5. Yönetim kurulunun kurumsal yönetişim komitesi şirketin kurumsal yönetişim süreçlerinin şekillenmesinde liderlik rolü oynar, şirketin ihtiyaçları ve stratejisi ışığında adanmış ve farklı ihtiyaçlara cevap verebilecek çeşitliliğe sahip bir yönetim kurulu için çabalar, aktif olarak yönetim kurulu için yedekleme planı yönetir.

Özü: Türkiye’de böyle bir komiteyi ve çeşitliliğe sahip bir yönetim kurulunu zor bulursun. Gönül ister ki halka açık şirketlerde bu kadar profesyonel bir bakış açısı oluşsun. Ancak gerçek şu ki bu ilkeye Amerika ve Avrupa’daki şirketler bile çoğu zaman uymuyorlar. Yine bir gerçek de bu tür firmalar en hızlı batanlar. Yani yönetim kurulunun sektörle bağlantılı ama çeşitli üyelerden oluşması hakikaten bir güvenlik önlemi.

6. Kurulun ücretlendirme komitesi bir yönetici tazminat felsefesi geliştirir, benimser ve ücretlendirme politikalarının bu felsefeye uygun gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğini gözetir, CEO ve üst yönetim için uzun vadeli değer yaratmayı teşvik eden paketler tasarlar ve şirketin uzun vadeli değer yaratma stratejisini destekleyen performansa dayalı ücretlendirme için anlamlı hedefler geliştirir.

Özü: Amerikan sisteminde üst yönetimin bonus sistemlerini kötüye kullanması ve kendi bonusunu şirketin çıkarları önüne koyması nedeniyle yatırımcılar çok mağdur edildiğinden bu ilke getirildi. Türkiye’de benzer bonus sistemleri son yıllarda uygulanmaya başlandı ve doğal olarak riskli bir ortamdayız. Bencil yöneticilerin kontrol altında tutulması elbette akçeli işlerin düzenlenmesinden geçiyor.

7. Yönetim kurulu ve yönetim, uzun vadeli hissedarlarla onlar için önem arz eden sorunlar ve endişeler ve şirketin uzun vadeli değer yaratma yetisini etkileyen konularda bağlantı kurmalıdır. Yönetim kurulu ve yönetim ile şirketin karar verme süreçlerini ve stratejilerini etkileyebilecek şekilde ilişki kuran hissedarların yeterli aydınlatıcı bilgi paylaşmaları ve şirket ile hissedarlarının uzun vadeli çıkarları için sorumluluk üstlenmeleri teşvik edilir. Bu sorumluluğun bir parçası olarak hissedarlar yönetim kurulunun sürekli olarak sermayenin hem hissedarlara hem de uzun vadeli değer yaratmaya en iyi katkıyı nasıl sağlayabileceğini kararlaştırmak üzere kısa ve uzun vadeli sermaye kullanımını tartmaları gerektiğinin farkında olmalıdır.

Özü: Bir kişi veya grup şirketin önemli oranda ortağı olabilir ama çeşitli nedenlerle yönetim kuruluna girmeyebilir. Böyle bir durumda bile bu yatırımcıların kafalarında varsa soru işaretleri giderilmelidir. Şirketin geleceği için çok haklı noktalara değinmiş olabilirler.

8. Yönetim kurulu, karar alırken şirketin çalışanları, müşteriler, tedarikçiler ve içinde bulunulan toplum gibi tüm paydaşlarının çıkarlarını göz önünde bulundurabilir ve bunu yaparken uzun vadeli değer yaratmaya yönelik doğrudan ve anlamlı bir katkı sağlar.

Özü: Yönetim Kurulu ve Yöneticiler! Bencil olmayın ve kendinizden başkalarını da düşünün. Şirket çalışanı, müşteri, tedarikçi ve diğer paydaşları gözetmeden faaliyet gösterirseniz emin olun bir gün yaptıklarınız ayağınıza dolanır. Bugün 1 Liralık hakkını vermedikleriniz yüzünden yarın belki 10 Liralık maliyete katlanmak zorunda kalacaksınız. Tecrübeyle sabittir — her zaman böyle olur.

Umarım faydalı olmuştur.

İç kontrol ve iç denetim konularına meraklıysanız beni takibe almayı unutmayın!

[embed]Metin Seren AKINCI, (CIA) (Msc) - Internal Audit Manager - Yeniköy Kemerköy Elektrik Üretim ve… Metin Seren AKINCI, (CIA) (Msc) adlı kullanıcının dünyanın en büyük profesyonel topluluğu olan LinkedIn'deki profilini…tr.linkedin.com

[embed]Metin Seren Akıncı - Denetim Değer Katar! Uluslararası İç Denetçiler Enstitüsü (IIA) her yıl çeşitli sektörlerde çalışan Yönetim Kurulu, Üst Yönetim ve İç…www.metinserenakinci.com

[embed]Metin Seren Akıncı Share your videos with friends, family, and the worldwww.youtube.com